Δημοσίευση: ’
Ευάγγελος Βενιζέλος: Διεθνές Δίκαιο ή Realpolitik;- Τα δύσκολα διλήμματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής σε μια «απειλητικά υπερκινητική» συγκυρία
Το διεθνές δίκαιο αποτελεί σημείο αναφοράς, όχι αυτόματο μηχανισμό δικαίωσης.
Το διεθνές δίκαιο αποτελεί σημείο αναφοράς, όχι αυτόματο μηχανισμό δικαίωσης.
Με άρθρο του στην «Καθημερινή της Κυριακής», υπό τον τίτλο «Διεθνές Δίκαιο ή Realpolitik», ο Ευάγγελος Βενιζέλος παρεμβαίνει με τρόπο αιχμηρό και θεσμικά απαιτητικό στη συζήτηση για τα όρια, τις αυταπάτες και τις πραγματικές δυνατότητες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Εξωτερικών δεν χαϊδεύει αυτιά. Αντιθέτως, θέτει ερωτήματα που ενοχλούν τόσο την κυβέρνηση όσο και την αντιπολίτευση.
Ο Βενιζέλος υπενθυμίζει ότι για μια μεσαία δυτική χώρα, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, με υπαρκτό και διαρκές πρόβλημα εθνικής ασφάλειας, η επίκληση του διεθνούς δικαίου είναι κρίσιμη αλλά όχι επαρκής συνθήκη. Δεν συνιστά από μόνη της ούτε εθνική στρατηγική ούτε συνεκτικό δόγμα ασφάλειας. Το διεθνές δίκαιο αποτελεί σημείο αναφοράς, όχι αυτόματο μηχανισμό δικαίωσης.
Η παρέμβασή του γίνεται πιο αιχμηρή όταν θίγει τη μεγάλη ελληνική παρανόηση: την πεποίθηση ότι η επίκληση του διεθνούς δικαίου ταυτίζεται αναγκαστικά με την πλήρη αποδοχή των ελληνικών θέσεων από τη διεθνή κοινότητα, χωρίς διεθνή δικαιοδοτική διαδικασία και χωρίς τον κίνδυνο μιας απόφασης που δεν θα είναι απολύτως ικανοποιητική. Εκεί ακριβώς, όπως σημειώνει, ξεκινά η πολιτική υποκρισία και η στρατηγική αμηχανία.
Στα ελληνοτουρκικά, ο Βενιζέλος θυμίζει ότι η πάγια ελληνική θέση για οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ οδηγεί είτε σε διμερή συμφωνία είτε σε προσφυγή στη Χάγη. Όμως πολλοί από όσους επικαλούνται το διεθνές δίκαιο απορρίπτουν στην πράξη κάθε διεθνή διαδικασία που ενδέχεται να παράγει «μη ιδανικό» αποτέλεσμα. Την ίδια ώρα, το πρόβλημα ασφάλειας παραμένει πραγματικό και τα κυριαρχικά δικαιώματα συχνά ανενεργά.
Ανάλογη είναι η ανάλυση για το Κυπριακό. Η διεθνής νομιμότητα απέτρεψε την αναγνώριση της αποσχιστικής οντότητας, αλλά δεν ανέτρεψε την κατοχή ούτε τις νέες πραγματικότητες, όπως η Αμμόχωστος. Ο χρόνος, τονίζει εμμέσως, δεν λειτουργεί ουδέτερα· και η αναμονή μπορεί να είναι και μορφή Realpolitik, ακόμη κι όταν εμφανίζεται ως «απόλυτη προσήλωση στο διεθνές δίκαιο».
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αποδόμηση της αυταπάτης περί ενιαίας διεθνούς αντίληψης του δικαίου. Η έννοια της κυριαρχίας, και άρα του διεθνούς δικαίου, διαφέρει ριζικά μεταξύ Ευρώπης, Ηνωμένων Πολιτειών, Ρωσίας και Κίνας. Ο κόσμος, όπως επισημαίνει, δεν λειτουργεί ως οικουμενικό δικαστήριο αλλά ως πεδίο ασύμμετρων συσχετισμών ισχύος.
Το τελικό συμπέρασμα του Βενιζέλου είναι απαιτητικό: η ελληνική εξωτερική πολιτική οφείλει να συνδυάσει διεθνή νομιμότητα και Realpolitik, όχι ιδεολογικά αλλά ιστορικά. Με επίγνωση γεωγραφίας, ισχύος και συγκυρίας. Και, κυρίως, με πολιτικό σύστημα και κοινωνία ικανά να συζητούν σοβαρά, χωρίς εθελοτυφλία, σε μια εποχή που η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται ως φάρσα, αλλά κινδυνεύει να επιστρέψει ως τραγωδία.
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr