Γιωργής Τσουρής: Δεν την περιμένω, αλλά πάντα με αιφνιδιάζει ευχάριστα η επιτυχία – Νιώθω πανευτυχής που τα «170 Τετραγωνικά» κάνουν πρεμιέρα

Είναι ο τελευταίος νικητής του Βραβείου Χορν 2020. Του απονεμήθηκε τρεις μέρες πριν μπούμε στην πρώτη καραντίνα του Μαρτίου, πριν ακόμα αντιληφθούμε ότι τα μελλούμενα δε θα είναι έτσι όπως τα ονειρευτήκαμε, αλλά έτσι όπως η πραγματικότητα τα οδήγησε.

Ο Γιωργής Τσουρής, είναι μια πολυσύνθετη καλλιτεχνική προσωπικότητα. Δεν είναι μόνο ο ηθοποιός που απολαύσαμε και γνωρίσαμε μέσα από τις παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου, του ΘΟΚ, ή του ελεύθερου θεάτρου, είναι και ο ερμηνευτής που ασχολείται επαγγελματικά με το τραγούδι, είναι ο θεατρικός συγγραφέας που έχει γράψει – μεταξύ άλλων – τα «170 Τετραγωνικά», μια παράσταση που γνώρισε τεράστια επιτυχία, τα δυο τελευταία χρόνια, τόσο σε Ελλάδα, όσο και σε Κύπρο.
Ένα νεοελληνικό θεατρικό, που σκιαγραφεί την σημερινή κοινωνία, των άπιαστων ονείρων και των μεγάλων προβλημάτων.
Με αφορμή την πρεμιέρα της παράστασης στο Θέατρο Ιλίσια Βολανάκης στις 9 Οκτωβρίου, ο Γιωργής Τσουρής, μίλησε στο Newpost, για το έργο και τον εμβληματικό ρόλο του Γρηγόρη, πώς ήταν η ζωή του από την βράβευση του και μετά, για τα κακώς κείμενα της εποχής, αλλά και για τα επόμενα του σχέδια.

Συνέντευξη του Γιωργή Τσουρή, στην Λαμπριάνα Κυριακού 

Ίσως να είναι τετριμμένο πια, αλλά Γιωργή Τσουρή δε θα μπορούσα να μην σε ρωτήσω, πώς είσαι μετά την πανδημική εμπειρία που έμελλε να ζήσουμε;

Μουδιασμένος. Όπως οι περισσότεροι. Μέσα στην καραντίνα, στο λοκντάουν και συνολικά μέσα στους τελευταίους 18 μήνες υπήρξα πολύ τυχερός, αφού βρήκα τον τρόπο να παραμείνω υπερδραστήριος και παραγωγικός. Παρόλα αυτά, αυτή η «κινούμενη άμμος» που δεν ξέραμε κάθε νέα βδομάδα τι θα γίνει με τα κρούσματα και δεν μπορούσαμε να προγραμματίσουμε τίποτα με ασφάλεια, αυτή η απόλυτη αβεβαιότητα, με τσάκισε. Μου αποκάλυψε βέβαια ξεκάθαρα την συλλογική μας πλάνη ότι μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα.

Πώς αντιμετώπισες αυτή την κατάσταση;

Προσπάθησα εξαρχής, σχεδόν σε επίπεδο νεύρωσης, να συνεχίσω να εργάζομαι. Να συντηρήσω μια καθημερινότητα που να ομοιάζει σε φόρτο και ευθύνες με αυτήν που γνώριζα μέχρι τον Μάρτιο του ’20. Για πολύ καλή μου τύχη, τα τελευταία χρόνια είχα ήδη διευρύνει την επαγγελματική μου δραστηριότητα πέρα από την σκηνική μου παρουσία και στο πεδίο το συγγραφικό και το σεναριογραφικό, οπότε επένδυσα εκεί πολύ χρόνο – τα προϊόντα της δουλειάς μου θα βγουν σύντομα στο φως. Βρήκα επίσης τον χρόνο να κλείσω τις μουσικές – τραγουδοποιητικές μου εκκρεμότητες και να ανοίξω καινούριες. Κοντολογίς σε λίγες εβδομάδες θα κυκλοφορήσει και επίσημα πια ο δίσκος «Εξ αποστάσεως» που ταξίδεψε ιντερνετικά μέσα στα λοκ ντάουν και τα “ανοιγοκλεισίματα”, με 14 συνολικά τραγούδια, τέσσερα δικά μου και δέκα διασκευές, ενώ ετοιμάζω δειλά δειλά την επόμενη μουσική συλλογή.

