Η Βιέννη της μουσικής από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών

Με έργα Μότσαρτ, Μάλερ και του δικού μας Θεμιστοκλή Μεταξά η Κ.Ο.Α. μας ταξιδεύει στην αειθαλή πρωτεύουσα της ευρωπαϊκής μουσικής

Παραμονές Χριστουγέννων και  η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών δεν θα μπορούσε παρά να αφιερώσει την επόμενη συναυλία του κύκλου «Οι πόλεις της μουσικής» στην Βιέννη. Οι τέως πρωτεύουσα της Αυστρουγγαρίας, της οποίας τα κονσερβατόρια τροφοδοτούν ακόμα και σήμερα τις μεγαλύτερες ορχήστρες του κόσμου, είναι ο «απόλυτος» χριστουγεννιάτικος προορισμός για τους φίλους της κλασικής μουσικής την περίοδο των γιορτών χάρη στην πληθώρα επιλογών (όπερα, πολυφωνική μουσική, συμφωνική μουσική, μουσική δωματίου) που μπορεί κανείς να απολαύσει στις μεγαλοπρεπής θεατρικές αίθουσες και στις εκκλησίες της.

Η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών υπό τη διεύθυνση του αρχιμουσικού Στέφανου Τσιαλή θα παρουσιάσει την Παρασκευή 9 Δεκεμβρίου ένα πρόγραμμα αφιερωμένο στην Βιέννη και δη σε δύο από τους σπουδαιότερους συνθέτες που μεγαλούργησαν εκεί, τον Βόλγγκανγκ Αμεντέους Μότσαρτ και τον Γκούσταβ Μάλερ, καθώς και στον άγνωστο έλληνα «ομόλογό» τους Θεμιστοκλή Μεταξά (1816 -1880), επιχειρηματία και εγκάρδιο φίλο του Γιόχαν Στράους.

Στη συναυλία ,που  είναι αφιερωμένη στη μνήμη του μεγάλου βιολιστή Γεχούντι Μενουχίν με αφορμή την 100η επέτειο από τη γέννησή του και πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Διεθνές Ίδρυμα Γεχούντι Μενουχίν, η Κ.Ο.Α. θα ερμηνεύσει την Εισαγωγή από την όπερα «Ντον Τζοβάννι» του Μότσαρτ και το Πέμπτο κοντσέρτο του για βιολί, με σολίστ μία από τις πιο ταλαντούχες και πολλά υποσχόμενες μουσικούς της νεότερης γενιάς, τη Δανάη Παπαματθαίου-Μάτσκε.  Επίσης το Adagio από τη Δέκατη Συμφωνία του Μάλερ καθώς και τους «Εορταστικούς Χαιρετισμούς» του Θεμιστοκλή Μεταξά σε πρώτη παγκόσμια εκτέλεση.

Οι συνθέτες και τα έργα με δύο λόγια:

Ο Θεμιστοκλής Μεταξάς (Βιέννη 1816 – Βιέννη 1880) μεγαλοεπιχειρηματίας και για ένα διάστημα διευθυντής της Τράπεζας του Γεωργίου Σίνα. Προσωπικός φίλος, επιπλέον, του Γιόχαν Στράους, ασχολούνταν και ο ίδιος με τη σύνθεση βαλς. Οι «Εορταστικοί Χαιρετισμοί» που, κατά το πρότυπα της εποχής, δομούνται ως μία διαδοχή 5 βαλς που περιβάλλεται από μία εισαγωγή και μία εκτενή coda («ουρά») πρωτοπαρουσιάστηκαν όπως μας πληροφορεί ο Δρ.Τρικούπης από την Capelle Strauss στις 18 Αυγούστου 1863. Για την πρώτη ελληνική εκτέλεσή τους τώρα από την Κ.Ο.Α. την ενορχήστρωση έκανε ο γνωστός μουσικολόγος, κλαρινετίστας και ενορχηστρωτής Γιάννης Σαμπροβαλάκης.

