Ένα αντίο στη γιαγιά Μαρίτσα

Ήταν Νοέμβριος του 2015 όταν η φωτογραφία του Λευτέρη Παρτσάλη από τη Μυτιλήνη που έδειχνε τρεις ηλικιωμένες γυναίκες να ταΐζουν ένα βρέφος, προσφυγόπουλο που μόλις έχει φτάσει με τη μητέρα του στο νησί, έκανε τον γύρο του κόσμου.

Μια φωτογραφία – γροθιά στα ακροδεξιά τάγματα εφόδου κατά των προσφύγων και των αλληλέγγυων. Και όμως, η γιαγιά Μαρίτσα, μία εκ των εικονιζόμενων, έδειχνε να μην μπορεί να καταλάβει για ποιο λόγο το πρόσωπό της φιγούραρε στα μεγαλύτερα ΜΜΕ του κόσμου.

«Γιατί μου λες μπράβο γιε μου; Τι έκανα;» απαντά με παιδική, θα μπορούσε να πει κανείς, «αφέλεια» στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο όταν την συνεχάρη για την βοήθειά της στους πρόσφυγες.

Η ίδια ήξερε πολύ καλά τι πάει να πει προσφυγιά. Οι γονείς της είχαν φτάσει στο νησί μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922. Όταν το χωριό της έγινε το επίκεντρο της προσφυγικής κρίσης, η γιαγιά Μαρίτσα παρά το προχωρημένο της ηλικίας της, κατέβαινε καθημερινά στην ακτή και βοηθούσε με όποιο τρόπο μπορούσε τους πρόσφυγες που έφταναν από τις τουρκικές ακτές.

Αυτή η δράση της δεν έγινε γνωστή παρά μόνον όταν δημοσιοποιήθηκε η φωτογραφία με το βρέφος στην αγκαλιά τους, η οποία αποτέλεσε και την αφορμή να προταθούν οι τρεις γιαγιάδες ως υποψήφιες για το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης από κορυφαίους παράγοντες της επιστημονικής ζωής της χώρας.

Και όμως η 90χρονη Μαρίτσα όλα τα χρόνια της προσφυγικής κρίσης, στάθηκε αγέρωχη απέναντι στα φασιστικά υποκείμενα που έκαναν την εμφάνισή τους στο νησί πολεμώντας με ρατσιστικές επιθέσεις και φαινόμενα βίας τους πρόσφυγες.

«Ντροπή σας βρε» ήταν η απάντησή της σε όλους τους μικρόμυαλους.

«Ντροπή μας», που η είδηση του θανάτου της πέρασε σε δεύτερη μοίρα, ελέω της συζήτησης Βουλής και της ψήφου εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση.

Ναι, η γιαγιά Μαρίτσα δεν μένει πια εδώ. Έφυγε για την γειτονιά των αγγέλων όπου και εκεί θα συνεχίσει να κάνει αυτό που έκανε πάντα. Να χαρίζει απλόχερα την αγάπη της στα προσφυγόπουλα που χάθηκαν στην προσπάθεια των γονιών τους για ένα καλύτερο αύριο.

Καλό ταξίδι γιαγιά Μαρίτσα. Συνέχισε να διδάσκεις ανθρωπιά, είναι κάτι που λείπει από την σημερινή κοινωνία.

• Μυτιλήνη
• προσφυγικό