Ήρθε η ώρα να μιλήσουμε ξανά για παραστάσεις. Πώς νιώθεις που τα «170 Τετραγωνικά» θα ανέβουν ξανά στη σκηνή;

Πανευτυχής. Το βίαιο σταμάτημα αυτής της παράστασης ήταν ίσως το μεγαλύτερο σοκ – χαστούκι που μου κατάφερε ο Κορωνοϊός. Ξανακάναμε τις πρόβες μας για τέταρτη φορά! Πέρσι προλάβαμε στην αρχή της σαιζόν να κάνουμε μόλις τρεις παραστάσεις και μετά ξανακλείσαμε. Είμαστε όλοι: θίασος, σκηνοθέτης και θέατρο, πεισμωμένοι. Θέλουμε να ξαναπούμε αυτή την ιστορία ξανά και ξανά. Το θετικό είναι ότι παίρνω συνέχεια μηνύματα ότι ο κόσμος θέλει να δει –ή και να ξαναδεί!- την παράσταση.

Είναι μια παράσταση που δεν κέρδισε απλά τις εντυπώσεις αλλά γνώρισε και τεράστια επιτυχία τόσο σε Ελλάδα όσο και σε Κύπρο. Το περίμενες;

Ποτέ δεν περιμένω την επιτυχία. Είμαι πολύ ανασφαλής. Ήξερα ότι έχουμε στα χέρια μας ένα καλό προϊόν, τόσο στην παράσταση στην Αθήνα όσο και στην παράσταση στην Κύπρο που σκηνοθέτησα χωρίς να βρίσκομαι επί σκηνής. Ποτέ όμως δεν μπορείς να ξέρεις πως και πόσο θα επικοινωνήσει το κοινό με μια παράσταση και ένα έργο. Πάντα με αιφνιδιάζει ευχάριστα η επιτυχία.

Αρχικά, είχες κάποια ερεθίσματα από ιστορίες που άκουγες για να το γράψεις; ή ήθελες να ασχοληθείς με τις παθογένειες της κοινωνίας και συγκεκριμένα με τις δυσλειτουργικές οικογένειες;

Ήθελα να ασχοληθώ με την ενηλικίωση που έρχεται όταν αναλάβουμε την ευθύνη του εαυτού μας. Όταν αποποιηθούμε την δικαιολογία του «έτσι με κάνανε» και του «έτσι τα βρήκαμε». Ήθελα να μιλήσω για την συγχώρεση που έρχεται με την βαθιά συνειδητοποίηση ότι ο κάθε άνθρωπος κάνει το καλύτερο που μπορεί. Ήθελα να μιλήσω για το πως αυτοί που αγαπάμε και τους παραχωρούμε το κλειδί της καρδιάς μας, μπορούν να μας πονέσουν πιο πολύ. Η οικογένεια και οι δυσλειτουργίες της είναι απλά ο σωστός καμβάς για να ειπωθούν πράγματα που αφορούν τον άνθρωπο συνολικά και ίσως σε ένα επίπεδο και την χώρα μας ειδικότερα.

Είναι ένα νεοελληνικό θεατρικό που σου δείχνει μέσα από τις κλειστές πόρτες των σπιτιών τι ακριβώς υπάρχει. Η απόλυτη δυστυχία και μοναξιά. Αρνούμαστε να ζήσουμε. Είμαστε παράξενο είδος ο άνθρωπος.

Το έργο μιλάει για την μοναξιά, αλλά νομίζω ταυτόχρονα φέρει φως και ελπίδα. Αυτό τουλάχιστον ήταν η πρόθεσή μου. Εξάλλου, παρά την θεματική και τις εντάσεις, στο έργο κερδίζει η κωμωδία. Το χιούμορ είναι πάντα εκεί. Ο άνθρωπος είναι ένα κωμικό παιδί. Η τραγωδία της ύπαρξης δεν ξεχωρίζει γέλιο και κλάμα.

Τελικά, «Αμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα»;

Ναι. Και συνεχίζουν να τα παιδεύουν όσο τα τέκνα αγκιστρώνονται στον ρόλο του γιού και της κόρης. Όταν όμως ο άνθρωπος τριανταρίσει, δικαιούται και οφείλει πια να διαπράξει τις δικές του αμαρτίες.

Είναι ένα ρεαλιστικό έργο και επί σκηνής. Δεν αφήνεις τίποτα να νοηθεί. Αν και είναι κωμωδία, στο τέλος, φεύγεις με ένα αχ, για όλα όσα επέτρεψες να συμβούν(στη ζωή του κάθε θεατή). Η αλήθεια σοκάρει. Τι σου λέει ο κόσμος;

Ο κόσμος ταυτίζεται πολύ με την ιστορία. Όποτε μιλάω με το κοινό μετά την παράσταση, με φίλους που ήρθαν να μας δουν αλλά και με κόσμο που απλά θέλει να επικοινωνήσει μετά στο φουαγιέ, ο καθένας έχει να μου πει μια ιστορία, μια σχέση, ένα βίωμα το οποίο «συνάντησε» στο έργο και τον έκανε να προσλάβει την ιστορία πιο προσωπικά και να συγκινηθεί. Αυτό το «αχ» στο τέλος είναι ένα «αχ» που ακουμπάει στον καθένα. Εκεί νομίζω βασίστηκε και η επιτυχία της παράστασης.

