Γράμμα από τις Βρυξέλλες: Ο γόρδιος δεσμός του πιστοποιητικού εμβολιασμού

Από τις 12 Ιανουαρίου που ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έστειλε την επιστολή στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προτείνοντας πιστοποιητικό εμβολιασμού, η συζήτηση μπήκε δυναμικά στο ευρωπαϊκό τραπέζι. Μεγάλο ζητούμενο η κοινή στρατηγική στη μετα-εμβολιαστική φάση με την έκδοση ευρωπαϊκού ή και διεθνούς πιστοποιητικού για όσους πολίτες κάνουν το εμβόλιο κατά του COVID-19.

Η αλήθεια είναι ότι – παρά την αντίθετη άποψη της αντιπολίτευσης στη χώρα μας- η πρόταση υποστηρίχθηκε και από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και από τον Μάνφρεντ Βέμπερ και παρά την αρχική αμηχανία, βρήκε συμμάχους την Ισπανία, την Πορτογαλία, τη Σουηδία, τη Δανία, την Τσεχία, την Αυστρία, ενώ θετικά έχουν εκφραστεί και άλλες που βρίσκονται εκτός ΕΕ, όπως η Μεγάλη Βρετανία και το Ισραήλ.

Οι υπέρμαχοι του πιστοποιητικού προτάσσουν τη διευκόλυνση της ελεύθερης μετακίνησης που ταυτίζεται με το άνοιγμα της οικονομίας και την επανεκκίνηση του τουρισμού, ενώ οι επιφυλακτικοί, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, θεωρούν ότι το θέμα είναι πρόωρο, αφού η πρόσβαση στον εμβολιασμό δεν είναι γενικευμένη.

Η εμπειρία όμως έχει δείξει, ότι ζυμώσεις και η προεργασία για την ολοκλήρωση ενός τέτοιου σοβαρού και δύσκολου εγχειρήματος πρέπει να προηγηθούν πολύ πριν ολοκληρωθεί ο εμβολιασμός στις ευρωπαϊκές χώρες. Αν περιμένουν να αρχίσουν να το συζητούν μετά, είναι δώρον άδωρον.

Ουσιαστικά όμως και εν μέσω μιας νέας φάσης της πανδημίας που “τρέχει” μαζί με τα εμβολιαστικά προγράμματα των χωρών, είναι η μόνη πρόταση που υπάρχει για την επόμενη μέρα. Αναμφίβολα τα πολύ σοβαρά υπαρκτά προβλήματα που εγείρονται σχετικά με τα προσωπικά δεδομένα, το ιατρικό απόρρητο, την υποχρεωτικότητα του εμβολιασμού αλλά και τους κατοίκους ποιών χωρών θα αφορά, είναι μια πολύ δύσκολη εξίσωση για τους ηγέτες και τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

Για παράδειγμα, με τον εμβολιασμό να μην είναι υποχρεωτικός, η ύπαρξη ενός τέτοιου πιστοποιητικού θα μπορούσε να αποκλείσει πολίτες από μαζικές εκδηλώσεις ή ταξίδια (πράγμα που είναι αντίθετο ως προς τις ατομικές ελευθερίες) ενώ στον αντίλογο μπαίνει και το θέμα του “ιατρικού απορρήτου”.

Την άποψη για δημιουργία πολιτών δύο ταχυτήτων δεν συμμερίζονται οι αεροπορικές εταιρείες και οι φορείς του τουρισμού (δύο κλάδοι που έχουν πληγεί ανεπανόρθωτα από την πανδημία) και ζητούν επειγόντως την έκδοση πανευρωπαϊκού πιστοποιητικού εμβολιασμού, το οποίο θα έδινε στις κυβερνήσεις την εμπιστοσύνη να ανοίξουν με ασφάλεια τα σύνορά τους και στους επιβάτες την εμπιστοσύνη να ταξιδεύουν αεροπορικώς χωρίς το μέτρο της καραντίνας.

Ως συνήθως, όπως συμβαίνει με τέτοιες προτάσεις, συνολικά η Ε.Ε. δυσκολεύεται να πάρει μια ξεκάθαρη απόφαση αν και διαθέτει όλους τους μηχανισμούς που μπορούν να επιλύσουν άμεσα τις νομικές προεκτάσεις του ζητήματος. Και όσο αυτό καθυστερεί, δεν αποκλείεται να δούμε τη σύναψη διακρατικών συμφωνιών, κάτι που θα δικαιώσει για άλλη μια φορά όλους όσοι μιλούν για τη δυσκίνητη, δυσλειτουργική και γραφειοκρατική Ευρώπη.

Μέχρις ότου όμως υπάρξει μια οριστική απόφαση, η οποία από τη μια θα σέβεται τα δικαιώματα των πολιτών και από την άλλη θα καταφέρνει στην πράξη να επιτρέπει στις αρχές κάθε χώρας να προχωρούν με ασφάλεια στην επόμενη μέρα της πανδημίας, ας μείνουμε στη δήλωση του Σαρλ Μισέλ: «Επειδή μια συζήτηση είναι περίπλοκη ή ευαίσθητη αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να την αποφύγουμε. Πρέπει να προσπαθήσουμε όσο το δυνατόν περισσότερο για να οικοδομήσουμε μια ευρωπαϊκή ενότητα και για δύσκολες καταστάσεις».

• πιστοποιητικό εμβολιασμού