Εμπορικός πόλεμος Τραμπ: Το τσουνάμι των δασμών και η καταιγίδα στην Παγκόσμια οικονομία

Ο Ντόναλντ Τραμπ χτύπησε και πάλι… και αυτή τη φορά όχι με tweets, αλλά με ένα σαρωτικό πακέτο δασμών που έχει ήδη δημιουργήσει «τσουνάμι» στην παγκόσμια οικονομία. Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος των ΗΠΑ έριξε τη «βόμβα» στον διεθνή εμπορικό χάρτη και άναψε το φιτίλι ενός εμπορικού πολέμου που θυμίζει οικονομικό Game of Thrones, αλλά χωρίς happy end.

ΗΠΑ – Υπόλοιπος Κόσμος: Ο νέος εμπορικός Ψυχρός Πόλεμος

Το σχέδιο Τραμπ προβλέπει δασμούς-μαμούθ, οι οποίοι πλήττουν κυρίως προϊόντα από την Ασία – με τη «μερίδα του λέοντος» να πηγαίνει στο Βιετνάμ και την Κίνα. Οι δασμοί για το Βιετνάμ αγγίζουν το 46%, ενώ η Κίνα απαντά άμεσα με πρόσθετους δασμούς 34% σε όλα τα αμερικανικά προϊόντα.

Ο ίδιος ο Τραμπ, μέσω της πλατφόρμας Truth Social, εμφανίζεται ανοιχτός σε διαπραγματεύσεις: «Το Βιετνάμ θέλει να μηδενίσει τους δασμούς του. Ανυπομονώ για μια συνάντηση».

Οικονομικός πόλεμος με… γεωπολιτικό υπόβαθρο

Η τακτική Τραμπ φαίνεται πως στοχεύει έμμεσα την Κίνα, καθώς οι μεγαλύτεροι αποδέκτες των δασμών είναι χώρες που φιλοξενούν επενδύσεις και εργοστάσια κινεζικών συμφερόντων, όπως το Βιετνάμ και η Καμπότζη. Μια σαφής προσπάθεια «επαναπατρισμού» της βιομηχανικής παραγωγής.

Η Κίνα, σε ρόλο ανταπαντητή, ανακοίνωσε όχι μόνο επιπλέον δασμούς αλλά και ελέγχους στις εξαγωγές σπάνιων γαιών, ένα στρατηγικό υλικό κρίσιμο για την τεχνολογία, με ισχύ από τις 4 Απριλίου.

Οι αγορές… ματώνουν – Wall Street σε καθεστώς πανικού

Η επίθεση δασμών έχει προκαλέσει βίαιες αντιδράσεις στα χρηματιστήρια. Η Wall Street βυθίζεται και το 10ετές ομόλογο των ΗΠΑ πέφτει κάτω από το 4%, καθώς οι επενδυτές σπεύδουν σε ασφαλή καταφύγια. Η Bank of America εκτιμά ότι 7,3 εκατ. οχήματα –το 8% της παγκόσμιας αγοράς– θα επηρεαστούν άμεσα.

Η αυτοκινητοβιομηχανία στο στόχαστρο

Αλυσιδωτές είναι οι συνέπειες στην αυτοκινητοβιομηχανία:

• Volkswagen: Επιβάλλει τέλος εισαγωγής για τα αυτοκίνητα από Ευρώπη και Μεξικό.

• Ford: Προειδοποιεί για «μεγάλο κόστος και χάος».

• Stellantis: Σταματά παραγωγή σε Καναδά και Μεξικό.

• Nissan: Διακόπτει τις πωλήσεις μοντέλων QX50 και QX55 στις ΗΠΑ.

• Nintendo: Παγώνει τις προπαραγγελίες για το Switch 2 στις ΗΠΑ.

Ο Τραμπ «πυροβολεί» και τη Fed – Η απάντηση Πάουελ

Μέσα στον πανικό, ο Τραμπ δεν ξεχνά τον «αγαπημένο» του Τζερόμ Πάουελ, πρόεδρο της Fed. Τον καλεί επιτακτικά να μειώσει τα επιτόκια, υποστηρίζοντας πως:

«Οι τιμές είναι κάτω, οι δουλειές είναι πάνω, ήρθε η ώρα να δράσεις».

Ο Πάουελ, από την πλευρά του, προειδοποιεί:

«Οι νέοι δασμοί είναι μεγαλύτεροι του αναμενόμενου. Έρχονται υψηλότερος πληθωρισμός και επιβράδυνση της ανάπτυξης».

Ευρώπη: Ετοιμάζεται για αντίποινα – Σύσκεψη σε Ελλάδα και Βρυξέλλες

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μένει αμέτοχη. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε: «Ολοκληρώνουμε πακέτο αντιμέτρων. Αν δεν υπάρξει πρόοδος στις διαπραγματεύσεις, θα απαντήσουμε για να προστατεύσουμε τις επιχειρήσεις μας».

Στην Ελλάδα, το οικονομικό επιτελείο προετοιμάζει ενδελεχή αξιολόγηση των επιπτώσεων, ενώ στις 11-12 Απριλίου αναμένονται κρίσιμα συμβούλια Ecofin και Eurogroup στη Βαρσοβία.

Ο Τραμπ «μιμείται» τον Χούβερ του 1930

Δεν είναι η πρώτη φορά που οι ΗΠΑ επιλέγουν τον δρόμο των υψηλών δασμών. Αν και σήμερα οι αποφάσεις καλύπτονται με τον μανδύα της γεωπολιτικής στρατηγικής ή της προστασίας της εγχώριας παραγωγής, η ιστορία θυμίζει ότι κάτι παρόμοιο είχε συμβεί σχεδόν έναν αιώνα πριν – και οι συνέπειες υπήρξαν καταστροφικές.

Το 1929, ο τότε Αμερικανός πρόεδρος Χέρμπερτ Χούβερ υπέγραψε τον νόμο Smoot-Hawley, αυξάνοντας δραστικά τους δασμούς σε εκατοντάδες προϊόντα. Το αποτέλεσμα ήταν ένας εμπορικός πόλεμος χωρίς προηγούμενο, με απαντήσεις από άλλες χώρες, καταρράκωση του παγκόσμιου εμπορίου και τελικά – μια από τις μεγαλύτερες οικονομικές κρίσεις στην ιστορία: το κραχ του ’29 και η Μεγάλη Ύφεση.

Οι συγκρίσεις με το σήμερα είναι αναπόφευκτες. Όταν η παγκόσμια οικονομία είναι ήδη εύθραυστη, κάθε μονομερής ενέργεια που περιορίζει το ελεύθερο εμπόριο δημιουργεί τριγμούς – όχι μόνο στο ταμπλό των χρηματιστηρίων, αλλά και στην καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων. Το ερώτημα είναι αν η Ιστορία θα επαναληφθεί ως φάρσα, ως τραγωδία – ή αν τελικά μάθαμε κάτι από εκείνη την περίοδο.

 Στο μάτι του κυκλώνα – Και τώρα τι;

Ο εμπορικός πόλεμος που ξεκίνησε ο Τραμπ μοιάζει με ντόμινο χωρίς φρένα. Οι παγκόσμιες αγορές αιμορραγούν, η γεωπολιτική σκακιέρα αλλάζει και η σταθερότητα των διεθνών σχέσεων κρέμεται από μια… ανάρτηση στο Truth Social. Το ερώτημα πλέον είναι: Ποιος θα κάνει το επόμενο βήμα; Και ποιος θα πληρώσει το λογαριασμό;

• δασμοί
• Ντόναλντ Τραμπ