Γράμμα από τις Βρυξέλλες – Τηλεργασία: Η νέα πραγματικότητα ζητά όρους και κανόνες

Την ώρα που η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται αποκλειστικά στην έγκριση και την ταχύτατη διάθεση του εμβολίου, το οποίο αποτελεί την ελπίδα για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού, αναδεικνύονται καθημερινά συνέπειες  που έχει επιφέρει η πανδημία και σε άλλους τομείς της ζωής μας. Εξελίξεις που περιμέναμε να μας συμβούν σε βάθος χρόνου, επιταχύνθηκαν λόγω του COVID-19 επηρεάζοντας την καθημερινότητά μας και ανατρέποντας τα δεδομένα μας.

Η τηλεργασία πριν από ένα χρόνο ήταν ένα θέμα που συζητούσαμε  με την παρέα μας, φαντάζοντας ως κάτι ελκυστικό να μπορούμε να δουλεύουμε από το σπίτι φορώντας τη φόρμα μας με ένα φλυτζάνι αχνιστό καφέ και χωρίς να υποβαλλόμαστε στη βάσανο της μετακίνησης. Σήμερα  είναι ένα γεγονός  (περισσότερο από το ένα τρίτο των εργαζομένων στην Ευρωπαϊκή Ένωση εργάζεται πλέον από το σπίτι) που προσφέρει- κατά πολλούς- πλεονεκτήματα στον καθένα ξεχωριστά, αλλά και στην κοινωνία.

Από την άλλη, η εξ αποστάσεως εργασία με τη χρήση τεχνολογικών μέσων  που απέκτησε τεράστια δυναμική κατά την πανδημία έχοντας ως στόχο την αποφυγή της διασποράς του κορωνοϊού, αλλά και την αναγκαιότητα για την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διασφάλιση της συνέχισης της επιχειρηματικής δραστηριότητας, έχει ήδη αρχίσει αργά αλλά σταθερά να μεταβάλει τις σχέσεις μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων και  τις ισορροπίες στην αγορά εργασίας.

Πρόκειται  λοιπόν για μια ευέλικτη μορφή εργασίας , που κατά πως φαίνεται ήρθε για να μείνει και φέρνει στο φως προβλήματα τα οποία έχουν να κάνουν με το ωράριο απασχόλησης στον υπολογιστή, τα όρια μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, με την υγεία του εργαζόμενου και ιδιαίτερα με τον επιβαρυμένο προσωπικό χρόνο των γυναικών, οι οποίες ταυτόχρονα με την  online εργασιακή σύνδεση καλούνται να ανταποκριθούν  στους πολλαπλούς τους ρόλους.

Με τα δεδομένα, ότι πρώτον εργάζομαι από το σπίτι δεν σημαίνει πως εργάζομαι ανεξέλεγκτα χωρίς κανένα ωράριο ή καμία απολύτως προϋπόθεση και δεύτερον ότι η ευρεία χρήση ψηφιακών εργαλείων, τεχνολογιών πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών καθιστά δυνατή την εργασία από οπουδήποτε και ανά πάσα στιγμή, ήρθαν αντιμέτωποι οι ευρωβουλευτές της αρμόδιας επιτροπής  Απασχόλησης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Με ψήφισμά τους ζητούν, η αποσύνδεση από την εργασία να αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα, επιτρέποντας στους εργαζόμενους να έχουν τη δυνατότητα να απενεργοποιούν τις ψηφιακές συσκευές εκτός του ωραρίου εργασίας τους, χωρίς να αντιμετωπίζουν συνέπειες.

Όπως επισημαίνουν, η νοοτροπία που δεν επιτρέπει στους εργαζομένους να «ξεχάσουν» τη δουλειά τους, αλλά και η αυξανόμενη προσδοκία ότι αυτοί θα πρέπει να είναι διαθέσιμοι ανά πάσα στιγμή, μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, τη σωματική και ψυχική υγεία και την ευημερία και καλούν την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση για οδηγία της ΕΕ σχετικά με το δικαίωμα αποσύνδεσης, δεδομένου ότι το δικαίωμα αυτό δεν κατοχυρώνεται ρητά στο ευρωπαϊκό δίκαιο.

Η πρωτοβουλία αν και θετική, απέχει πολύ μέχρι να γίνει πράξη. Για να αποκτήσει νομοθετικό χαρακτήρα, θα πρέπει να εισαχθεί στην Ολομέλεια και αφού εγκριθεί από το Κοινοβούλιο να υποβληθεί στην Επιτροπή και στις χώρες της ΕΕ.

Επειδή όμως αυτή η πανδημία έχει επιφέρει ριζικές αλλαγές με αποτέλεσμα εκατομμύρια άνθρωποι να προσαρμοστούν βίαια στις νέες συνθήκες, δεν υπάρχει χρόνος για τις γνωστές καθυστερήσεις των Βρυξελλών. Απαιτούνται όροι, κανόνες και προϋποθέσεις σε μια σειρά  δύσκολων και πρωτόγνωρων προκλήσεων.

• Ευρωπαϊκή Ένωση
• κορωνοϊός
• τηλεργασία