Επιτελικό κράτος ή επιτελική άμυνα; – Τσίπρας – Φάμελλος: Ούτε τηλέφωνο, ούτε… γραμμή – Υποκλοπές: Εξεταστική με καθυστέρηση… και στόχο το Μαξίμου

Στο Ναύπλιο ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να σηκώσει το γάντι και να απαντήσει με αριθμούς: 36 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης δεν θα είχαν –λέει– απορροφηθεί χωρίς το επιτελικό κράτος. Μόνο που στην πολιτική, οι αριθμοί είναι χρήσιμοι… μέχρι να γίνουν άλλοθι.

Γιατί πίσω από την επίκληση των δισεκατομμυρίων κρύβεται μια πιο άβολη πραγματικότητα: για πρώτη φορά, το “γαλάζιο” στρατόπεδο δεν μουρμουρίζει απλώς – αρθρώνει λόγο. Και μάλιστα δημόσια. Οι πέντε βουλευτές δεν κάνουν αντάρτικο· κάνουν κάτι πιο επικίνδυνο για το Μαξίμου: ζητούν λογοδοσία.

Ο Άκης Σκέρτσος έγινε το σύμβολο μιας εξουσίας που, κατά τους ίδιους, συγκεντρώνεται χωρίς να ελέγχεται. Και όταν ακούς από βουλευτή της πλειοψηφίας ότι «ο κάθε Σκέρτσος δεν μπορεί να αποφασίζει», δεν πρόκειται για προσωπική αιχμή. Είναι πολιτική διάγνωση.

Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι αν το επιτελικό κράτος λειτούργησε στις κρίσεις – εκεί όλοι συμφωνούν ότι απέδωσε. Το ζήτημα είναι τι γίνεται όταν η “έκτακτη ανάγκη” γίνεται μόνιμο μοντέλο διακυβέρνησης. Εκεί αρχίζουν τα ρήγματα.

Ο Μητσοτάκης, καλύπτοντας πλήρως τον στενό του συνεργάτη, στέλνει μήνυμα προς τα μέσα: δεν αλλάζει γραμμή. Οι βουλευτές, από την άλλη, στέλνουν το δικό τους: δεν αντέχουν άλλο να είναι κομπάρσοι.

Και κάπου εκεί, ανάμεσα στα 36 δισ. και στις “ανησυχίες”, το ερώτημα γίνεται πιο ωμό: είναι το επιτελικό κράτος εργαλείο διακυβέρνησης ή μηχανισμός αποσύνδεσης της πολιτικής από την κοινοβουλευτική της βάση;

Γιατί αν ισχύει το δεύτερο, τότε το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό. Είναι βαθιά πολιτικό. Και, συνήθως, αυτά δεν λύνονται με συνέδρια.

Τσίπρας – Φάμελλος: Ούτε τηλέφωνο, ούτε… γραμμή 

Η διάψευση για επαφή με τον Σωκράτη Φάμελλο δεν είναι απλώς ένα τυπικό «δεν ισχύει». Είναι κάτι πολύ πιο αποκαλυπτικό: ο Αλέξης Τσίπρας δεν μπορεί να συνεννοηθεί ούτε με το ίδιο του το πολιτικό αποτύπωμα. Και όμως, ετοιμάζεται να επιστρέψει για να… ανασυνθέσει.

Αλήθεια, τι ακριβώς;

Γιατί για να ανασυνθέσεις, πρέπει πρώτα να μπορείς να συνδεθείς. Και εδώ έχουμε το ακριβώς αντίθετο: πλήρης αποσύνδεση, ψυχρότητα, διαψεύσεις και ένα κόμμα που ακούει το όνομά του και κοιτάζει αλλού. Ούτε τηλεφώνημα, ούτε συνάντηση, ούτε καν προσχηματική γέφυρα. Μόνο “κύκλοι” και αποστάσεις.

Και μέσα σε αυτό το σκηνικό, ο πρώην πρωθυπουργός εμφανίζεται ως ο αρχιτέκτονας μιας νέας πολιτικής κατασκευής. Με ποιους; Με αυτούς που δεν μιλά; Ή με εκείνους που άφησε πίσω του και τώρα τον αντιμετωπίζουν ως παρελθόν;

Η ειρωνεία είναι σχεδόν θεσμική: δηλώνει ότι «σέβεται την αυτονομία» του ΣΥΡΙΖΑ, την ώρα που ετοιμάζεται να του τραβήξει το χαλί κάτω από τα πόδια. Μια αυτονομία που, προφανώς, ισχύει… μέχρι να αποφασίσει ο ίδιος να επιστρέψει.

Στην πραγματικότητα, το αφήγημα της “ανασύνθεσης” μοιάζει όλο και λιγότερο με πολιτικό σχέδιο και όλο και περισσότερο με προσωπική ανάγκη. Γιατί όταν δεν μπορείς να πείσεις ούτε τους πρώην συντρόφους σου, δύσκολα πείθεις την κοινωνία ότι έχεις κάτι καινούργιο να πεις.

Ίσως τελικά η μόνη “ανασύνθεση” που επιχειρείται να είναι αυτή της ίδιας της φιλοδοξίας. Και η μόνη σταθερά, η γνωστή: η πείνα για επιστροφή στην εξουσία – ακόμη κι αν στο τραπέζι δεν κάθεται πια κανείς από τους παλιούς.

Υποκλοπές: Εξεταστική με καθυστέρηση… και στόχο το Μαξίμου

Στη Χαριλάου Τρικούπη έχουν αποφασίσει ότι η υπόθεση των υποκλοπών δεν «κλείνει» με μια αρχειοθέτηση. Το πρόβλημα είναι ότι, για να την ανοίξεις ξανά πολιτικά, χρειάζεσαι κάτι περισσότερο από συνεντεύξεις Τύπου και διαρροές περί εξεταστικής.

Ο Νίκος Ανδρουλάκης δίνει γραμμή για πρόταση εξεταστικής επιτροπής μέσα στις επόμενες ημέρες, με τη νομική ομάδα να “χτενίζει” τα δεδομένα και να στήνει το κατηγορητήριο. Μέχρι εδώ, όλα προβλέψιμα. Εκεί που αρχίζει το ενδιαφέρον είναι στο timing: το ΠΑΣΟΚ πιέζει, αλλά κρατά και μια πισινή.

Γιατί; Διότι η εξεταστική από μόνη της δεν αρκεί για να δημιουργήσει πολιτικό σεισμό. Χρειάζεται ένα trigger – αυτό το «μεγάλο γεγονός» που ο ίδιος ο Ανδρουλάκης αφήνει να αιωρείται. Και το ενδεχόμενο αλλαγής του ποινικού κώδικα, με φόντο τον Ταλ Ντίλιαν, μοιάζει να είναι το ιδανικό σενάριο κλιμάκωσης.

Στο παρασκήνιο, η στρατηγική είναι διπλή: θεσμική πίεση εντός Βουλής και ταυτόχρονη ενεργοποίηση της «κοινωνίας των πολιτών». Με απλά λόγια, το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να μετατρέψει μια υπόθεση παρακολουθήσεων σε ευρύτερο αφήγημα για το Κράτος Δικαίου. Και εκεί επενδύει.

Το ερώτημα, όμως, παραμένει: μπορεί να το κάνει χωρίς συμμάχους; Γιατί η εξεταστική θέλει αριθμούς, η δυσπιστία θέλει συγκυρία και η πολιτική φθορά θέλει διάρκεια. Και μέχρι στιγμής, το ΠΑΣΟΚ δείχνει να έχει πρόθεση για σύγκρουση, αλλά όχι ακόμα το εργαλείο που θα τη μετατρέψει σε καθοριστική αναμέτρηση.

Με άλλα λόγια, η σκακιέρα έχει στηθεί. Το αν θα υπάρξει “ματ”, είναι άλλη ιστορία.

• Αλέξης Τσίπρας
• Κυριάκος Μητσοτάκης
• Νίκος Ανδρουλάκης
• ΠΑΣΟK
• Σωκράτης Φάμελλος
• υποκλοπές