Το Πέμπτο κοντσέρτο είναι και το τελευταίο από τα κοντσέρτα για βιολί του Μότσαρτ. Γράφτηκε το 1775, χρονιά σύνθεσης και όλων των προηγουμένων κοντσέρτων- πλην του πρώτου. Η ημερομηνία της πρώτης του εκτέλεσης δεν είναι γνωστή. Θεωρείται ωστόσο πιθανό να παίχτηκε λίγο μετά την ολοκλήρωση της σύνθεσής του (το Δεκέμβριο), με τον ίδιο το Μότσαρτ στο ρόλο του σολίστ. Γεμάτο λάμψη και λυρισμό το Πέμπτο κοντσέρτο θεωρείται το πιο ώριμο και απαιτητικό κοντσέρτο για βιολί του Μότσαρτ και δικαιολογημένα διατηρεί περίοπτη θέση στο σχετικό ρεπερτόριο.

Έντεκα χρόνια αργότερα και μετά την επιτυχία που γνώρισε η όπερά του Οι γάμοι του Φίγκαρο στην Πράγα (1786), ο Μότσαρτ δέχτηκε νέα παραγγελία από το Εθνικό Θέατρο της πόλης για τη σύνθεση μίας ακόμα όπερας. Για τον, εμπνευσμένο από τη θρυλική μορφή του ακόλαστου γόη, Δον Ζουάν, «Ντον Τζοβάννι» συνεργάστηκε και πάλι με τον Ιταλό λιμπρετίστα Λορέντσο ντα Πόντε. Η πρεμιέρα της όπερας δόθηκε στην Πράγα, τον Οκτώβριο του 1787, υπό τη μουσική διεύθυνση του ίδιου του Μότσαρτ και υπήρξε θριαμβευτική. Η, σπινθηροβόλας γραφής αλλά κι εσωτερικής έντασης, ουβερτούρα είχε γραφτεί, σύμφωνα με τη συνήθη πρακτική του συνθέτη, τελευταία, λίγο πριν τη γενική δοκιμή!

Ο Μάλερ ξεκίνησε να συνθέτει τη Δέκατη Συμφωνία του, το 1910, σε μία περίοδο μεγάλης αναταραχής στην προσωπική του ζωή. Έως τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς είχε κάνει ένα γενικό μουσικό σχεδιάγραμμα των πέντε μερών της Συμφωνίας και είχε ουσιαστικά ολοκληρώσει την ενορχήστρωση του πρώτου και του δεύτερου μέρους, με στόχο να ολοκληρώσει την εργασία του το ερχόμενο καλοκαίρι. Ο θάνατος, όμως, τον πρόφτασε στις 18 Μαΐου 1911. Στα χρόνια που ακολούθησαν έγιναν αρκετές απόπειρες συμπλήρωσης της Συμφωνίας με βάση τα σχεδιάσματα του Μάλερ, με πιο γνωστή και διαδεδομένη την εκδοχή του Βρετανού μουσικολόγου Ντέρυκ Κουκ, η οποία μάλιστα έτυχε και της «έγκρισης» της Άλμα Μάλερ. Άλλοι (όπως ο μαέστρος Μπρούνο Βάλτερ) αντιτέθηκαν και αντιτίθενται σε οποιαδήποτε απόπειρα συμπλήρωσης της Συμφωνίας περιορίζοντας την προτίμησή τους στο εναρκτήριο Adagio, που φέρει στο ακέραιο την υπογραφή του μεγάλου Αυστριακού συνθέτη.

Tης συναυλίας θα προηγηθεί (στις 19:45) δωρεάν εισαγωγική ομιλία από το Χαράλαμπο Γωγιό για τους κατόχους εισιτηρίων.

Οι πόλεις της μουσικής-Βιέννη, Κύκλος Μάλερ ΙΙΙ, Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Παρασκευή 9 Δεκεμβρίου, ώρα 20:30. Τιμές εισιτηρίων: 25€ (Διακ.), 15€ (Ζώνη Α), 10€ (Ζώνη Β+Γ), 5€ (εκπτωτικό). Πληροφορίες: Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, τηλ. 210 7257601-3, www.koa.gr. Προπώληση εισιτηρίων: Μέγαρο Μουσικής Αθηνών τηλ. 210 7282333

 

 

 

• Βιέννη
• Κρατική Ορχήστρα Αθηνών
• Μέγαρο Μουσικής Αθηνών
• Μότσαρτ