Γεραπετρίτης στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ: «Χρειαζόμαστε μία παγκόσμια διακυβέρνηση βασισμένη στην ηθική, σε κανόνες και στο δίκαιο επιμερισμό των βαρών»

«Χρειαζόμαστε ένα όραμα παγκόσμιας αλληλεγγύης και διαγενεακής βιωσιμότητας», η υλοποίηση του οποίου θα γίνει μέσω «μιας παγκόσμιας διακυβέρνησης βασισμένης στην ηθική, σε κανόνες και το δίκαιο επιμερισμό των βαρών μεταξύ των κρατών», τόνισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης στην ομιλία του για την κλιματική αλλαγή και την επισιτιστική ανασφάλεια στο πλαίσιο Συνεδρίασης Υψηλού Επιπέδου του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Ο Έλληνας υπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην επίδραση της κλιματικής αλλαγής στην επισιτιστική ασφάλεια. «Στη σύγχρονη εποχή, τέτοιου είδους προκλήσεις έχουν αλυσιδωτές συνέπειες. Η κλιματική κρίση απειλεί την επισιτιστική ασφάλεια και από κοινού θέτουν σε κίνδυνο τη σταθερότητα και την κοινωνική συνοχή», τόνισε χαρακτηριστικά.

Εν προκειμένω, όπως εξήγησε, η αύξηση της θερμοκρασίας έχει προκαλέσει σοβαρή περιβαλλοντική ζημία. Επιπλέον, η άνοδος της στάθμης της θάλασσας, θέτει σε κίνδυνο την ποσότητα και την ποιότητα της αλιείας και των ιχθυαποθεμάτων και κατ΄επέκταση, την υγεία και τη διαβίωση πολλών ανθρώπων.

Επιπλέον, ο κ. Γεραπετρίτης εξήγησε ότι τέτοιου είδους προβλήματα δεν μπορούν να περιοριστούν μόνο σε μια χώρα ή μια περιοχή. Η κατάρρευση της πρωτοβουλίας για τα σιτηρά της Ουκρανίας απειλεί την αλυσίδα διανομής των σιτηρών συνολικά και η ταχεία τήξη των πάγων στην Ανταρκτική επηρεάζει ολόκληρη τη γη. Σύμφωνα με υπολογισμούς, περισσότεροι από 600 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως αναμένεται να βρεθούν αντιμέτωποι με την πείνα έως το 2030.

Στο σημείο αυτό, ο Έλληνας ΥΠΕΞ ανέδειξε το γεγονός ότι η λεκάνη της Μεσογείου δεν έχει μείνει αλώβητη από την κλιματική κρίση. Αντιθέτως, όπως είπε, «η Μεσόγειος κατέστη τα τελευταία χρόνια επίκεντρο της κλιματικής κρίσης, καθώς επλήγη από εκτεταμένες δασικές πυρκαγιές και τις καταστροφικές πλημμύρες».

Υπό αυτό το πρίσμα, εξήγησε ότι οι αιτίες των φαινομένων αυτών αποτυπώνονται και στις επίσημες στατιστικές. Για παράδειγμα, η ετήσια θερμοκρασία των θαλασσίων υδάτων στη Μεσόγειο είναι κατά 1,54°C υψηλότερη από τα προ του 1990 επίπεδα και περίπου 0,4°C υψηλότερη από τη μέση τιμή αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη.

Γι’ αυτό και η ελληνική κυβέρνηση αναλαμβάνει πρωτοβουλίες στη μάχη εναντίον της κλιματικής κρίσης. «H Ελλάδα έχει θέσει το τρίπτυχο κλίμα-ειρήνη-ασφάλεια ως προτεραιότητα της υποψηφιότητάς της για τη θέση του μη μόνιμου μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την περίοδο 2025-2026», επεσήμανε ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών.

Επιπλέον, στην Αθήνα θα διοργανωθεί στις 16-17 Απριλίου η Διάσκεψη «Our Ocean Conference», στην οποία θα συζητηθούν θέματα όπως ο μετριασμός της υπερθέρμανσης του πλανήτη, η προώθηση του βιώσιμου τουρισμού και της πράσινης ναυτιλίας και η μείωση της ρύπανσης από μικροπλαστικά. Η διάσκεψη θα αποτελέσει τη «γέφυρα» μεταξύ της 28ης Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP28), η οποία έλαβε χώρα στο τέλος της περασμένης χρονιάς, και της Διάσκεψης του ΟΗΕ για τους Ωκεανούς που θα πραγματοποιηθεί εντός του 2024, φιλοδοξώντας να εξασφαλίσει δεσμεύσεις από τα κράτη και τη χάραξη ενός σαφούς οδικού χάρτη.

