Φλοριάν Φιλιππό: Ο άνθρωπος πίσω από το νέο προσωπείο της Λεπέν

Τη νύχτα των αμερικανικών προεδρικών εκλογών, ο αντιπρόεδρος του Εθνικού Μετώπου Φλοριάν Φιλιππό, ο πιο στενός σύμβουλος και υπεύθυνος στρατηγικής και επικοινωνίας της Γαλλίδας ακροδεξιάς ηγέτιδας Μαρίν Λεπέν, παρακολουθούσε τα αποτελέσματα από το διαμέρισμά του στην αριστερή όχθη του Σηκουάνα, στο Παρίσι. Πριν την αυγή, όταν ακόμα η νίκη του Τραμπ δεν ήταν επίσημη αλλά οι φιλελεύθεροι είχαν αρχίσει να πανικοβάλλονται δημοσίευσε στο τουίτερ: «O κόσμος τους καταρρέει. Ο δικός μας οικοδομείται.» Ποιος, όμως, είναι ο άνθρωπος πίσω από το νέο επικοινωνιακό προφίλ της Λεπέν, που την οδήγησε στην αποκήρυξη του ονόματος του ίδιου του πατέρα της και την ίδια (πολλοί φοβούνται) μπορεί και στη γαλλική Προεδρία;

Τα πιστοποιητικά του Φιλιππό θα περίμενε κανείς να τον φέρνουν σε πλήρη αντίθεση με την ιδεολογία ενός κόμματος που διακηρύσσει ότι απεχθάνεται το κατεστημένο. Απόφοιτος της Εθνικής Σχολής Διοίκησης, που παράγει προέδρους και πρωθυπουργούς, λάτρης του ντε Γκωλ (τον οποίο το κόμμα επί μακρώ θεωρούσε προδότη εξαιτίας της ανεξαρτησίας της Αλγερίας) και γκέι (σε ένα κόμμα του οποίου ο ιδρυτής είχε χαρακτηρίσει την ομοφυλοφιλία «βιολογική και κοινωνική ανωμαλία».) Παρ’ όλα αυτά, στα 35 του έχει γίνει η φωνή του κόμματος, ο αστέρας του των ΜΜΕ και ο πρώτος που χαρακτήρισε τη νίκη του Τραμπ σημάδι μια Νέας Παγκόσμιας Τάξης.

Η Γαλλία θα ακολουθήσει είπε και υποσχέθηκε στη Λεπέν τη νίκη στις γαλλικές προεδρικές εκλογές τον Μάιο. Αν η Λεπέν βρίσκεται τώρα πιο κοντά στην προεδρία από ποτέ, αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη συνεργασία της με τον Φιλιππό. Αυτός είναι που ανέλαβε να εξυγιάνει την εικόνα του Εθνικού Μετώπου, να κατευνάσει τη ρητορική του και να διευρύνει την εκλογική του βάση – αποκλείοντας τις ανοιχτές εκφράσεις αντισημιτισμού, ρατσισμού και ξενοφοβίας, παρά το ότι οι παλιές εμμονές ακόμα σιγοβράζουν κάτω από την επιφάνεια. Η προσκόλληση του Φιλιππό στην αποστολή του να ελέγξει τη γραμμή του κόμματος και να απομακρύνει τους αποκλίνοντες έχει οδηγήσει τους εσωκομματικούς του αντιπάλους να τον παρομοιάσουν με τον Ροβεσπιέρο.

Ο ζήλος του για την αναμόρφωση της εικόνας του κόμματος οδήγησε τη Λεπέν να διαγράψει τον πατέρα της, συνιδρυτή του κόμματος το 1972. Όμως ο Φιλιππό έχει δημιουργήσει καινούργιες ρωγμές μέσα στο κόμμα.

Από το δειλό ξεκίνημα το 1972, το κόμμα έχει πολλές φορές προσπαθήσει να ξαναπλασάρει τον εαυτό του με διαφορετική εικόνα. Ο Φιλιππό και η Λεπέν ποντάρουν σε μια αριστερή στροφή οικονομικά απευθυνόμενοι στην απογοητευμένη χαμηλομεσαία τάξη. Αλλά μέσα στην οικογένεια το χάσμα βαθαίνει: Η 27χρονη ανιψιά της Λεπέν, Μαριόν Μαρεσάλ Λεπέν και βουλευτής του κόμματος, πιστή Καθολική και υπερ-συντηρητική, πιστεύει ότι το κόμμα δεν πρέπει να μαλακώσει την εικόνα του. Η πρόκληση για τη Λεπέν είναι τώρα η διατήρηση μιας ισορροπίας μεταξύ της διεύρυνσης της εκλογικής βάσης χωρίς το κόμμα να χάσει τις βασικές του αξίες, καθώς πολλοί ψηφοφόροι επιλέγουν το Εθνικό Μέτωπο για το ξενοφοβικό και αντι-ισλαμικό του μήνυμα.

