FT: 20 Φεβρουαρίου η τελευταία ευκαιρία για το πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας

Ύστερα από μήνες μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, το διεθνές πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας επιστρέφει στη λίστα με τις ανησυχίες των ομολογιούχων. Οι συζητήσεις για το χρέος έχουν επιστρέψει δριμύτερες, αντανακλώντας ανησυχίες για διχασμό μεταξύ ευρωζώνης και Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για το μέλλον του προγράμματος και υπάρχει η αίσθηση ότι λόγω του βαρέως εκλογικού προγράμματος στην Ευρώπη, το πολιτικό παράθυρο για την επίτευξη μιας συμφωνίας μικραίνει.

Εν μέσω προειδοποιήσεων από την Αθήνα ότι θα απορρίψει «τις παράλογες απαιτήσεις του ΔΝΤ» και διαφωνίες αυτή την εβδομάδα με τη διοίκηση του Ταμείου, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης δέχονται ισχυρή πίεση να δώσουν λύση στην επόμενη συνάντησή τους, στις 20 Φεβρουαρίου.

 

Πού βρίσκεται το πρόβλημα

Οι διεθνείς πιστωτές της Ελλάδας, κυρίως οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης και το ΔΝΤ έχουν αντίθετες απόψεις για την οικονομική κατάσταση στη χώρα και τον τρόπο να καταστεί διαχειρίσιμο το χρέος της.

Το ΔΝΤ εδώ και καιρό υποστηρίζει ότι η λιτότητα που επιβλήθηκε στην Ελλάδα με το τρίτο πακέτο διάσωσης των 86 δις πρέπει να χαλαρώσει, χαμηλώνοντας τους δημοσιονομικούς στόχους για το πλεόνασμα και παρέχοντας στην Ελλάδα σημαντική ελάφρυνση. Σε αυτό αντιτίθεται μια ομάδα με πρωτεργάτες οικονομικά γεράκια της Γερμανίας, ειδικά αφού περισσότερη χαλάρωση είναι πιθανόν να σημαίνει ότι οι φορολογούμενοί τους θα χρειαστεί να παρέχουν περισσότερα δάνεια διάσωσης.

Εκτός και αν επιλυθεί η διαφωνία, το ΔΝΤ – το οποίο ποτέ δεν συμμετείχε επίσημα στο τρίτο πακέτο διάσωσης πριν από δύο χρόνια – δεν πρόκειται να συμμετάσχει πλήρως στο πρόγραμμα. Μέχρι τώρα, μόνον ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας της ευρωζώνης δανείζει στην Ελλάδα.

Το ΔΝΤ δεν έχει δώσει χρήματα εδώ και τρία χρόνια και έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν πρόκειται να συμμετέχει στο τρίτο πρόγραμμα χωρίς σημαντικές αλλαγές. Ωστόσο, οι ηγέτες της ευρωζώνης πάντα θεωρούσαν ότι κάποια στιγμή το ΔΝΤ τελικά θα συμμετέχει.

 

Γιατί έχει σημασία

Το Βερολίνο ποτέ δεν εμπιστεύτηκε τις ευρωπαϊκές Αρχές, ειδικά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να παρακολουθεί τη διάσωση της Ελλάδος και επέμενε από την πρώτη στιγμή το 2010 για τη συμμετοχή του ΔΝΤ, ισχυριζόμενο ότι μόνο το Ταμείο είχε τους εμπειρογνώμονες και την αξιοπιστία να τρέξει ένα τόσο πολύπλοκο πρόγραμμα.

Το θέμα έχει σταδιακή μετατραπεί σε μείζον πολιτικό ζήτημα στη Γερμανία και άλλους δανειστές του Βορρά, όπως η Φινλανδία και η Ολλανδία, των οποίων τα κοινοβούλια έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι δεν μπορούν να συμμετέχουν σε ένα πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας χωρίς το ΔΝΤ. Το ταμείο είχε πει ότι θα δήλωνε τη συμμέτοχή του μέχρι το τέλος του 2016, όμως η προθεσμία έχει παρέλθει.  

Εάν το αδιέξοδο συνεχιστεί θα καταστεί αδύνατο να εξασφαλιστούν οι κοινοβουλευτικές πλειοψηφίες για την απελευθέρωση επιπλέον κονδυλίων διακυβεύοντας ολόκληρο το πρόγραμμα διάσωσης. Ο υπ. Εξωτερικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε κατέστη σαφές ότι χωρίς το ΔΝΤ η διάσωση στην παρούσα της μορφή έχει τελειώσει.

  

Πού βρίσκεται η διαφωνία

Το ΔΝΤ θεωρεί τις απαιτήσεις της ΕΕ μη ρεαλιστικές, ειδικά την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% από την Αθήνα μέχρι το 2018 και τη διατήρησή του «μεσοπρόθεσμα». Στο πρωτογενές πλεόνασμα δεν υπολογίζονται οι αποπληρωμές των χρεών, σημείο κλειδί για να μπορεί η χώρα να πληρώνει τα χρέη της χωρίς εξωτερική βοήθεια.

