Γράμμα από τις Βρυξέλλες: Οι ανεκπλήρωτες προσδοκίες της γερμανικής προεδρίας

Δεν θα ξεχάσω την εικόνα της Άνγκελα Μέρκελ με τη μάσκα, στους διαδρόμους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 8 του περασμένου Ιουλίου. Η πλειάδα συμβούλων, δημοσιογράφων και φυσικά ευρωβουλευτών που την ακολουθούσε στην αίθουσα της Ολομέλειας για να ακούσει τη στρατηγική και τις προτεραιότητες ενόψει της ανάληψης της γερμανικής προεδρίας, μαρτυρούσε και τις υψηλές προσδοκίες που υπήρχαν. Χωρίς υπερβολή, ένα ολόκληρο κτίριο περιστρεφόταν γύρω από έναν άνθρωπο!

Η αλήθεια είναι ότι στο εξάμηνο αυτό οι Γερμανοί έφεραν πολλές φορές μαζί τους την εξοργιστική τους τυπικότητα. Την έδειξαν ακόμη και κατά τη διάρκεια της τηλεργασίας και των τηλεδιασκέψεων, με αποτέλεσμα όλες οι συναντήσεις και στους τρεις ευρωπαϊκούς θεσμούς (Κοινοβούλιο, Συμβούλιο και Επιτροπή) να διεξάγονται στην εντέλεια. Ήταν όμως αυτό αρκετό ώστε να μπορέσει η κ.Μερκελ, που βρίσκεται στο λυκόφως της πολιτικής της καριέρας, να αντιμετωπίσει προβλήματα που έχουν να κάνουν με τον κορωνοϊό και την ενίσχυση της οικονομίας, τον ευρωπαϊκό δανεισμό μέσω του recovery package, το Brexit και την εξωτερική πολιτική της ΕΕ; Ή όλα αυτά ξεπέρασαν τη σιδηρά κυρία;

Μετά το τελευταίο συμβούλιο κορυφής, πιστώνεται θετικά το ότι κατάφερε να άρει τις  αντιρρήσεις της Πολωνίας και της Ουγγαρίας για το κράτος δικαίου ξεμπλοκάροντας έτσι τη διαδικασία εκταμίευσης των χρημάτων, τα οποία έχουν εξαγγελθεί για την ανακούφιση των πληγέντων οικονομιών των κρατών μελών της ΕΕ από την πανδημία, μέσω του ταμείου ανάκαμψης. Ταυτόχρονα υπερασπίστηκε τις αδιαπραγμάτευτες αρχές του κράτους δικαίου, αν και οι παραπάνω  δύο χώρες προσφεύγουν στο ανώτατο ευρωπαϊκό δικαστήριο να αποφανθεί για τη νομιμότητα ή μη του μηχανισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με τον οποίο διακόπτεται η χρηματοδότηση προγραμμάτων σε χώρες που παραβιάζουν τις αρχές του κράτους δικαίου.

Μεγάλη εκκρεμότητα παραμένει η ολοκλήρωση του Brexit. Η  προσδοκία που  είχε καλλιεργηθεί ότι η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα μετέτρεπε το Brexit σε ένα βελούδινο διαζύγιο, παίρνοντας από τον Βρετανό Πρωθυπουργό μια συμφωνία υπέρ των συμφερόντων της Ένωσης, δεν φαίνεται να επιτυγχάνεται. Η Γερμανία δεν κατάφερε να εισάγει τη μεθοδικότητά της στις διαπραγματεύσεις, με αποτέλεσμα να διευρυνθεί το χάος και δεκαπέντε ημέρες πριν από τη λήξη της προθεσμίας για την έξοδο της Βρετανίας από το ευρωπαϊκό οικοδόμημα χωρίς συμφωνία, να βρισκόμαστε στο σημείο μηδέν. Οι  επιπτώσεις μιας τέτοιας άτακτης εξόδου, θα είναι τραγικές σε όλους τους τομείς της εθνικής πολιτικής των κρατών μελών.

Ακόμη όμως κι αν υπάρξει επέκταση των διαπραγματεύσεων, αυτές θα γίνουν χωρίς τον άνθρωπο-κλειδί, τον επικεφαλής Μισέλ Μπαρνιέ  ο οποίος γίνεται 70 χρόνων και βάσει των κανόνων συνταξιοδοτείται υποχρεωτικά.

Αρνητικό είναι το πρόσημο και όσον αφορά στην εξωτερική πολιτική. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν κατάφερε να αντιμετωπίσει ενιαία και αποφασιστικά τις μεγάλες κρίσεις όπως τις συγκρούσεις στο Ναγκόρνο Καραμπάχ, την απολυταρχική πολιτική του Αλεξάντερ Λουκασένκο στη Λευκορωσία και την κλιμακούμενη Τουρκική προκλητικότητα, με αποτέλεσμα να παραμένει ζητούμενο η αξιοπιστία της.

Ανεξάρτητα πάντως πως αποτιμά κανείς τη Γερμανική προεδρία, το βέβαιο είναι ότι οι λύσεις που δρομολογήθηκαν φέρουν τη σφραγίδα της πολιτικής βαρύτητας αλλά και του πολιτικού ρεαλισμού της Άνγκελα Μέρκελ, που για τελευταία αφορά την είδαμε στο τιμόνι του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Άραγε οι ανεκπλήρωτες προσδοκίες  κυρίως των χωρών του ευρωπαϊκού Νότου για τη Γερμανική προεδρία, θα  εκπληρωθούν από την Πορτογαλική που αναλαμβάνει σε λίγες ημέρες, την 1η Ιανουαρίου;

• Brexit
• Άνγκελα Μέρκελ
• Ευρωπαϊκή Ένωση
• κορωνοϊός