Guardian: Η Γαλλία στο χείλος του γκρεμού – Πώς το δημοσιονομικό έλλειμμα εξελίχθηκε σε πολιτική κρίση

Η Γαλλία βρίσκεται σε οικονομικό αδιέξοδο, χωρίς προϋπολογισμό και πιθανότατα σύντομα χωρίς κυβέρνηση. Ο πρωθυπουργός, Φρανσουά Μπαϊρού, έχει ζητήσει από το Κοινοβούλιο ψήφο εμπιστοσύνης για τις 8 Σεπτεμβρίου. Με τα κόμματα της αριστεράς και της ακροδεξιάς να έχουν ήδη δηλώσει ότι θα καταψηφίσουν την κυβέρνηση, οι αριθμοί δείχνουν ότι δεν έχει τις απαραίτητες ψήφους για να κερδίσει. Την Τρίτη, το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PS) προστέθηκε στους διαφωνούντες, συμμαχώντας με τους Πράσινους και την ακροδεξιά Εθνική Συσπείρωση.

Σε μια προσπάθεια να αποτρέψει την καταψήφιση, ο υπουργός Οικονομικών, Ερίκ Λομπάρ, δήλωσε δημόσια ότι η προσφυγή στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) «είναι ένας κίνδυνος που βρίσκεται μπροστά μας». Χωρίς τους Σοσιαλιστές, η κεντροδεξιά κυβέρνηση του Μπαϊρού δεν μπορεί να επιβιώσει. Η πτώση της, σύμφωνα με τους οικονομολόγους, θα πυροδοτήσει περαιτέρω αβεβαιότητα για την κατάσταση της οικονομίας και των δημόσιων οικονομικών.

Σύμφωνα με την ανάλυση του Guardian, αν και με την πρώτη ματιά η κατάσταση της Γαλλίας δεν φαίνεται δραματική—αποτελεί πυλώνα της ευρωζώνης, το δημόσιο χρέος της είναι χαμηλότερο από της Ιταλίας σε σχέση με το ΑΕΠ, και το κόστος δανεισμού της είναι πολύ κάτω από αυτό του Ηνωμένου Βασιλείου—υπάρχουν σοβαροί λόγοι ανησυχίας. Ενώ το χρέος προς ΑΕΠ της Γαλλίας είναι χαμηλότερο από το 135% της Ιταλίας, η Ρώμη έχει καταφέρει να θέσει υπό έλεγχο τις ετήσιες δαπάνες της. Η Ιταλία, παρότι έχει χαμηλή ανάπτυξη, όχι όμως χαμηλότερη από της Γαλλίας, αναμένεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να βελτιωθεί του χρόνου, με τον πληθωρισμό να παραμένει σε χαμηλά επίπεδα και το έλλειμμα να πέφτει κάτω από το 3% το 2026.

Αντίθετα, η Γαλλία κλείνει γρήγορα την ψαλίδα με τη γειτονική της χώρα, καθώς οι προβλέψεις δείχνουν ότι το επίμονο ετήσιο έλλειμμα θα ανεβάσει το χρέος προς ΑΕΠ από το 113% πέρυσι σε πάνω από 120% μέχρι το τέλος της δεκαετίας. Για τους διεθνείς επενδυτές, η πορεία του χρέους είναι πιο σημαντική από το τρέχον μέγεθός του. Ενώ το κόστος δανεισμού της Γαλλίας στα 10ετή ομόλογα είναι στο 3,5% (έναντι 4,7% του Ηνωμένου Βασιλείου), είναι υψηλότερο από της Ιταλίας, και ακόμα και η Ελλάδα την ξεπερνά σε αυτόν τον τομέα. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το χρέος προς ΑΕΠ της Ελλάδας ανέρχεται στο 158%, αλλά το κόστος δανεισμού της είναι μόλις 3,36%.

Ο πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, έχει προσπαθήσει να πείσει τους Γάλλους ότι τα δημόσια οικονομικά χρειάζονται δραστικές παρεμβάσεις, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Έχει προειδοποιήσει για εφησυχασμό, λέγοντας ότι «τα χρόνια της αφθονίας τελείωσαν». Η πιο αντιδημοφιλής του κίνηση ήταν η αύξηση του ορίου συνταξιοδότησης από τα 62, υποστηρίζοντας ότι το υψηλό κόστος των συντάξεων επιβαρύνει τα δημόσια οικονομικά. Η κυβέρνηση του Μπαϊρού στοχεύει σε ακόμα πιο δραστικά μέτρα. Σχεδιάζει περικοπές ύψους σχεδόν 44 δισεκατομμυρίων ευρώ (38 δισεκατομμύρια λίρες) για να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα από 5,8% του ΑΕΠ πέρυσι σε 4,6% το 2026. Μία από τις πιο αμφιλεγόμενες προτάσεις είναι η κατάργηση δύο επίσημων αργιών.

Η μόνη διαθέσιμη διέξοδος μοιάζει να είναι η επαναδιαπραγμάτευση του προϋπολογισμού για να κερδηθεί η υποστήριξη του Σοσιαλιστικού Κόμματος, κάτι που ωστόσο, μετά από μήνες αντιπαραθέσεων, φαίνεται μακρινό.

Ο Τζόζεφ Ντίκερσον, αναλυτής της Jefferies, δήλωσε ότι παρά την πτώση της αξίας των γαλλικών τραπεζών στο χρηματιστήριο, οι επιπτώσεις από το αυξημένο κόστος χρέους ή την πολιτική αστάθεια στον γαλλικό χρηματοπιστωτικό τομέα είναι περιορισμένες, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα. Ο ίδιος εκτίμησε ότι η πολιτική κρίση αποτελεί μεγαλύτερη απειλή για την οικονομική ανάπτυξη παρά για τη φερεγγυότητα της κυβέρνησης.

Αντίστοιχα, αναλυτές της Goldman Sachs ανέφεραν ότι αναμένουν από τον Μπαϊρού να μετριάσει τις απαιτήσεις του για μείωση του ετήσιου ελλείμματος, προκειμένου να διασώσει την κυβέρνησή του. Ωστόσο, ένα υψηλότερο έλλειμμα «θα συνεπάγονταν περαιτέρω αύξηση του χρέους προς ΑΕΠ και θα έφερνε ξανά στο προσκήνιο πιθανές υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής αξιολόγησης». Μια μικρότερη δημοσιονομική προσαρμογή θα ήταν θετική για την ανάπτυξη, καθώς θα μείωνε την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Παρόλα αυτά, η σύσφιξη των χρηματοπιστωτικών συνθηκών και η αύξηση της πολιτικής αβεβαιότητας πιθανότατα θα επηρεάσουν αρνητικά την ανάπτυξη. Συνολικά, εκτιμούν ότι η ανάπτυξη θα παραμείνει στο 0,6% το 2025 και στο 0,9% το 2026.

Αυτοί οι αριθμοί είναι απογοητευτικοί για τον Μακρόν, ο οποίος είχε υποσχεθεί να δημιουργήσει μια πιο δυναμική οικονομία με υψηλή ανάπτυξη. Με τις γαλλικές δημοσκοπήσεις να δείχνουν ότι δεν υπάρχει ένα σχέδιο γύρω από το οποίο μπορεί να συγκροτηθεί πλειοψηφία, ένας νέος προϋπολογισμός ίσως αργήσει πολύ να έρθει.