Εμπορικός συναγερμός στην Ευρώπη: Η ΕΕ απαντά στις πιέσεις Τραμπ με σκληρά αντίμετρα – Έκτακτη σύνοδος των ευρωπαϊκών χωρών

Σε μια εξέλιξη που ανεβάζει κατακόρυφα το θερμόμετρο στις διατλαντικές σχέσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή δασμών 10% σε εισαγόμενα προϊόντα από οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, με ισχύ από την 1η Φεβρουαρίου. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι το ποσοστό θα εκτιναχθεί στο 25% από την 1η Ιουνίου, εφόσον δεν υπάρξει συμφωνία. Στο στόχαστρο μπαίνουν η Δανία, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Σουηδία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Οι δασμοί συνδέονται άμεσα με τη διαμάχη γύρω από τη Γροιλανδία και την επιδίωξη της Ουάσιγκτον να αποκτήσει ρόλο στον έλεγχο και την εκμετάλλευσή της.

Έκτακτη κινητοποίηση στις Βρυξέλλες

Η ανακοίνωση προκάλεσε άμεση αντίδραση από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία συγκάλεσε έκτακτη σύνοδο. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε ανοιχτά την ΕΕ να ενεργοποιήσει το λεγόμενο «εργαλείο αντιεκβιασμού», γνωστό και ως trade bazooka.

Το συγκεκριμένο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα στην Ένωση να προχωρήσει σε αντίμετρα, όπως κυρώσεις, περιορισμό πρόσβασης αμερικανικών εταιρειών στην ευρωπαϊκή αγορά ή ακόμη και ελέγχους στις εξαγωγές. Πρόκειται για μηχανισμό που είχε σχεδιαστεί κυρίως για πιέσεις από χώρες όπως η Κίνα, όχι όμως για παραδοσιακούς συμμάχους. Ταυτόχρονα, επανέρχεται στο τραπέζι το ενδεχόμενο επιβολής ευρωπαϊκών δασμών ύψους 93 δισ. ευρώ σε αμερικανικά προϊόντα — μέτρα που είχαν «παγώσει» μετά την προσωρινή συμφωνία του καλοκαιριού του 2024.

Οικονομικός αντίκτυπος και αβεβαιότητα

Οι πρώτες αναλύσεις δείχνουν ότι η ευρωπαϊκή οικονομία κινδυνεύει με αισθητό πλήγμα. Ο οικονομολόγος Carsten Brzeski της ING εκτιμά ότι οι αυξημένοι δασμοί θα μπορούσαν να μειώσουν το ΑΕΠ της Ευρώπης κατά περίπου 0,25% μέσα στο 2025. Την ίδια ώρα, στις ΗΠΑ παρατηρείται ήδη «πάγωμα» προσλήψεων και επενδύσεων, καθώς οι επιχειρήσεις προσπαθούν να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον διαρκώς μεταβαλλόμενων εμπορικών κανόνων.

Η ζημιά στην εμπιστοσύνη

Πέρα από τους άμεσους οικονομικούς δείκτες, το μεγαλύτερο πλήγμα φαίνεται να αφορά την εμπιστοσύνη. Η νέα ένταση απειλεί να τινάξει στον αέρα τη συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ που είχε συμφωνηθεί κατ’ αρχήν πέρυσι αλλά δεν έχει ακόμη επικυρωθεί. Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, Manfred Weber, ξεκαθάρισε ότι υπό το βάρος των απειλών για τη Γροιλανδία, η έγκριση της συμφωνίας «δεν μπορεί να προχωρήσει». Σύμφωνα με αναλύσεις που επικαλείται το CNN, ο πραγματικός κίνδυνος δεν είναι μόνο οι δασμοί, αλλά η διάβρωση της εμπιστοσύνης στις εμπορικές σχέσεις. Όσο η αβεβαιότητα παραμένει, μεγάλες εταιρείες ενδέχεται να στραφούν σε άλλες αγορές και στρατηγικούς εταίρους.

Αναζήτηση νέων συμμαχιών

Μέσα σε αυτό το σκηνικό, οι δυτικές οικονομίες επαναξιολογούν τις διεθνείς τους σχέσεις. Ο Καναδάς ενισχύει τους δεσμούς του με την Κίνα, ενώ η ΕΕ ολοκλήρωσε πρόσφατα, έπειτα από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, εμπορική συμφωνία με το μπλοκ της Mercosur. Όπως επισημαίνουν διεθνείς αναλυτές, υπάρχει ορατός κίνδυνος η στρατηγική πίεσης της Ουάσιγκτον να φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα: αντί να ενισχύσει τη θέση της, να απομακρύνει παραδοσιακούς συμμάχους και να ανοίξει χώρο για την ενδυνάμωση ανταγωνιστικών δυνάμεων.

• Mercosur
• Γροιλανδία
• Ευρωπαϊκή Ένωση
• Ντόναλντ Τραμπ