Δημοσίευση: ’
Ένας προς έναν οι λόγοι για να ονομαστεί ένας πόλεμος «παγκόσμιος» – Τι συμβαίνει με την σημερινή κατάσταση
Βρισκόμαστε πιο κοντά σε έναν Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο ή παραμένουμε ακόμη σε μια πολύ σοβαρή αλλά περιφερειακή σύρραξη;
Βρισκόμαστε πιο κοντά σε έναν Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο ή παραμένουμε ακόμη σε μια πολύ σοβαρή αλλά περιφερειακή σύρραξη;
Οι δραματικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επαναφέρουν με ένταση ένα ερώτημα που εμφανίζεται σχεδόν σε κάθε μεγάλη διεθνή κρίση: βρισκόμαστε πιο κοντά σε έναν Γ’ Παγκόσμιο Πόλεμο ή παραμένουμε ακόμη σε μια πολύ σοβαρή αλλά περιφερειακή σύρραξη; Η συζήτηση φούντωσε ακόμη περισσότερο μετά τη διεύρυνση των επιχειρήσεων κατά του Ιράν, τις επιθέσεις σε γειτονικές χώρες του Κόλπου, την εμπλοκή των ΗΠΑ και τις σοβαρές αναταράξεις στην παγκόσμια ενέργεια και το εμπόριο.
Για να χαρακτηριστεί, όμως, ένας πόλεμος ως «παγκόσμιος», δεν αρκεί η ένταση ή η διεθνής ανησυχία. Ιστορικά, οι ειδικοί συνδέουν τον όρο με ορισμένα βασικά κριτήρια. Το πρώτο είναι η πολυκρατική εμπλοκή: δεν αρκεί μια αντιπαράθεση δύο ή τριών χωρών σε μία περιοχή, αλλά απαιτείται η συμμετοχή πολλών κρατών από διαφορετικές ηπείρους. Το δεύτερο είναι η γεωγραφική έκταση των πολεμικών επιχειρήσεων, δηλαδή η ύπαρξη πολλαπλών ενεργών μετώπων σε διαφορετικά μέρη του κόσμου. Το τρίτο είναι η άμεση εμπλοκή μεγάλων δυνάμεων με εκτεταμένα στρατιωτικά και συμμαχικά δίκτυα, κάτι που αυξάνει θεαματικά τόσο την κλίμακα όσο και τις συνέπειες της σύγκρουσης. Η Britannica περιγράφει τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ακριβώς ως μια σύγκρουση της οποίας τα μέτωπα άγγιξαν σχεδόν κάθε ήπειρο.
Πετρέλαιο: «Δεν υπάρχει προηγούμενο για τέτοια ραγδαία άνοδο των τιμών», προειδοποιούν οι αναλυτές
Υπάρχει και ένα τέταρτο, πιο ουσιαστικό κριτήριο: ο βαθμός στον οποίο ο πόλεμος μετατρέπεται από περιορισμένη σύγκρουση σε γενικευμένη διεθνή αναμέτρηση με παγκόσμιες οικονομικές, στρατιωτικές και κοινωνικές συνέπειες. Αυτό δεν σημαίνει μόνο μάχες σε πολλές χώρες, αλλά και μετάβαση σε μια λογική σχεδόν «ολικού πολέμου», όπου κινητοποιούνται τεράστιοι πόροι, πλήττονται άμεσα άμαχοι πληθυσμοί και αναδιατάσσεται συνολικά η διεθνής τάξη.
Μέχρι σήμερα, η ιστορία έχει καταγράψει δύο πολέμους που πληρούν καθαρά αυτά τα χαρακτηριστικά: τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Μάλιστα, ο πρώτος δεν ονομάστηκε εξαρχής «Πρώτος Παγκόσμιος», αλλά «Μεγάλος Πόλεμος», επειδή κανείς δεν μπορούσε τότε να φανταστεί ότι θα ακολουθούσε μία ακόμη σύγκρουση ακόμη μεγαλύτερης κλίμακας. Η ονομασία «Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος» επικράτησε ουσιαστικά αφού ξέσπασε ο δεύτερος.
Σε ό,τι αφορά τη σημερινή κατάσταση, η εικόνα είναι εξαιρετικά επικίνδυνη, αλλά δεν πληροί ακόμη πλήρως τα ιστορικά κριτήρια ενός παγκόσμιου πολέμου. Η σύγκρουση έχει πράγματι επεκταθεί πέρα από τα στενά όρια του Ιράν και του Ισραήλ: περιλαμβάνει αμερικανική εμπλοκή, πλήγματα στον Κόλπο, ενεργό μέτωπο στον Λίβανο και σοβαρές επιπτώσεις στις παγκόσμιες αγορές, στην ενέργεια και στις θαλάσσιες μεταφορές. Ωστόσο, δεν υπάρχουν προς το παρόν ταυτόχρονα στρατιωτικά μέτωπα σε πολλές ηπείρους, ούτε άμεση πολεμική εμπλοκή όλων των μεγάλων δυνάμεων μεταξύ τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος είναι μικρός. Αντίθετα, αναλυτές προειδοποιούν ότι η σημερινή κρίση μπορεί να εξελιχθεί σε πολύ ευρύτερη περιφερειακή αναμέτρηση, ιδίως αν παρασυρθούν πιο ενεργά κράτη του Κόλπου, αν πολλαπλασιαστούν τα μέτωπα μέσω πληρεξούσιων οργανώσεων ή αν υπάρξει πιο άμεση εμπλοκή δυνάμεων όπως η Ρωσία ή ακόμη και η Κίνα σε στρατηγικό επίπεδο. Ήδη το Reuters έχει επισημάνει ότι τα ιρανικά πλήγματα σε χώρες του Κόλπου μπορούν να οδηγήσουν σε διεύρυνση της αντι-ιρανικής συμμαχίας και να σκληρύνουν περαιτέρω τη σύγκρουση.
Ισραήλ: Εκρήξεις ακούστηκαν στο Τελ Αβίβ, ύστερα από προειδοποίηση για ιρανικούς πυραύλους (Βίντεο)
Το μεγαλύτερο άμεσο αποτύπωμα της κρίσης σήμερα είναι μάλλον παγκόσμιο οικονομικά, όχι ακόμη παγκόσμιο στρατιωτικά. Η εκτίναξη του πετρελαίου, οι φόβοι για το Στενό του Ορμούζ, η πίεση στο εμπόριο και η ανησυχία για νέο κύμα πληθωρισμού δείχνουν ότι ο κόσμος ήδη βιώνει συνέπειες που ξεπερνούν κατά πολύ τη Μέση Ανατολή. Η επικεφαλής του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα προειδοποίησε ότι μια παρατεταμένη άνοδος της ενέργειας θα μπορούσε να τροφοδοτήσει σημαντικά τον παγκόσμιο πληθωρισμό.
Το συμπέρασμα, λοιπόν, είναι ότι η σημερινή κρίση δεν συνιστά ακόμη παγκόσμιο πόλεμο με την ιστορική έννοια του όρου. Συνιστά όμως μια εξαιρετικά σοβαρή πολεμική κλιμάκωση, με ισχυρή διεθνή εμπλοκή και με δυνατότητα να μεταβληθεί σε κάτι πολύ ευρύτερο, αν σπάσουν επιπλέον γεωπολιτικά «φράγματα». Με άλλα λόγια, δεν είμαστε ακόμη εκεί, αλλά βρισκόμαστε σε μια φάση όπου οι εξελίξεις μπορούν να γίνουν πολύ πιο επικίνδυνες πολύ γρήγορα.
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr