Φετουλάχ Γκιουλέν: Ο σύμμαχος του Ερντογάν που έγινε ο αιώνιος.. εχθρός του – Οι κατηγορίες για απόπειρα πραξικοπήματος και η τύχη της FETO

Ο αιώνιος εχθρός του τούρκου προέδρου Ταγίπ Ερντογάν, Φετουλάχ Γκιουλέν είναι νεκρός. Ο ηγέτης της τρομοκρατικής οργάνωσης FETO άφησε την τελευταία του πνοή στην έπαυλή του στην Πενσυλβάνια στις 20 Οκτωβρίου 2024.

Ο Μοχάμεντ Φετουλάχ Γκιουλέν ήταν Τούρκος ιερέας, πρώην ιμάμης, συγγραφέας. Ίδρυσε το κίνημα Γκιουλέν και είχε αναμειχθεί ενεργά στον κοινωνικό διάλογο για το μέλλον της Τουρκίας και του Ισλάμ στον σύγχρονο κόσμο, έγραψαν τα δυτικά μέσα ενημέρωσης αναγγέλλοντας τον θάνατό του.

Αρχικά ο Γκιουλέν ήταν σύμμαχος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, όμως η σχέση τους άλλαξε το 2013 όταν ο πρώτος κατηγορήθηκε για εμπλοκή σε σκάνδαλα διαφθοράς που στόχευαν την τουρκική κυβέρνηση.

Ο Γκιουλέν, συνελήφθη μετά το πραξικόπημα της 12ης Μαρτίου 1971 βάσει του άρθρου 163 του Τουρκικού Ποινικού Κώδικα για «προπαγάνδα» για την καταστροφή της κοσμικής τουρκικής τάξης και την ίδρυση «θρησκευτικού κράτους». Αφέθηκε ελεύθερος μετά την κράτηση για 6,5 μήνες.

Παρά τα εμπόδια από το στρατιωτικό νόμο και την αυτοεξορία από τη Σμύρνη στο Edremit, τα κηρύγματα του Γκιουλέν συνεχίστηκαν μέχρι το πραξικόπημα της 12ης Σεπτεμβρίου το 1980. Μετά το πραξικόπημα, το όνομα του Γκιουλέν προστέθηκε στη λίστα καταζητούμενων κι εκείνος βρισκόταν υπό συνεχή μετακίνηση ώσπου τελικά συνελήφθη, το1986.

Μετά το 1986-87 παρέμεινε στην Κωνσταντινούπολη μέχρι την ημέρα που πήγε στην Αμερική το 1999.  Το όνομα του Γκιουλέν άρχισε να αναφέρεται συχνά στα μέσα ενημέρωσης στα μέσα της δεκαετίας του ’90.

Η συνάντησή του με τον Πάπα Ιωάννη Παύλο Β‘, οι συναντήσεις του με αντιπολιτευόμενους πολιτικούς όπως η Τανσού Τσιλέρ, ο Μεσούτ Γιλμάζ και ο Μπουλέντ Ετσεβίτ αλλά και η αύξηση των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων που συνδέονται με το κίνημα του στο εσωτερικό και στο εξωτερικό ενίσχυαν συνεχώς τη φήμη του.

Εν μέσω εκστρατείας συκοφαντίας εναντίον του ο Γκιουλέν προτίμησε να μην επιστρέψει από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, το μήνυμά του κατά της βίας χαρακτηρίστηκε ξεκάθαρο: «Κάθε μουσουλμάνος δεν μπορεί να είναι τρομοκράτης και κάθε τρομοκράτης δεν μπορεί να είναι μουσουλμάνος».

Πρωτοστάτησε στο άνοιγμα εκατοντάδων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και παρά το κυνήγι μαγισσών στο οποίο υποβλήθηκαν τα αγαπημένα του πρόσωπα στην Τουρκία επέμεινε ότι η βία δεν είναι ποτέ μέρος της λύσης.

Φετουλάχ Γκιουλέν: Οι κατηγορίες για απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου

Το 2016, ο Ερντογάν κατηγόρησε τον Γκιουλέν ως εγκέφαλο της αποτυχημένης απόπειρας πραξικοπήματος στην Τουρκία, κάτι που ο ίδιος αρνήθηκε επανειλημμένα. Η Άγκυρα τον χαρακτήρισε ηγέτη της «γκιουλενικής τρομοκρατικής οργάνωσης» και απαίτησε την έκδοσή του από τις ΗΠΑ, όπου ζούσε από το 1999.

Παρά τις προσπάθειες της τουρκικής κυβέρνησης, οι αμερικανικές αρχές δεν προχώρησαν στην έκδοσή του.

Το κίνημα του, γνωστό για τη μεγάλη επιρροή του στην εκπαίδευση και τα μέσα ενημέρωσης, υπέστη σοβαρά πλήγματα μετά το πραξικόπημα, με μαζικές συλλήψεις και κλείσιμο οργανώσεων στην Τουρκία. Ωστόσο, το δίκτυο των υποστηρικτών του παρέμεινε ενεργό διεθνώς, ιδίως στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική.

Φετουλάχ Γκιουλέν: Το μέλλον της FETO

Ο θάνατος του Φετουλάχ Γκιουλέν σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής για το Χιζμέτ και δημιουργεί ερωτήματα για το μέλλον του κινήματος.

Σύμφωνα με την Hurriyet αυτή την στιγμή στο κίνημα υπάρχει μια σοβαρή διαμάχη για το ποιος θα αναλάβει την ηγεσία. Η οργάνωση δεν έχει ροή χρημάτων από την Τουρκία ωστόσο από τις ΗΠΑ υπάρχει μια ετήσια ροή 200 – 250 εκατομμυρίων δολαρίων μόνο από τα σχολεία. Υπάρχουν ακίνητα, καταστήματα και σχολεία. Το ερώτημα που πλανάται είναι ποιος από δω και μπρος είναι ικανός να διαχειριστεί τόσα λεφτά.

Οι ρίζες του Φετουλάχ Γκιουλέν

Ο Φετουλάχ Γκιουλέν, γεννήθηκε στο χωριό Korucuk του Ερζερούμ το 1938 και διαπαιδαγωγήθηκε από τον ιμάμη πατέρα του. Από το 1959 έως το 1965 εργάστηκε ως ιμάμης, ιεροκήρυκας και καθηγητής Κορανίου. Μετά την ολοκλήρωση της στρατιωτικής του θητείας το 1963, διορίστηκε ως κεντρικός ιεροκήρυκας στο Κιρκλαρελί και στη συνέχεια διορίστηκε στη Σμύρνη το 1966.

• πραξικόπημα
• Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν
• Τουρκία
• Φετουλάχ Γκιουλέν