Έρευνα για την εργασία: Οι Έλληνες δουλεύουν πολύ, πληρώνονται λίγο και ζουν με… απροειδοποίητα ωράρια (Πίνακες)

Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί. Η εργασία στην Ελλάδα παραμένει εξαντλητική, άναρχη και συχνά… απλήρωτη. Η νέα έρευνα του ΙΝΕ ΓΣΕΕ , εστιάζει σε μία κρίσιμη πτυχή της ποιότητας των θέσεων εργασίας: τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας. Και τα συμπεράσματα της μελέτης είναι ηχηρά: υπερεργασία χωρίς αμοιβή, εργασία τα Σαββατοκύριακα και τη νύχτα, περιορισμένη δυνατότητα τηλεργασίας και δυσκολία στην εξισορρόπηση προσωπικής και επαγγελματικής ζωής.

Η υπερεργασία ως “κανόνας” — και όχι η εξαίρεση

Πάνω από τους μισούς εργαζόμενους στην Ελλάδα (52%) δήλωσαν πως εργάζονται περισσότερες ώρες απ’ όσες ορίζει η σύμβασή τους. Από αυτούς, ένα 15% εργάζεται 1-2 επιπλέον ώρες την εβδομάδα, ενώ 14% δουλεύει 3-5 ώρες παραπάνω. Ανησυχητικό είναι και το γεγονός ότι το 9% εργάζεται πάνω από 10 ώρες επιπλέον εβδομαδιαίως!

Πίνακας 1: Ώρες Υπερεργασίας ανά Εβδομάδα

Ώρες υπερεργασίας/εβδομάδα	Ποσοστό
Αμοιβή για υπερεργασία	Ποσοστό
Ναι, πλήρως	34%
Ναι, μερικώς	16%
Όχι	49%
Δεν εργάζομαι επιπλέον ώρες	48%
1-2 ώρες	15%
3-5 ώρες	14%
6-8 ώρες	8%
8-10 ώρες	5%
Πάνω από 10 ώρες	9%

Όμως, το πιο καυστικό σημείο της έρευνας αφορά την αμοιβή για αυτήν την υπερεργασία. Το 49% των εργαζομένων δεν αμείβεται καθόλου, ενώ το 16% αμείβεται μόνο μερικώς. Δηλαδή, 2 στους 3 εργάζονται επιπλέον και δεν πληρώνονται όπως ορίζει ο νόμος.

Πίνακας 2: Αμοιβή Υπερεργασίας

Αμοιβή για υπερεργασία	Ποσοστό
Ναι, πλήρως	34%
Ναι, μερικώς	16%
Όχι	49%

Αργίες, νύχτες και Σαββατοκύριακα: το νέο “εργασιακό φυσιολογικό” στην Ελλάδα

Σύμφωνα με την έρευνα, το 41% εργάζεται πάνω από δύο Σαββατοκύριακα τον μήνα και το 15% εργάζεται τουλάχιστον ένα. Δηλαδή το 56% δουλεύει και τα Σαββατοκύριακα. Επιπλέον, ένας στους πέντε εργαζόμενους δουλεύει νύχτα τουλάχιστον μία φορά τον μήνα, ενώ το 15% το κάνει τακτικά.

Αυτή η “άτυπη” διευθέτηση χρόνου εργασίας, πέρα από τις ψυχολογικές και οικογενειακές επιπτώσεις, δημιουργεί και σοβαρά ζητήματα για την ασφάλεια και υγεία στην εργασία.

Τηλεργασία: μια λέξη για λίγους

Η τηλεργασία —μια πρακτική που ενισχύθηκε ραγδαία κατά την πανδημία— φαίνεται πως στην Ελλάδα έχει εγκαταλειφθεί ή δεν έχει γίνει ακόμη θεσμική και επαγγελματική συνήθεια. Το 84% των ερωτηθέντων δεν εργάζεται με τηλεργασία. Από όσους το κάνουν (16%), μόλις το 16% εργάζεται από το σπίτι καθημερινά, ενώ οι υπόλοιποι περιστασιακά.

Η έλλειψη ευελιξίας στον χρόνο και τόπο εργασίας περιορίζει δραματικά τη δυνατότητα των εργαζομένων να διαχειριστούν τις προσωπικές και οικογενειακές τους υποχρεώσεις. Μόνο το 42% μπορεί να πάρει άδεια μερικών ωρών κατά την εργάσιμη ημέρα, ενώ το 13% δεν έχει καθόλου αυτή τη δυνατότητα.

Τα στοιχεία πίσω από τα ποσοστά

Η μελέτη δεν περιορίζεται σε γενικά στοιχεία αλλά παρουσιάζει αναλύσεις βάσει φύλου, ηλικίας και εκπαιδευτικού επιπέδου. Από τις πιο εντυπωσιακές παρατηρήσεις:

Προσωπική ζωή με… άδεια από τη δουλειά; Όχι για όλους

Ένα από τα πιο ευαίσθητα σημεία της έρευνας του ΙΝΕ ΓΣΕΕ αφορά τη δυνατότητα που έχουν οι εργαζόμενοι να πάρουν άδεια μερικών ωρών μέσα στην ημέρα – για ένα ραντεβού με γιατρό, για μια σχολική εκδήλωση ή απλώς για να φροντίσουν τον εαυτό τους. Η πραγματικότητα; Μόνο το 42% δήλωσε ότι μπορεί να το κάνει «πάντα ή τις περισσότερες φορές». Η πλειοψηφία (45%) έχει πρόσβαση στην άδεια μόνο σε περιπτώσεις μεγάλης ανάγκης ή σπάνια, ενώ το 13% δήλωσε ξεκάθαρα: «όχι, ποτέ».

