Ενώπιον οδυνηρών διλημμάτων

Toυ Κώστα Ιορδανίδη

Επί των ερειπίων της κυπριακής οικονομίας ασελγούν πάσης φύσεως αναλυτές, πολιτικοί, οικονομικοί παράγοντες και Μέσα Μαζικής Ενημερώσεως. Τα ηχηρότερα διατυπώνονται ενδεχομένως στην Ελλάδα. Αναμενόμενο από μιαν άποψη. Αλλά εις πείσμα των ζοφερών προβλέψεων η Κύπρος θα επιβιώσει, όπως συνέβη και μετά την τουρκική εισβολή το 1974. Μία βεβαιότης, όμως, που διαμορφώνεται το τελευταίο διάστημα είναι η διαφαινόμενη ρήξη –πρωτίστως ψυχολογική– στις σχέσεις Αθηνών και Λευκωσίας.
Το μείζον πρόβλημα των σχέσεων της Ελλάδος με την Κύπρο είναι ότι οι κυβερνήσεις των Αθηνών δεν μπόρεσαν να διαχειρισθούν τον εκρηκτικό αλυτρωτισμό των Ελληνοκυπρίων. Είχε συμβεί στο παρελθόν και στην περίπτωση των Κρητών, που συνεκλόνισε τη δεύτερη ελληνική δυναστεία και το κατεστημένο ελλαδικό σύστημα της εποχής εκείνης.

Η κρίση ελύθη τότε με την ανάθεση της πρωθυπουργίας στον Ελευθέριο Βενιζέλο από τον βασιλέα Γεώργιο Α΄ και τότε ανέκυψε νέα διαμάχη και οδηγήθηκε η χώρα στον διχασμό και στη Μικρασιατική Καταστροφή. Το άλλο πρόβλημα –όχι ασφαλώς υποδεέστερο– ήταν η αδυναμία εξευρέσεως σημείου ισορροπίας όχι απλώς στις σχέσεις Ελλάδος και Κύπρου, αλλά και εσωτερικώς στις δύο χώρες.

Την άνοιξη του 1955, ο Παναγιώτης Πιπινέλης –ο πλέον αυθεντικός εκφραστής του ελλαδικού κατεστημένου– δημοσίευε σε δύο συνέχειες πρωτοσέλιδο άρθρο στην «Καθημερινή», όπου ετόνιζε ότι μετά την αποτυχία της ελληνικής προσφυγής στον ΟΗΕ, θα έπρεπε να επιδιωχθεί εξεύρεση λύσεως σε συνεννόηση με τους Βρετανούς.

Παρά ταύτα την 1η Απριλίου 1955, η ΕΟΚΑ, επικεφαλής της οποίας ήταν ένας δεξιός απόστρατος, ο στρατηγός Γεώργιος Γρίβας [Διγενής], πραγματοποιούσε την πρώτη βομβιστική επίθεση στη Λευκωσία. Η αδυναμία διαμορφώσεως ενιαίας πολιτικής μεταξύ ιδεολογικώς ομονοούντων παραγόντων του ελληνικού κατεστημένου υπήρξε κραυγαλέα.

Παρέλκει, φυσικά, η αναφορά στις διαρκείς κρίσεις μεταξύ των ελληνικών κυβερνήσεων –δημοκρατικών ή δικτατορικών, αδιάφορο– από την ανεξαρτησία της Κυπριακής Δημοκρατίας έως τις ημέρες μας, όπως επίσης και η εμφύλια διαμάχη στην Κύπρο μεταξύ των οπαδών του Μακαρίου και του Γρίβα.

Στη σημερινή συγκυρία υπήρξαν ασφαλώς ευθύνες της κυπριακής ηγεσίας, αλλά και της Ελλάδος. Από το σημείο, όμως, αυτό έως την παγιοποίηση μιας ρήξεως η απόσταση είναι τεράστια.

Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκος Αναστασιάδης είναι αποφασισμένος να διερευνήσει, να αποδώσει ευθύνες και να επιβάλει κυρώσεις σε όσους αποδειχθεί ότι έχουν κάποιο ποσοστό ευθύνης για την οικτρή κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η Κύπρος. Ας μην αμφιβάλλουν στην Αθήνα ότι θα το πράξει. Πιστεύει ότι η ανόρθωση δεν είναι εφικτή εάν δεν σαρωθεί ένα σαθρό κατεστημένο – κυπριακό και εμπλεκόμενο ελλαδικό.

Είναι σαφές ότι η Αθήνα ήδη βρίσκεται ενώπιον οδυνηρών διλημμάτων. Είναι οι Κύπριοι πείσμονες και οι κυβερνήσεις της Ελλάδος συχνότατα αποδιοργανώθηκαν σε επικίνδυνο βαθμό όταν αντιμετώπισαν τη ζωτική ορμή της Λευκωσίας.

Πηγή: Η Καθημερινή