Γεραπετρίτης–Φιντάν στο Λουξεμβούργο: «Τεστ σοβαρότητας» για το 5×5 της Ανατολικής Μεσογείου και το Κυπριακό μετά τον Ερχιουμάν

Η κατ’ ιδίαν συνάντηση του Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Χακάν Φιντάν στο περιθώριο του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ στο Λουξεμβούργο λειτούργησε ως τεστ σοβαρότητας για τρία μέτωπα: το ελληνικό πλαίσιο με την Τουρκία (μία και μόνη διαφορά: ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδα), την ελληνική πρόταση για πολυμερές “5×5” στην Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό μετά την ανατροπή στα κατεχόμενα. 

Τα βασικά σημεία

• Μία διαφορά, καμία συζήτηση κυριαρχίας: Η Αθήνα επανέλαβε ότι το μόνο ανοιχτό ζήτημα είναι η οριοθέτηση ΑΟΖ/υφαλοκρηπίδας· τα θέματα κυριαρχίας μένουν εκτός τραπεζιού. Η τουρκική πλευρά, παραδοσιακά, θέλει ευρύτερη ατζέντα. 
• Το 5×5 της Ανατολικής Μεσογείου: Η ελληνική πρωτοβουλία προτείνει πέντε χώρες (Ελλάδα–Κύπρος–Αίγυπτος–Τουρκία–Λιβύη) × πέντε θεματικές (οριοθετήσεις, μεταναστευτικό, πολιτική προστασία, συνδεσιμότητα, περιβάλλον). Στόχος: θεσμικός διάλογος με κανόνες, όχι ad hoc διευθετήσεις. 
• Μέση Ανατολή/Γάζα: Κοινός τόνος υπέρ διατήρησης εκεχειρίας και υλοποίησης της α’ φάσης του ειρηνευτικού σχεδίου — ως προϋπόθεση σταθερότητας στην ευρύτερη γειτονιά. (Θέση που συζητείται στο σημερινό FAC.) 
• Ευρωπαϊκή άμυνα: Η Ελλάδα δηλώνει προσήλωση σε μια πιο ανθεκτική, στρατηγικά αυτόνομηΕυρώπη, με αμυντική βιομηχανία ικανή να στηρίξει πολιτικές ασφάλειας. (Κεντρικό θέμα στην ατζέντα του FAC.) 

Η «νέα σελίδα» στο Κυπριακό

Η εκλογή του Τουφάν Ερχιουμάν στα κατεχόμενα αλλάζει τους συσχετισμούς: φιλο-ομοσπονδιακή γραμμή, σήμα επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων υπό τα Ψηφίσματα του ΣΑ/ΟΗΕ. Η Αθήνα το διαβάζει ως παράθυρο ευκαιρίας και το έθεσε ευθέως στον Φιντάν. Το ζητούμενο: αν/πώς θα μετακινηθεί η Άγκυρα από την δύο-κρατών ρητορική. 

Τι σημαίνει πρακτικά για Αθήνα–Άγκυρα

• Αποφυγή “εκτροχιασμού”: Το 5×5 προσφέρει κανάλι θεσμικής συνομιλίας που «κουμπώνει» τα σκληρά(οριοθετήσεις) με ήπια πεδία συνεργασίας — ώστε να χτιστεί εμπιστοσύνη χωρίς προκαταβολικές παραχωρήσεις. 
• Διαχείριση διαφωνιών: Η Τουρκία επιμένει πως η Ελλάδα ανοίγει ζητήματα μέσω θαλάσσιου χωροταξικού σχεδίου και απορρίπτει νησιωτικά δικαιώματα όπως τα ορίζει η Αθήνα. Το θεσμικό φόρουμ περιορίζει τα «τετελεσμένα» επικοινωνίας. 
• Παράγοντας ΕΕ: Με το FAC σε εξέλιξη, η Αθήνα επιδιώκει στήριξη στην ιδέα ενός περιφερειακού σχήματος με κανόνες (UNCLOS/ευρωπαϊκό κεκτημένο) — η «ευρωπαϊκή ομπρέλα» αυξάνει κόστος για μονομερείς κινήσεις.  

Το δια ταύτα

Από το Λουξεμβούργο δεν βγαίνει «λύση», βγαίνει όμως πλαίσιο: μία διαφορά με την Τουρκία, πολυμερές 5×5για να θεσμοποιηθεί ο διάλογος στην Ανατολική Μεσόγειο, και ένα νέο πολιτικό momentum στο Κυπριακόμετά τον Ερχιουμάν. Το αν θα γίνει κεφάλαιο προόδου ή άσκηση επί χάρτου θα κριθεί από δύο λέξεις: συνέπεια και κανόνες.

• Ανατολική Μεσόγειος
• ΑΟΖ
• Γιώργος Γεραπετρίτης
• Κυπριακό
• Λουξεμβούργο
• Τουφάν Ερχιουρμάν
• υφαλοκρηπίδα
• Χακάν Φιντάν