Γράμμα από τις Βρυξέλλες: Από το 1821 στην «Αγορά» των Ευρωπαίων

Ντύνοντας εύζωνα το Manneken-Pis ,το ανθρωπάκι σύμβολο του Βελγίου, η Ευρώπη τιμά την επέτειο των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση και αναγνωρίζει τη μεγάλη συμβολή της εξέγερσης των Ελλήνων στη δημιουργία του Ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Είναι σαφές ότι η ελληνική επανάσταση, που υπήρξε σταθμός στην ιστορία τού νεότερου Ελληνισμού, υπήρξε κι ένα κορυφαίο γεγονός για τη σύγχρονη ιστορία τής Ευρώπης, αφού έφερε αλλαγές οι οποίες καθορίζουν και τις μέρες μας.

Αλλωστε τα βαθύτερα μηνύματα της Ελληνικής Επανάστασης είναι διαχρονικά, είναι πανευρωπαϊκά, είναι παγκόσμια. Η ελευθερία, η ανεξαρτησία, η ειρήνη, η δημοκρατία,η δικαιοσύνη,η αξιοκρατία, η ευημερία και η πρόοδος που μπορούν να επιτευχθούν με ενότητα, ομόνοια, σύμπνοια, αλληλεγγύη, αξιοκρατία, δικαιοσύνη και αγωνιστικότητα, αποτελούν τις περιβόητες ευρωπαϊκές αρχές και αξίες.

Το 1821 συνδέεται άρρηκτα με την Ευρώπη και σε επίπεδο επιρροών, ιδεών και κυρίως προστασίας των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων, καθώς η επέμβασή τους οδήγησε στη δημιουργία του νεοελληνικού κράτους. Μην ξεχνάμε ότι το σκεπτικό του Κωνσταντίνου Καραμανλή να εντάξει τη χώρα μας στην τότε ΕΟΚ (25 Μαρτίου 1957 υπεγράφη η συνθήκη της Ρώμης με την οποία ιδρύθηκε η ΕΟΚ), ήταν ότι «με την ισότιμη συμμετοχή μας σε μια ισχυρή οικογένεια ελεύθερων, ανεξάρτητων και δημοκρατικών λαών, όπως θα είναι η Ενωμένη Ευρώπη, θα κατοχυρώσουμε την εθνική μας ανεξαρτησία» και θα απαλλαγούμε από εξαρτήσεις και προστάτιδες δυνάμεις!

Διακόσια χρόνια λοιπόν από την Ελληνική Επανάσταση και Σαράντα χρόνια από τη συμμετοχή της Ελλάδας στην ΕΕ, το ευρωπαϊκό οικοδομημα βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η προβληματική ενιαία ευρωπαϊκή αγορά, η συνεχής άνοδος του ευρωσκεπτικισμού, οι μονομερείς ενέργειες Τουρκίας, Ρωσίας και Κίνας, αλλά και το εύθραυστο νομισματικό σύστημα της ευρωζώνης συνθέτουν τη σημερινή εικόνα, που απέχει κατα πολύ από το όραμα των ιδρυτών της και προκαλεί ένα μεγάλο χάσμα στις σχέσεις μεταξύ ευρωπαϊκών θεσμών και ευρωπαίων πολιτών, οι οποίοι -κι εδώ είναι το αξιοσημείωτο- δεν αμφισβητούν το ευρωπαϊκό ιδεώδες , αλλά ζητούν περισσότερη προσέγγιση στα προβλήματά τους και στήριξη.

Είναι χαρακτηριστικό, ότι σύμφωνα με πρόσφατα αποτελέσματα του τελευταίου ευρωβαρόμετρου έχει αυξηθεί στο 50% η θετική άποψη των πολιτών για την ΕΕ σημειώνοντας αύξηση δέκα ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το φθινόπωρο του 2019.

Αυτό αποτελεί και το μεγάλο στοίχημα, που καλείται να κερδίσει η Διάσκεψη για το μέλλον της Ευρώπης, την κοινή διακήρυξη της οποίας υπέγραψαν στην τελευταία Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ο πρόεδρος Sassoli, ο πρωθυπουργός της Πορτογαλίας Costa και η πρόεδρος της Επιτροπής von der Leyen.

Έτσι, σαν μια άλλη Αγορά της αρχαίας Αθήνας, ανοίγει ο δρόμος για να ξεκινήσει μια ανοικτή, διαφανής και δομημένη διαβούλευση με ανθρώπους από κάθε γωνιά της Ευρώπης για να μιλήσουν για τα ζητήματα που έχουν σημασία γι’ αυτούς και επηρεάζουν την καθημερινή τους ζωή.

Στόχος είναι να δοθεί στους πολίτες μεγαλύτερος ρόλος στη διαμόρφωση των πολιτικών της ΕΕ, ώστε να βελτιωθούν τα αντανακλαστικά της και η αποτελεσματικότητά της απέναντι σε διάφορες κρίσεις, όπως οι οικονομικές και υγειονομικές που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια.

Αυτή είναι η φιλοδοξία της ηγεσίας. Για να έχει όμως απτά αποτελέσματα, θα πρέπει να μην αρκεστεί σε μια ανταλλαγή απόψεων μεταξύ ανθρώπων που έχουν τις ίδιες απόψεις και ιδέες. Θα πρέπει να δώσουν το λόγο στον Βαυαρό ζυθοποιό, στους Έλληνες νησιώτες που δέχονται τα κύματα μεταναστών, στον εργαζόμενο στα λιγνιτωρυχεία της Δυτικής Μακεδονίας, στον παραγωγό παρμεζάνας από τη Μόντενα, στον Γάλλο οινοποιό, σε όλους τους ευρωπαίους πολίτες, για να εκφράσουν τη γνώμη τους και να πουν ποιά Ευρώπη θέλουν.

Αν και πάλι δεν τους ακούσουν, όπως δεσμεύτηκε η πρόεδρος φον ντερ Λάιεν, αλλά κλειστούν στα γραφεία τους ανταλλάσσοντας ευρωπαϊκά σλόγκαν, το μέλλον της Ευρωπης θα παραμείνει το μεγάλο ζητούμενο.

• Επανάσταση 1821