«Ωστόσο, καμία διάσκεψη ή μεμονωμένη κρατική παρέμβαση δεν μπορεί να επιφέρει θεαματικά αποτελέσματα», δήλωσε ο κ. Γεραπετρίτης. «Κάτι τέτοιο άλλωστε θα ισοδυναμούσε με την αιώνια προσπάθεια του Σίσυφου να σπρώξει έναν βαρύ βράχο σε ένα λόφο». Ως εκ τούτου, η πολυπλοκότητα προκλήσεων που δεν γνωρίζουν σύνορα θα πρέπει να συναντήσει τη συλλογική αντίδραση κυβερνήσεων και λαών που έχουν το βλέμμα τους στραμμένο στο μέλλον, λαμβάνοντας υπόψη και τις μελλοντικές γενεές.

Ο υπουργός Εξωτερικών ανάφερε ότι απαιτείται ένας νέος τρόπος σκέψης σε σχέση με την προστασία του περιβάλλοντος και την επισιτιστική ανασφάλεια, όπως το πρόγραμμα ‘OneHealth’ του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, προκειμένου να επιτευχθεί μια ολιστική προσέγγιση για τη βελτιστοποίηση της υγείας των ανθρώπων, των ζώων και του περιβάλλοντος.

Κλείνοντας την ομιλία του ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι «ως Ελλάδα επιδιώκουμε τη σύμπηξη μίας καθολικής συμμαχίας με πυξίδα τη βιωσιμότητα. Επιπλέον, τασσόμαστε υπέρ της πρότασης για το διορισμό Ειδικού Απεσταλμένου του ΟΗΕ για ένα βιώσιμο μέλλον. Το οφείλουμε στις επόμενες γενιές. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι δεν είμαστε ιδιοκτήτες, αλλά απλοί διαχειριστές της γης».

Με την ομιλία ενώπιον του του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ολοκληρώθηκαν οι υψηλού επιπέδου επαφές του κ. Γεραπετρίτη στις ΗΠΑ. Κατά τη διάρκεια της παραμονής του σε Ουάσιγκτον κήρυξε μαζί με τον Αμερικανό ομόλογό του, ‘Αντονι Μπλίνκεν, την έναρξη του 5ου Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας-ΗΠΑ, όπου υπέγραψε στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ την πράξη προσχώρησης της Ελλάδας στις διαστημικές συμφωνίες Artemis. Επίσης, είχε σημαντικές επαφές για την προώθηση της ελληνικής υποψηφιότητας για το Συμβούλιο Ασφαλείας και παρουσίασε τις βασικές θέσεις της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, καθώς και τη Διάσκεψη «Our Ocean Conference», στο Πανεπιστήμιο Georgetown και τη δεξαμενή σκέψης «Wilson Center».

Οι δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών σε δημοσιογράφους

Είχα σήμερα την ευκαιρία να συνομιλήσω με τον Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, Antonio Guterres, στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών, τη Νέα Υόρκη. Είχαμε μία εξαιρετική συζήτηση. Ανταλλάξαμε ιδέες για όλα τα φλέγοντα ζητήματα, για τις μεγάλες κρίσεις, οι οποίες αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη παγκοσμίως.

Η Ελλάδα, πάντοτε προσηλωμένη στο Διεθνές Δίκαιο, στην εξωτερική πολιτική αρχών και κανόνων, είναι στη διάθεση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Είναι κάτι που εκτιμά ο Γενικός Γραμματέας και πάντοτε προσβλέπει στη συνεργασία μας.

Αυτή τη στιγμή δυστυχώς, βρισκόμαστε σε μία στάσιμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, την Ουκρανία, την Αϊτή, την Υποσαχάρια Αφρική. Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών έχει έναν πολύ σημαντικό ρόλο να επιτελέσει. Θα πρέπει να δούμε ενδεχομένως τη διαδικασία, με την οποία λαμβάνονται οι αποφάσεις, οι οποίες θα πρέπει να είναι γρήγορες, αποτελεσματικές. Να δίνουν την αναγκαία πεποίθηση ακεραιότητας, αλλά και λογοδοσίας για όσους υποπίπτουν σε αδικήματα που αφορούν το Διεθνές Δίκαιο.

Συζητήσαμε με τον Γενικό Γραμματέα το θέμα της Κύπρου. Η ευκαιρία, η οποία δίδεται για να υπάρξει συζήτηση για το Κυπριακό ζήτημα μεταξύ της Κύπρου και της τουρκοκυπριακής κοινότητας είναι σημαντική. Με την προσωπική παρέμβαση του Γενικού Γραμματέα έχει ορισθεί η Προσωπική Απεσταλμένη, η οποία έχει την εντολή να προχωρήσει σε συζητήσεις. Παραμένουμε αυστηρά προσηλωμένοι στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία. Η ευκαιρία, η οποία δίδεται θα πρέπει να αξιοποιηθεί από τις πλευρές, να καθίσουν στο τραπέζι του διαλόγου. Η Ελλάδα θα εξαντλήσει κάθε δυνατότητα, έτσι ώστε να μπορέσουμε να έχουμε θετικές εξελίξεις στο Κυπριακό ζήτημα.

• Γιώργος Γεραπετρίτης