Το Ταμείο θέτει έναν χαμηλότερο στόχος της τάξης του 1,5% , αλλά οι χώρες της ευρωζώνης θα πρέπει να καλύψουν τη διαφορά με σημαντική ελάφρυνση του χρέους. Αυτή η στάση αποτελεί ανάθεμα για το Βερολίνο, αφού σε κάποιο βαθμό τα δάνεια γίνονται τόσο παραχωρητικά που στην πράξη συνιστούν δωρεές. Αυτό είναι τοξικό για τη Γερμανία.

Ωστόσο, ο πόλεμος δεν είναι μόνο μεταξύ ΔΝΤ και Βερολίνου. Ο μακρύς φραστικός πόλεμος μεταξύ Αθήνας και ΔΝΤ έχει επίσης χειροτερέψει. Δεδομένου του σκεπτικισμού του για τη δυνατότητα της Ελλάδας να διατηρήσει τον στόχο του 3,5% πλεονάσματος το Ταμείο έχει πει ότι η Ελλάδα πρέπει να προ-νομοθετήσει επιπρόσθετα μέτρα λιτότητας που θα ενεργοποιηθούν αυτόματα, εάν η Αθήνα αποτύχει στους στόχους της.

 

Γιατί υπάρχει η διαφωνία

Στη βάση της διαφωνίας βρίσκεται η ριζική διαφοροποίηση στην εκτίμηση για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Επιτροπής και ΔΝΤ.

Οι Βρυξέλλες ισχυρίζονται ότι το Ταμείο αρνείται πεισματικά να αναγνωρίσει ότι η χώρα τα πάει καλύτερα απ’ ό,τι αναμενόταν τόσο σε επίπεδα ανάπτυξης, όσο και στο πρωτογενές πλεόνασμα. Το ΔΝΤ, που στην αρχή του προγράμματος ήταν υπερ-αισιόδοξο, διαφωνεί κάθετα. Λέει ότι η Ελλάδα δεν θα μπορέσει να διατηρήσει αυτή την απόδοση και, αντίθετα, η χαμηλότερη οικονομική παραγωγικότητα θα οδηγήσει στη ραγδαία εκτίναξη του χρέους μετά το 2022.

Η διαφωνία στις προβλέψεις έχει δημιουργήσει μια σπάνια εσωτερική ρήξη στη διεύθυνση του Ταμείου. Οι χώρες της ΕΕ αμφισβητούν την εκτίμηση επικαλούμενες τη ρήξη.

 

Γιατί η διαφωνία είναι τόσο επείγουσα

Η Ελλάδα έχει αρκετά για να τα βγάλει πέρα μέχρι τον Ιούλιο χωρίς επιπλέον βοήθεια. Αλλά η πολιτική πραγματικότητα είναι άλλη: Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι φοβούνται ένα σενάριο παρατεταμένης αβεβαιότητας των επενδυτών για την Ελλάδα, που ίσως μετατρέψει τις προβλέψεις του ΔΝΤ σε αυτό-εκπληρούμενη προφητεία.

Επιπλέον η συνάντηση των υπουργών  οικονομιών στις 20 Φεβρουαρίου είναι η τελευταία πριν τις εκλογές στην Ολλανδία, τις πρώτες από μια σειρά σημαντικών εκλογικών μαχών στην Ευρώπη. Μολονότι υπάρχουν αμφιβολίες για το αποτέλεσμα της συνάντησης είναι κοινή η αίσθηση ότι πρέπει να βρεθεί διέξοδος. Πρόκειται να υπάρξει έντονη παρασκηνιακή δράση.

 

Πώς μπορεί να επιτευχθεί μια συμφωνία

Πολύ απλά, δίνοντας σε όλους από κάτι, αν και αυτό πιο εύκολα λέγεται παρά γίνεται. Η Αθήνα, όλα δείχνουν, ότι θα πρέπει να δεχτεί την προ-νομοθέτηση μέτρων, το ΔΝΤ να δεχτεί ότι η κλίμακα των μέτρων δεν θα είναι εκείνη που ήλπιζε αρχικά και το Βερολίνο, τουλάχιστον, να μετριάσει τη διάρκεια της διατήρησης του 3,5 πλεονάσματος μετά το 2018 και επίσης να γίνει πιο σαφές αναφορικά με τη μελλοντική ελάφρυνση του χρέους.

Το μεγάλο ερώτημα είναι ποιος θα κάνει πίσω περισσότερο και κανείς δεν πιστεύει ότι αυτός θα είναι το Βερολίνο ή το ΔΝΤ. 

 

Πηγή: Finacial Times

• Αθήνα
• Βερολίνο
• δανειστές
• διάσωση
• Διεθνές Νομισματικό Ταμείο
• ΔΝΤ
• Ελλάδα
• πρόγραμμα