Αν η αλήθεια είναι ζοφερή, τότε το ψέμα είναι δυσοίωνο. Και βλέπουμε τους χαρακτήρες, να ενοχλούνται από τις αλήθειες, αλλά να μην συγχωρούν, στην ουσία το ψέμα…

Το ψέμα. Δύσκολο κεφάλαιο στις οικογενειακές σχέσεις. Οι άνθρωποι ξεκινάνε απογυμνωμένοι κυριολεκτικά και μεταφορικά μέσα στο οικογενειακό καταφύγιο και χτίζουν σιγά σιγά την οχύρωσή τους. Το ψέμα είναι σχεδόν πάντα θέμα συναισθηματικής επιβίωσης. Μέσα στην οικογένεια το ψέμα ξεκινάει από τα ψέματα που λέμε καθημερινά στον εαυτό μας. Από τον ρόλο που παίρνουμε μέσα στην πρώτη μικροκοινωνία της ζωής μας, που πολλές φορές δεν μας ταιριάζει. Μας πιέζει σαν στενό ρούχο, ώσπου κάποια στιγμή σκίζεται και τότε, ξανά γυμνοί, όπως όταν πρωτοφτάσαμε στο πατρικό μας σπίτι από το μαιευτήριο, λέμε την αλήθεια μας, όσο ασυγχώρητη κι αν είναι. Δεν είναι τυχαίο ότι οι πιο βαριές κουβέντες ειπώνονται συνήθως ανάμεσα σε στενούς συγγενείς.

Πάντως οι χαρακτήρες σου είναι όλοι, ένας και ένας. Αλλά ο Γρηγόρης είναι το κάτι άλλο, το ομολογώ. Τον οποίο υποδύεσαι εσύ. Θέλω να μας τον συστήσεις.

Δεν μπορώ να πω πολλά για τον χαρακτήρα μου χωρίς να προδώσω βασικά στοιχεία της πλοκής. Χωρίς δηλαδή να κάνω αγγλιστί spoiler. Θα αρκεστώ να πω ότι είναι ο χαρακτήρας που μου πρωτοσυστήθηκε όταν έγραφα, και οι σκηνές του γράφτηκαν σχεδόν σε μια νύχτα.

Με την πανδημία έσπασαν πολλά αποστήματα. Βγήκαν στο φως πολλά που έπρεπε χρόνια να ειπωθούν, αλλά πιστεύω ότι τα ενοχοποιήσαμε όλα σε υπερθετικό βαθμό. Ενοχοποιήσαμε ξαφνικά το άγγιγμα, το φλερτ, τα είπαμε όλα πατριαρχία, χωρίς ωστόσο να μιλήσουμε γι’ αυτά που θα αλλάξουν αυτή τη ριμάδα την κατάσταση. Είμαστε καλοί στο να κρίνουμε και όχι στο να βρίσκουμε λύσεις. Τι λες;

Λέω ότι οι λύσεις ποτέ δεν βρίσκονται στην κρίση αλλά στην ενσυναίσθηση. Το πιο σοβαρό εργαλείο που έχει ο άνθρωπος είναι η δύναμη να νιώθει τον διπλανό του. Να επιστρέφει στην βαθύτερη συγγένεια απ’ όλες. Στην κοινή μας μοίρα. Ο κορωνοϊός ως άλλη επίθεση από εξωγήινους -συνθήκη βγαλμένη από ταινία- μας έδειξε πάνω απ’ όλα ότι είμαστε φτιαγμένοι από το ίδιο υλικό. Ευάλωτοι και ισχυροί ταυτόχρονα. Πάνω απ’ όλα ισχυροί όταν ξέρουμε και μπορούμε να είμαστε μαζί στον κοινό στόχο της επιβίωσης και της υπεράσπισης της ποιότητας της ζωής μας. Όλα αυτά έχουμε μια ευκαιρία σε παγκόσμια κλίμακα να περάσουν από την θεωρία στην πράξη. Είμαι αισιόδοξος ότι θα συμβεί; Μπορεί και να μην είμαι. Αλλά αντλώ αισιοδοξία από το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι ο δρόμος ήταν είναι και θα είναι πάντα αυτός. Να βάζουμε μπροστά αυτά που μας ενώνουν.

Τι άλλο μας ετοιμάζεις;

Καινούρια τραγούδια, νέο θεατρικό κείμενο και όμορφες καλλιτεχνικές περιπέτειες. Να έχουμε υγεία κι όλα θα γίνουν.

• 170 Τετραγωνικά
• metoo
• Γιωργής Τσουρής
• θέατρο Ιλίσια