Για την αναμόρφωση αυτής της εικόνας η Λεπέν χρειάζεται τεχνοκράτες. Ο Φιλιππό, γιος καθηγητών από τη Λιλ μολονότι δεν είχε ψηφίσει ποτέ Εθνικό μέτωπο είχε από παιδί πάθος για τη Γαλλική εθνική κυριαρχία – όταν μπήκε η Γαλλία στο ευρώ ήταν 11 ετών και έκλαψε για την απώλεια του φράγκου. Η αποχώρηση από την ευρωζώνη του έγινε εμμονή. Θεωρεί τους ευρωπαϊκούς θεσμούς παράνομους και αντι-δημοκρατικούς. Λέει ότι ποτέ δεν θεώρησε τον εαυτό του Δεξιό ή Αριστερά, καθώς αυτή η διάκριση, όπως λέει, εξαφανίστηκε με το πέρας του Ψυχρού Πολέμου. Τη Λεπέν την είδε πρώτη φορά το 2007 σε μια εκπομπή στην τηλεόραση. Συμφωνούσε σε όλα μαζί της και έπρεπε να τη συναντήσει. Με τη διαμεσολάβηση του συντηρητικού βουλευτή Κουτώ συναντήθηκαν. Η Λεπέν περιγράφει τη συνάντηση σαν πνευματικό έρωτα με την πρώτη ματιά. Για δύο χρόνια υπήρξε μυστικά σύμβουλός της – ήταν παράνομο να δουλεύει στο υπουργείο και για ένα πολιτικό κόμμα ταυτόχρονα.

Ο Φιλιππό εμφανίστηκε δημόσια ως τακτικός επισκέπτης στο σπίτι της Λεπέν το 2009. Είχε την ικανότητα να γράφει γρήγορα ουσιαστικά σημειώματα και αναλύσεις, προετοιμάζοντας τη Λεπέν για την τηλεόραση. Ο ίδιος ο Φιλιππό είναι ο τύπος που βρίσκεται μόνιμα σε επιφυλακή. Χαλαρώνει μόνο όταν είναι δίπλα στη Λεπέν.

Η Μαρίν και ο Φιλιππό σχεδίασαν τη νέα γραμμή του κόμματος. Η Μαρίν είχε διδαχθεί από τα λάθη του πατέρα της και ήθελε να τα αποφύγει. Σε αντίθεση με εκείνον ήθελε πραγματικά την εξουσία. Το μοντέλο βρισκόταν στη βόρεια Γαλλία. Πέραν από το γερό χαρτί του κόμματος, εναντίον της μετανάστευσης, εκεί βρισκόταν ένα δυναμικό ψηφοφόρων, θύματα της αποβιομηχάνισης του Βορρά και της κρίσης, άνθρωποι που φοβόντουσαν μη χάσουν ό,τι είχαν δουλέψει σκληρά για να αποκτήσουν.

Η Λεπέν και ο Φιλιππό κατάρτισαν ένα πρόγραμμα επικεντρωμένο στον προστατευτισμό, το ισχυρό κράτος, τον έλεγχο των τιμών, τη σύνταξη στα 60 και τις αυξήσεις στους μισθούς και τις συντάξεις. Δεν έκαναν συμβιβασμό στη μετανάστευση, αλλά επικεντρώθηκαν σε αυτό που το κόμμα αποκαλεί «εξισλαμισμό» της γαλλικής κοινωνίας. Διατήρησαν το κεντρικό δόγμα της προτεραιότητας των Γάλλων στη δουλειά, τη στέγαση και την Πρόνοια, αποποιούμενοι ωστόσο την ταμπέλα της άκρας δεξιάς και προωθώντας το κόμμα ως ούτε αριστερό, ούτε δεξιό.

Τον Ιανουάριο του 2011, όταν η Λεπέν ανέλαβε την ηγεσία του κόμματος από τον πατέρα της ο Φιλιππό ήταν ακόμη στις σκιές. Η πρώτη του δημόσια εμφάνιση την άνοιξη του 2011 ήταν ένα φιάσκο. Όταν ανακοινώθηκε ότι θα είναι ο διευθυντής της εκστρατείας της όλοι έμειναν κατάπληκτοι. Ο Φιλιππό δεν ήταν στο κόμμα παρά λίγους μήνες όταν ανέλαβε την εκστρατεία της. Όταν στον πρώτο γύρο πήρε 6 εκ. ψήφους ήξερε σε ποιον τους όφειλε. Τον έκανε στα 31 του τον πιο ισχυρό από τους αντι-προέδρους της, επικεφαλής στρατηγικής και επικοινωνιών.

Η μεταμόρφωση του Φιλιππό υπήρξε εντυπωσιακή. Από παρασκηνιακός διανοούμενος μετατράπηκε σε δημόσια μορφή με κουστούμι και γραβάτα. Σύντομα είχε περισσότερες προσκλήσεις για τηλεοπτικές εμφανίσεις από όσες μπορούσε να συμμετέχει. Το 2014, στις ευρωπαϊκές εκλογές, το Εθνικό Μέτωπο έφτασε στο 24% στις δημοσκοπήσεις. Είχε διευρύνει την εκλογική του βάση στους εργάτες, τους δημόσιους υπαλλήλους και τους νέους – όλα χάρη στον Φιλιππό.

