Γιατί το Κρεμλίνο λέει «όχι»: Η ανάγνωση των New York Times για το νέο ειρηνευτικό σχέδιο

Σύμφωνα με ανάλυση των New York Times, η Ρωσία αναμένεται να απορρίψει και το νέο σχέδιο των 20 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, το οποίο παρουσίασε ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η εκτίμηση βασίζεται αφενός στη στρατιωτική αυτοπεποίθηση που αντλεί το Κρεμλίνο από τις εξελίξεις στο μέτωπο και αφετέρου στη δυσκολία της ρωσικής ηγεσίας να παρουσιάσει στο εσωτερικό μια συμφωνία που δεν θα μοιάζει με ξεκάθαρη νίκη.

Οι New York Times επιχειρούν να χαρτογραφήσουν τη ρωσική αντίδραση, επισημαίνοντας ότι το νέο ουκρανικό σχέδιο επαναφέρει τη συζήτηση σε ένα πλαίσιο που περιλαμβάνει εγγυήσεις ασφαλείας για το Κίεβο και έναν οδικό χάρτη ανοικοδόμησης της χώρας. Ο Ζελένσκι το χαρακτήρισε «λογικό» συμβιβασμό, συγκρίνοντάς το με προηγούμενη πρόταση που είχε παρουσιαστεί τον Νοέμβριο από ειδικούς απεσταλμένους της Μόσχας και της Ουάσινγκτον.

Στη Μόσχα, ωστόσο, η πρώτη αντίδραση ήταν ψυχρή. Όπως σημειώνεται στο δημοσίευμα, το σχέδιο θεωρείται δύσκολα αποδεκτό από ένα Κρεμλίνο που αισθάνεται ενισχυμένο στρατιωτικά και πολιτικά. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση Ρώσου αναλυτή που το χαρακτήρισε «απόλυτη κοροϊδία», υποστηρίζοντας ότι στόχος είναι να παρουσιαστεί ως συμβιβασμός προς τις ΗΠΑ και στη συνέχεια να αποδοθεί στη Ρωσία η ευθύνη της αποτυχίας.

Η ρωσική θέση παραμένει σταθερή εδώ και δύο χρόνια: αποχώρηση των ουκρανικών δυνάμεων από το σύνολο των περιοχών Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ και αποκλεισμός της ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Παρότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμένων «παραχωρήσεων», ξεκαθαρίζει ότι η Μόσχα είναι διατεθειμένη να συνεχίσει τον πόλεμο έως ότου ελέγξει πλήρως το Ντονέτσκ.

Από την πλευρά του, το ουκρανικό σχέδιο προβλέπει αποχώρηση ρωσικών δυνάμεων από περιοχές όπως το Χάρκοβο, το Σούμι και το Μικολάιβ, καθώς και τη δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης σε τμήματα του Ντονέτσκ, υπό την προϋπόθεση ισοδύναμων ρωσικών αποχωρήσεων. Όμως, αναλυτές επισημαίνουν ότι τα μεγάλα «αγκάθια» – το εδαφικό ζήτημα και ο πυρηνικός σταθμός της Ζαπορίζια – παραμένουν άλυτα, καθιστώντας δύσκολη οποιαδήποτε ουσιαστική πρόοδο.

Παρά το υψηλό κόστος του πολέμου για την οικονομία και τον στρατό της Ρωσίας, το Κρεμλίνο φαίνεται να πιστεύει ότι έχει ακόμη περισσότερα να κερδίσει συνεχίζοντας τη σύγκρουση. Η ρωσική οικονομία πιέζεται, αλλά δεν βρίσκεται – σύμφωνα με τους αναλυτές – σε σημείο που να επιβάλλει αλλαγή στρατηγικής. Στο μέτωπο, η Ρωσία ελέγχει ήδη το μεγαλύτερο μέρος του Ντονέτσκ, ενώ η συνεχής ροή νεοσύλλεκτων της επιτρέπει να αντέχει τις απώλειες.

Σε διπλωματικό επίπεδο, η Μόσχα διατηρεί ανοιχτό τον δίαυλο διαπραγμάτευσης κυρίως για λόγους τακτικής: θέλει να αποφύγει την πλήρη ευθύνη για τη συνέχιση του πολέμου, να κρατήσει λειτουργικές σχέσεις με την Ουάσινγκτον και να καθυστερήσει νέες κυρώσεις. Αυτή η τακτική «έλξης και άπωσης», σύμφωνα με το δημοσίευμα, ενδέχεται να εντείνει τις τριβές όχι μόνο μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, αλλά και ανάμεσα στο Κίεβο και τους δυτικούς συμμάχους του.

Τέλος, Ουκρανοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο Πούτιν δεν έχει πραγματική πρόθεση να τερματίσει τον πόλεμο σε αυτή τη φάση. Αντίθετα, αντιμετωπίζει τη συζήτηση για ειρηνευτικά σχέδια ως ένα καθαρά τακτικό παιχνίδι με τις ΗΠΑ, με στόχο τη διαχείριση των διεθνών ισορροπιών, όχι την επίτευξη μιας ουσιαστικής συμφωνίας.

• New York Times
• Βλαντιμίρ Πούτιν
• Βολοντίμιρ Ζελένσκι
• Ρωσία