Σαββατοκύριακο: για πολλούς, ακόμη δύο μέρες δουλειάς

Η έρευνα επιβεβαιώνει έναν “ανοιχτό εργασιακό κώδικα” που εφαρμόζεται εκτός ωραρίου, εκτός λογικής και, πολλές φορές, εκτός νομιμότητας. Πάνω από το 56% των ερωτηθέντων απάντησε ότι εργάζεται τουλάχιστον ένα Σαββατοκύριακο τον μήνα — ενώ το 41% εργάζεται συστηματικά πάνω από δύο. Μόνο το 43% είπε πως δεν δουλεύει καθόλου τα Σαββατοκύριακα.

Πίνακας 5: Συχνότητα Εργασίας τα Σαββατοκύριακα

Συχνότητα εργασίας Σαββατοκύριακα	Ποσοστό
Καμία	43%
Μία φορά τον μήνα	15%
Πάνω από δύο φορές τον μήνα	41%

Η εργασία σε μέρες ξεκούρασης δεν αποτελεί απλώς υπερεργασία, αλλά επηρεάζει ολόκληρη την κοινωνική ταυτότητα του εργαζόμενου. Καταργεί τη διάκριση ανάμεσα στον προσωπικό και τον επαγγελματικό χρόνο, αφήνοντας τους ανθρώπους σε μόνιμη κατάσταση “επαγγελματικής ετοιμότητας”. Και όταν αυτό γίνεται χωρίς θεσμική προστασία ή δίκαιη αμοιβή, τότε δεν μιλάμε απλώς για εργασία — αλλά για σύγχρονη επισφάλεια.

Έμφυλες ανισότητες: Το 63% των γυναικών δήλωσε ότι δεν κάνει υπερεργασία, ενώ στους άνδρες το ποσοστό είναι μόλις 38%. Ωστόσο, και τα δύο φύλα αναφέρουν ότι η υπερεργασία είναι συχνά απλήρωτη.

• Ηλικιακές αποκλίσεις: Οι εργαζόμενοι άνω των 55 ετών εμφανίζουν υψηλότερη συχνότητα υπερεργασίας και χαμηλότερη πιθανότητα να πληρώνονται για αυτήν.
• Εκπαιδευτική ειρωνεία: Όσο πιο υψηλό είναι το επίπεδο εκπαίδευσης, τόσο περισσότερες ώρες επιπλέον εργάζεται κάποιος — και τόσο μικρότερη η πιθανότητα να πληρωθεί! Οι κάτοχοι μεταπτυχιακού ή διδακτορικού έχουν τα μεγαλύτερα ποσοστά απλήρωτης υπερεργασίας.

Η “ένοχη σιωπή” της αγοράς

Το νούμερο που τα λέει όλα: 65% των εργαζομένων στην Ελλάδα δηλώνουν ότι είτε δεν πληρώνονται καθόλου είτε μόνο εν μέρει για τις υπερωρίες τους. Πρόκειται για μια θεσμική ανωμαλία με διαστάσεις χρόνιας παθογένειας. Επιπλέον, η εργασία σε άτυπα ωράρια, χωρίς προγραμματισμό, δείχνει παραβίαση της εργασιακής νομοθεσίας και διαλύει την οικογενειακή ζωή.

 

Πολιτικές προτάσεις και ερωτήματα

Το ΙΝΕ ΓΣΕΕ δεν περιορίζεται στη στατιστική αποτύπωση. Ζητάει ένταξη δεικτών ποιότητας εργασίας στη χάραξη δημόσιων πολιτικών, αυστηρότερο έλεγχο για την εφαρμογή της νομοθεσίας, και έμφαση στην ευελιξία υπέρ του εργαζομένου. Η ερώτηση παραμένει: υπάρχει πολιτική βούληση για ουσιαστική αλλαγή;

Τελικά συμπεράσματα

Η εργασία στην Ελλάδα του 2025 δεν είναι απλώς “πολύωρη” — είναι άδικη, ανεξέλεγκτη και συχνά καταπατά βασικά εργασιακά δικαιώματα. Η μελέτη του ΙΝΕ ΓΣΕΕ μας αναγκάζει να δούμε κατάματα ένα εργασιακό τοπίο που δεν χωράει στο success story της ανάπτυξης. Η ποιότητα ζωής των εργαζομένων βρίσκεται στο ναδίρ. Ήρθε η ώρα για μια νέα εθνική στρατηγική που να μην μετρά απλώς θέσεις εργασίας, αλλά να μετρά την ίδια τη ζωή πίσω από αυτές.

• εργασία
• έρευνα
• ΙΝΕ-ΓΣΕΕ