Εθνικό Απολυτήριο από το 2026-2027: Πώς αλλάζει το Λύκειο και τι φέρνει το νέο εκπαιδευτικό μοντέλο

Στόχος της κυβέρνησης είναι το εθνικό απολυτήριο να αρχίσει να εφαρμόζεται από τη σχολική χρονιά 2026–2027, δηλαδή για τους μαθητές που σήμερα φοιτούν στην Γ’ Γυμνασίου και θα εισαχθούν στην Α΄ Λυκείου την επόμενη διετία. Για να επιτευχθεί αυτό, ο σχετικός νόμος θα πρέπει να έχει συνταχθεί έως τον Μάιο του 2026, ώστε να είναι έτοιμος για εφαρμογή.

Το νέο εκπαιδευτικό μοντέλο στοχεύει στην αναβάθμιση του Λυκείου και στην ενίσχυση της αξιοπιστίας του απολυτηρίου, χωρίς να αυξάνει τον εξεταστικό φόρτο των μαθητών.

Οι βασικές αρχές του νέου συστήματος

Το υπουργείο Παιδείας τονίζει ότι ο αριθμός των εξετάσεων δεν θα αυξηθεί· θα αλλάξει όμως ο τρόπος διεξαγωγής τους.
Συγκεκριμένα:

• Όλα τα θέματα των προαγωγικών εξετάσεων θα προέρχονται με κλήρωση από τράπεζα θεμάτων διαβαθμισμένης δυσκολίας.

• Κάθε θέμα θα συνοδεύεται από οδηγό βαθμολόγησης, ενώ η τράπεζα θα είναι δημόσια και προσβάσιμη σε όλους.

• Η οργάνωση της τράπεζας θα γίνει από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής, με τη δυνατότητα συμμετοχής πανεπιστημιακών.

Για τη διασφάλιση της εγκυρότητας της διαδικασίας, τα γραπτά των μαθητών θα ψηφιοποιούνται και θα αποθηκεύονται σε ειδικό αποθετήριο, ενώ εξωτερικό σώμα βαθμολογητών θα μπορεί να πραγματοποιεί δειγματοληπτικούς ελέγχους.

Πώς θα διαμορφώνεται ο βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου

Το νέο σύστημα δίνει έμφαση στη συνεχή αξιολόγηση του μαθητή.

• Οι επιδόσεις και των τριών τάξεων του Λυκείου θα συνυπολογίζονται, ώστε να μην εξαρτάται το μέλλον ενός μαθητή από μία μόνο τρίωρη εξέταση.

• Οι βαθμοί τετραμήνου, που τίθενται από τους καθηγητές, θα μπορούν να προσαρμόζονται με βάση την τελική γραπτή επίδοση, ώστε να περιοριστεί η αυθαιρεσία της προφορικής βαθμολόγησης.

Το υπουργείο Παιδείας υπογραμμίζει ότι το Λύκειο δεν θα μετατραπεί σε εξεταστικό κέντρο, αλλά θα αποκτήσει ουσιαστικό παιδευτικό ρόλο, με μεγαλύτερη αξία στο απολυτήριο και αναβαθμισμένο κύρος στην κοινωνία.

Η σημασία της πολιτικής συναίνεσης

Η πολιτική συναίνεση θεωρείται καθοριστική για την επιτυχία του εγχειρήματος. Αν το σύστημα εφαρμοστεί στην Α΄ Λυκείου το 2026-2027, τότε οι μαθητές αυτοί θα αποφοιτήσουν το 2029, έπειτα από μια περίοδο που πιθανώς θα έχουν μεσολαβήσει εθνικές εκλογές.

Δεν είναι, ωστόσο, μια καινούργια ιδέα. Το εθνικό απολυτήριο είχε τεθεί ως πρόταση:

• Από τον Γιώργο Παπανδρέου όταν ήταν υπουργός Παιδείας (1994–1996),

• Από την Άννα Διαμαντοπούλου στο πλαίσιο του προγράμματος «Νέο Σχολείο» (2009–2012),

• Είχε ενσωματωθεί στα προγράμματα του ΠΑΣΟΚ το 2008 και της Ν.Δ. το 2018,

• Και είχε συζητηθεί εκ νέου επί ΣΥΡΙΖΑ, μέσα από το πόρισμα της επιτροπής Λιάκου για τον εθνικό διάλογο στην παιδεία.

Οι Πανελλήνιες Εξετάσεις παραμένουν – αλλά αλλάζει ο ρόλος τους

Το νέο εκπαιδευτικό πλαίσιο δεν καταργεί τις Πανελλήνιες, αλλά αναβαθμίζει τον ρόλο του Λυκείου στην πρόσβαση στα ΑΕΙ. Το απολυτήριο αποκτά πλέον πραγματική αξία, συνυπολογιζόμενο στην τελική βαθμολογία για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Η τετραετής μεταβατική περίοδος θα επιτρέψει την ομαλή εφαρμογή του συστήματος, ενώ μέσα στους επόμενους μήνες θα ξεκινήσει εθνικός διάλογος για την Παιδεία, με συμμετοχή όλων των πολιτικών δυνάμεων και εκπαιδευτικών φορέων.