Λίγο πριν τα Χριστούγεννα του 2014 το περιοδικό Closer τον φωτογράφησε χέρ-χέρι με έναν νεαρό δημοσιογράφο. Μήνυσε το περιοδικό και κέρδισε μια άνευ προηγουμένου παραβίαση της ιδιωτικότητας. Ο Φιλιππό ισχυρίστηκε ότι το κόμμα δεν ήταν ομοφοβικό. «Είμαστε ένα σύγχρονο κόμμα,» δήλωσε. Ωστόσο ο Ζαν Μαρί Λεπέν, πιστός στις παλιές του αρχές, τον διέψευσε ουκ ολίγες φορές με τα ομοφοβικά του σχόλια στα ΜΚΔ. Όταν ο Ζαν Μαρί έφτασε να δηλώσει ότι οι θάλαμοι αερίων ήταν απλή λεπτομέρεια στην ιστορία η Μαρίν τον διέγραψε από το κόμμα. Έκτοτε πατέρας και κόρη δεν ξαναμίλησαν αν και ο Ζαν Μαρί από το ραδιόφωνο έκανε πικρόχολα σχόλια ότι δεν ήθελε πια η κόρη του να φέρει το όνομά του.

Μέσα στη διαδρομή του στο κόμμα ο Φιλιππό συνειδητοποίησε τη σημασία του να διαθέτει τον δικό του έμπιστο εσώτερο κύκλο.  Έφερε στο κόμμα τον αδελφό του και τον πατέρα του, ενώ δημιούργησε έναν κύκλο προστατευόμενων υποτακτικών-τεχνοκρατών. «Βοήθεια! Ο Φιλιππό κλωνοποίησε τον εαυτό του,» γράφει για αυτούς το περιοδικό L’Obs.

Μολονότι η γραμμή Φιλιππό κυριαρχεί στο κόμμα, οι ιδεολογικές διαφορές μεταξύ Φιλιππό και της φιλόδοξης ανιψιάς της Λεπέν Μαριόν Μαρεσάλ είναι έντονες. Είναι κατά των εκτρώσεων και κατά των ομόφυλων γάμων. Ο Φιλιππό πιστεύει ότι αυτά τα ζητήματα μπορεί να τρομάξουν τους ψηφοφόρους και ότι πρέπει να αφεθούν κατά μέρος.

Οι περιφερειακές εκλογές του 2015 ήταν σημείο καμπής για το Εθνικό Μέτωπο. Το κόμμα τερμάτισε τον πρώτο γύρο με το 28% των ψήφων. Η Αριστερά συντάχθηκε με τη Δεξιά για να μην κερδίσει καμιά περιοχή η άκρα Δεξιά. Όμως ο Φιλιππό αρνείται κατηγορηματικά τον όρο. Όταν σε συνέλευση του περιφερειακού συμβουλίου στη Μετς χαρακτηρίστηκαν ακροδεξιοί από τους Σοσιαλιστές αποχώρησε σε ένδειξη διαμαρτυρίας. «Το κάνω συστηματικά,» είπε στον διάδρομο. «Κάθε φορά που μας αποκαλούν ακροδεξιούς αποχωρώ. Είναι προσβλητικό για μας και τους ψηφοφόρους μας.»

Τη νύχτα που η Βρετανία ψήφισε την αποχώρηση από την ΕΕ και πριν βγουν τα αποτελέσματα ο Φιλιππό διοργάνωσε εσπερίδα του Εθνικού Μετώπου για τον εορτασμό του Μπρέξιτ. Αργότερα δήλωσε ότι σε δυο περιπτώσεις στη ζωή του είχε κλάψει: στον θάνατο της μητέρας του και από χαρά όταν η Βρετανία ψήφισε την αποχώρηση από την ΕΕ.

Παρά την άνοδο στις δημοσκοπήσεις, πάνω από τους μισούς Γάλλους βλέπουν το κόμμα ως απειλή για τη δημοκρατία και μόνο το ένα τρίτο πιστεύει ότι μπορεί να κυβερνήσει. Η Λεπέν βασίζεται στις υποσχέσεις του Φιλιππό ότι μπορεί να εξουδετερώσει τις αντιπαλότητες και να κερδίσει τους επιφυλακτικούς ψηφοφόρους.  Για κάποιους όμως ούτε αυτό θα είναι αρκετό. Ο δεξιός θεωρητικός Ζαν-Υβ Γκαλού λέει ότι δεν ήταν ο «παστεριωμένος» διάλογος που οδήγησε στη νίκη του Τραμπ και του Μπρέξιτ, αλλά το ακριβώς αντίθετο.

 

Το παρόν αποτελεί σύνοψη κείμενου της Guardian

• ακροδεξιά
• Εθνικό Μέτωπο
• Μαρίν Λεπέν