Δημοσίευση: ’
«Γκρίζα Ευρώπη»: Η Γηραιά Ήπειρος… όντως γερνάει – Το παράδειγμα της Ιαπωνίας και ο κόσμος μας το 2050
Πάνω από το 30% του πληθυσμού της ΕΕ αναμένεται να είναι 65 ετών και άνω έως το 2100.
Επιμέλεια: Νίκος Φυτάς 
Πάνω από το 30% του πληθυσμού της ΕΕ αναμένεται να είναι 65 ετών και άνω έως το 2100.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες περιοχές σε όλο τον κόσμο αναμένεται να αντιμετωπίσουν την ταχεία γήρανση του πληθυσμού αυτόν τον αιώνα. Πάνω από το 30% του πληθυσμού της ΕΕ αναμένεται να είναι 65 ετών και άνω έως το 2100. Αυτή η δημογραφική αλλαγή θα μπορούσε να έχει σημαντικό αντίκτυπο στις οικονομικές προοπτικές της περιοχής.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία γέννησε πιεστικά ερωτήματα για το μέλλον της Ευρώπης και ειδικότερα της Ε.Ε., ενώ καταγράφηκαν διαπιστώσεις ότι από τον εν εξελίξει πόλεμο κερδίζουν οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ εις βάρος της ηπείρου μας.
Πέρα όμως από το Ουκρανικό και άλλες απειλές, υπάρχει πιο μεγάλη απειλή, που είναι το δημογραφικό. Αν οι σημερινές δημογραφικές τάσεις συνεχιστούν, το 2050 οι Ευρωπαίοι θα αποτελούμε μόλις το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού, ενώ σε κάθε δύο εργαζόμενους θα αντιστοιχεί ένας συνταξιούχος έναντι του σημερινού 4:1. Ακόμα ένα πεδίο στο οποίο οι ΗΠΑ κερδίζουν την Ευρώπη, καταγράφοντας πληθυσμιακό δυναμισμό, με το σύνολο του πληθυσμού της χώρας το 2022 να ανέρχεται στα 334,8 εκατομμύρια. Η Αφρική είναι η πρώτη σε δημογραφικό δυναμισμό ήπειρος, παρά τη φτώχεια, τους διαδοχικούς πολέμους και τις μαζικές μεταναστεύσεις.
Η καθιερωμένη από τον ΟΗΕ Παγκόσμια Ημέρα των Πληθυσμών (11 Ιουλίου) αποτελεί ευκαιρία για προβληματισμό γύρω από το ζήτημα αυτό, τους τρόπους και τα μέσα αντιμετώπισής του. Πρόκειται για κατεξοχήν κοινωνικό και πολιτικό πρόβλημα, όχι τεχνοκρατικό, το οποίο αφορά με επείγοντα τρόπο και τη χώρα μας.
Το καλοκαίρι, ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το δημογραφικό «ωρολογιακή βόμβα» για την πατρίδα μας. Η διαπίστωση αυτή όμως έχει ιστορία πολλών δεκαετιών, αφού το 1992 είχε συσταθεί διακομματική επιτροπή της Βουλής για το ζήτημα, με τον Μανόλη Δρεττάκη μεταξύ των διακεκριμένων μελών της, της οποίας το ομόφωνο πόρισμα όμως ποτέ δεν εφαρμόστηκε.
Σύμφωνα με την έκθεση του ΟΗΕ για την κατάσταση του παγκόσμιου πληθυσμού και τους δημογραφικούς δείκτες παγκοσμίως, ο πληθυσμός της Ελλάδας το 2022 αριθμεί 10,3 εκατομμύρια, με προβλεπόμενη ετήσια μείωση 0,3%, με συνέπεια το 2050 ο πληθυσμός της χώρας μας να είναι γύρω στα εννέα εκατομμύρια. Μεγάλο μέρος του πληθυσμού, 23%, είναι άνω των 65 ετών, ενώ η ίδια ηλικιακή ομάδα στην Τουρκία (πληθυσμός 85,6 εκατομμύρια με αυξητικές τάσεις) υπολογίζεται στο 10%.
Υπογραμμίζω ότι το δημογραφικό δεν είναι κατ’ ανάγκην πρόβλημα της ανάπτυξης όπως την εννοεί η Δεξιά, ταυτίζοντάς την με την οικονομική μεγέθυνση, ενώ για την Αριστερά πρόκειται για έννοια ποιοτική, με τη συμπερίληψη πολλών κοινωνικών δεικτών, της παιδείας, της υγείας και της απασχόλησης συμπεριλαμβανομένων.
Το συμπέρασμα, λοιπόν, είναι ότι η δημογραφική κρίση στη χώρα μας, μείζον εθνικό θέμα, δεν αντιμετωπίζεται με επιδόματα του τύπου ένα διχίλιαρο για κάθε παιδί που γεννιέται, αλλά με ριζικά διαφορετικές οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές και μια πολιτική γενναίας κοινωνικής ένταξης μεταναστών και προσφύγων.
Σε επίπεδο των χωρών της Ε.Ε. και Ευρωζώνης το ποσοστό των ανθρώπων ηλικίας άνω των 65 ετών έχει διπλασιαστεί στην περίοδο 1960-2018 και διαμορφώνεται στην περιοχή του 20%. Μπορεί στην πρώτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης να βρίσκεται η Ιαπωνία, με 27% των κατοίκων της άνω των 65 ετών και αύξηση 381% σε σχέση με το 1960, όμως ακολούθως και μέχρι την 20η θέση της κατάταξης περιλαμβάνονται μόνον χώρες της -κυριολεκτικά- Γηραιάς Ηπείρου.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην 7η θέση της κατάταξης παγκοσμίως με το 20,4% των κατοίκων να είναι ηλικίας άνω των 65 ετών και να εμφανίζει αύξηση 189% σε σχέση με το 1960.
Πιο γερασμένη χώρα στην Ευρώπη εμφανίζεται η Ιταλία και ακολουθούν Πορτογαλία, Γερμανία και Φινλανδία. Εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης και στην ευρύτερη γεωγραφική περιοχή, η Τουρκία με ποσοστό 8,2% βρίσκεται στην 78η θέση, η Αλβανία με 13,2% στην 55η θέση και η ΠΓΔΜ με 13,3% στην 54η θέση.
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον και με τέτοια ποσοστά το εύλογο ερώτημα είναι ποια είναι η λύση στην οποία θα καταλήξουν οι διαμορφωτές της μακροπρόθεσμης ευρωπαϊκής πολιτικής, δεδομένου ότι οι βασικοί ανταγωνιστές της ενωμένης Ευρώπης είναι αρκετά νεότεροι.
Στις ΗΠΑ το ποσοστό του πληθυσμού ηλικίας άνω των 65 ετών ανέρχεται σε 15,4% και υπολείπεται πέντε μονάδων της Ε.Ε., ενώ στην Κίνα διαμορφώνεται περίπου στο μισό, στο 10,6% έναντι -μόλις- 3,7% το 1960.
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr