Γεωπολιτικό «παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος» στο Ντονμπάς – Γιατί η πρόταση Τραμπ–Πούτιν φέρνει την Ουκρανία μπροστά στο πιο σκληρό δίλημμα του πολέμου

Η “ειρηνευτική πρόταση” που εκτυλίχθηκε παρασκηνιακά στην Αλάσκα, μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντίμιρ Πούτιν, φέρνει το Κίεβο αντιμέτωπο με το πιο επώδυνο ερώτημα από τη στιγμή που ο ρωσικός στρατός πέρασε τα ουκρανικά σύνορα: είναι το Ντονμπάς το “αντάλλαγμα” για μια παγωμένη σύγκρουση που θα δώσει ανάσα – ή ο θρυαλλίτης ενός ακόμη πιο οδυνηρού διαμελισμού;

Τι βρίσκεται πάνω στο τραπέζι

Σύμφωνα με ευρωπαϊκές διπλωματικές πηγές που ενημερώθηκαν απευθείας από τον Αμερικανό πρόεδρο:

• Ο Πούτιν απαιτεί πλήρη ουκρανική υποχώρηση από το Ντονμπάς, επιδιώκοντας τον έλεγχο του 100% της βιομηχανικής περιοχής της ανατολικής Ουκρανίας.

• Σε αντάλλαγμα, δέχεται να “παγώσει” το μέτωπο στα σημερινά του όρια, να μην προχωρήσει σε νέες επιθετικές επιχειρήσεις και να παρέχει γραπτές “εγγυήσεις” μη επέκτασης.

• Ο Τραμπ καλεί τον Ζελένσκι να αποδεχθεί τη συμφωνία, δηλώνοντας ότι «η Ρωσία είναι υπερδύναμη, η Ουκρανία δεν είναι».

Η ουκρανική προεδρία έχει ήδη απορρίψει κάθε συζήτηση περί παραχώρησης εδαφών, καθώς το ουκρανικό Σύνταγμα απαγορεύει οποιαδήποτε απεμπόληση κυριαρχίας – πόσο μάλλον σε περιοχές που κατοικούν ακόμη 200.000 άμαχοι υπό τον έλεγχο του Κιέβου (Σλοβιάνσκ, Κραματόρσκ κ.ά).

Γιατί το Ντονμπάς είναι “κόκκινη γραμμή” για τον Πούτιν

Το Ντονμπάς είναι:

• Ο ιδεολογικός πυρήνας του αφηγήματος που χρησιμοποίησε ο Πούτιν από το 2014, προκειμένου να νομιμοποιήσει τις φιλορωσικές επεμβάσεις.

• Το “προκεχωρημένο φυλάκιο” των ρωσόφωνων πληθυσμών, ιστορικά φορτισμένο ως “η καρδιά της Νέας Ρωσίας”.

• Η περιοχή όπου οι ρωσικές δυνάμεις έχουν επενδύσει το μεγαλύτερο αιματηρό και οικονομικό κόστος – ελέγχοντας ήδη το 87% της συνολικής της έκτασης.

Με άλλα λόγια, είναι το “ιστορικό έπαθλο” που επιτρέπει στο Κρεμλίνο να παρουσιάσει έναν πόλεμο-βάλτο ως “επιτυχημένη αποστολή”, σε μια Ρωσία που έχει αρχίσει να πιέζεται από τον δημοσιονομικό και κοινωνικό αντίκτυπο του πολέμου.

Το δίλημμα Ζελένσκι – και γιατί η λύση δεν είναι «win-win»

Παρά τη διεθνή συμπάθεια και τη Δυτική στήριξη, το Κίεβο βρίσκεται στην πιο δύσκολη θέση από το 2022:

• Οι ρωσικές επιθετικές επιχειρήσεις κλιμακώνονται στο μέτωπο του Ντονμπάς, με τον ρωσικό στρατό να ελέγχει σταδιακά μικρά αλλά κρίσιμα κομμάτια εδάφους.

• Η Ουκρανία έχει σοβαρά προβλήματα επάνδρωσης, παρά τις αποστολές όπλων από Δύση.

• Η παραχώρηση του Ντονμπάς θα συνιστούσε συνθηκολόγηση – και πιθανό πολιτικό τέλος του ίδιου του Ζελένσκι.

• Ωστόσο, η απόρριψη της πρότασης οδηγεί σε συνέχιση του πολέμου χωρίς εγγυήσεις νίκης, με ορατό κίνδυνο περαιτέρω απωλειών και οικονομικής κατάρρευσης.

Θα σταματήσει ο Πούτιν στο Ντονμπάς;

Αναλυτές διχάζονται. Άλλοι εκτιμούν ότι ένα επιτυχές “κλείδωμα” του Ντονμπάς θα ανοίξει δρόμους για διεκδίκηση και άλλων περιοχών (Χάρκοβο, Οδησσός). Άλλοι ότι η Μόσχα θα επιδιώξει εσωτερική σταθερότητα και “νίκη για το αφήγημα”, παγώνοντας το μέτωπο ώστε να αποφευχθεί περαιτέρω στράγγισμα πόρων.

Το βέβαιο: το Ντονμπάς λειτουργεί πλέον ως “test-case” μιας νέας ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας, όπου τα σύνορα ΔΕΝ είναι πια εγγυημένα εκ των πραγμάτων, αλλά μόνο δια της ισχύος.

Συμπέρασμα
Η πρόταση Τραμπ–Πούτιν δεν είναι “σχέδιο ειρήνης”, αλλά δοκιμασία αντοχών:

• Πόσο ακόμη μπορεί να πολεμήσει η Ουκρανία;

• Πόσο ακόμη αντέχει να υποστηρίζει η Δύση;

• Και πόσο μακριά σκοπεύει να φτάσει – στρατιωτικά και πολιτικά – η Ρωσία για να χαράξει τον νέο χάρτη της Ευρώπης;

Η Δευτέρα στην Ουάσινγκτον θα δείξει αν υπάρχει έστω “οδικός χάρτης” για ειρήνη – ή αν το Ντονμπάς είναι απλώς η αρχή μιας ακόμα μεγαλύτερης αναμέτρησης.

• Βλαντιμίρ Πούτιν
• Κίεβο
• Ντόναλντ Τραμπ
• Ντονμπάς
• Ουκρανία