Χατζηεμμανουήλ στον 989Alpha radio: Μπορούμε να φοβόμαστε σοβαρά ότι οι συνέπειες θα είναι μακροχρόνιες

Μπορούμε να φοβόμαστε σοβαρά ότι οι συνέπειες από τον πόλεμο στην Ουκρανία θα είναι μακροχρόνιες, δήλωσε ο Χρήστος Χατζηεμμανουήλ, καθηγητής στο πανεπιστήμιο Πειραιώς και στο London School of Economics και μέλος του Συμβουλίου της Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος, μιλώντας στον 989Alpha radio και την εκπομπή «Ραντάρ», με τον Τάκη Χατζή. 

Τι προβλέπεται για το επόμενο διάστημα στη χώρα μας, που ήδη έχει χτυπηθεί από τσουνάμι ακρίβειας; «Αυτό εξαρτάται πλήρως από την εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρανία. Αν εξακολουθήσει για μακρό διάστημα, οι συνέπειες που έχουμε δει ήδη στις τιμές της ενέργειας και των πρώτων υλών, θα συνεχιστούν για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα. Αυτό, προφανέστατα, είναι ένα ισχυρό πλήγμα στην ευρωπαϊκή οικονομία, αλλά και την ελληνική,. Αυτό είναι το τίμημα του να είμαστε σαφείς στις πολιτικές επιλογές της στήριξης της Ουκρανίας».

Έρχεται ένα… σοκ, τόνισε ο καθηγητής και εξηγεί: «Έχουμε ήδη ένα σημαντικό διαιωνιζόμενο πρόβλημα, που ήταν η σταδιακή εξομάλυνση, αλλά όχι επαρκώς ταχεία στις διεθνείς αγορές και οι καθυστερήσεις στο διακομιστικό εμπόδιο, οι πιέσεις στις πρώτες ύλες που είχαν οδηγήσει σε φαινόμενα πληθωρισμού. Τώρα δυστυχώς, η πίεση στις τιμές της ενέργειας, αυξάνει την πίεση στον πληθωρισμό, αλλά δημιουργεί και ανατροπές, ή τουλάχιστον προσωρινές δυσχέρειες που θα αντιμετωπιστούν μόνο σε βάθος χρόνου στην παραγωγική διαδικασία. Άρα, έρχεται αυτό που λέμε ένα σοκ, από την πλευρά της προσφοράς, που είναι εκτός των δυνατοτήτων της Ευρώπης να διαχειριστεί πλήρως. Μπορεί να πάρει μέτρα, αλλά δεν είναι στο χέρι της να ακυρώσει τα όσα έχουν συμβεί».

Σχολιάζοντας την οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, είπε: «Υπάρχουν δύο στοιχεία (στην οικονομική πολιτική). Πρώτα απ’ όλα υπάρχουν οι παρεμβάσεις μέσω των χθεσινών προτάσεων του πρωθυπουργού, για μια πολύ πιο παρεμβατική πανευρωπαϊκή  πολιτική στην αγορά της ενέργειας. Τα παρεμβατικά μέτρα που προτείναμε, ενδεχομένων θα ανακουφίσει την κατάσταση αλλά δεν είμαι καθόλου βέβαιος ότι πολιτικά είναι όλες οι χώρες έτοιμες να προχωρήσουν σε αυτό τον δρόμο. Οι Ευρωπαίοι ενδεχομένως να είναι ανέτοιμοι για τόσο δραστικές παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας».

Αναφορικά με το εσωτερικό της χώρας, σχολίασε: «Στην Ελλάδα, στην Ιταλία και ενδεχομένως και σε άλλες χώρες, γίνονται βήματα για στήριξη του εισοδήματος των πολιτών. (…) Οι τιμές της ενέργειας οδηγούν και σε πληθωρισμό και σε μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος. Είναι περιορισμένο το τι μπορεί να κάνει κανείς. Αν ξέραμε ότι η κρίση θα κρατήσει έναν μήνα και μετά θα εξομαλυνθεί η αγορά, αυτό θα ήταν ένα θέμα. Εδώ όμως βλέπετε ότι πρώτον, ενδέχεται η κρίση να κρατήσει πολλούς μήνες, και δεύτερον, αν εφαρμοστούν τα όσα είπε χθες η Κομισιόν (σ.σ.: περί απεξάρτησης της ευρωπαϊκής οικονομίας από τη ρωσική ενέργεια), τα πράγματα είναι διαφορετικά. Διότι, στην περίπτωση αυτή, αντιμετωπίζουμε το διαθρωτικό πρόβλημα ότι μέχρι να ολοκληρωθεί η μετάβαση της ευρωπαϊκής οικονομίας από τη ρωσική πηγή ενέργειας, σε κάτι εναλλακτικό, θα περάσουν μήνες, ενδεχομένως και χρόνια».

Ο ίδιος χαρακτήρισε υπεραισιόδοξη την πρόβλεψη της ΕΕ ότι η απεξάρτηση από τη Ρωσία θα έχει επιτευχθεί μέχρι το τέλος του έτους για τα 2/3 στο φυσικό αέριο.

Όπως είπε, για την Ευρώπη οι εναλλακτικές πηγές ενέργειας δεν είναι άμεσα προσβάσιμες.

Το κακό σενάριο και τα επιδόματα 

Το κακό σενάριο, σύμφωνα με τον κ. Χατζηεμμανουήλ είναι: «Εάν μπούμε σε μια λογική Ψυχρού Πολέμου, που θα συνεχιστεί όχι για μήνες, αλλά για χρόνια, μπορούμε να φοβόμαστε σοβαρά ότι οι συνέπειες θα είναι μακροχρόνιες. Σε αυτό το σενάριο, αντέχει μία χώρα, οποιαδήποτε, όχι μόνο η Ελλάδα, να επιδοτεί (σ.σ.: να δίνει επιδόματα στον λαό). Αντιλαμβάνεστε τις δημοσιονομικές συνέπειες που θα έχει κάτι τέτοιο».

«Υπάρχει ένα φυσικό όριο στο πόσο μπορεί να μην ενσωματώνονται τα κόστη στις τιμές», υπογράμμισε.

Τουρισμός

Ερωτηθείς για τις συνέπειες στον τουρισμό, είπε: «Εκεί τα πράγματα δεν είναι κακά. Πολλοί θεωρούν ότι η Ρωσία ήταν ένας βασικός “πελάτης” του ελληνικού τουρισμού. Αυτό μπορεί να ίσχυσε στις αρχές και τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας, αλλά η εξάρτησή μας από Ρώσους τουρίστες έχει μειωθεί πολύ. Δεν βλέπουμε να υπάρχει μία κόπωση στις κρατήσεις από άλλες πηγές, προβλέπουμε μία πολύ καλή χρονιά. Βεβαίως, αν κι εκεί, το σύνολο της Ευρώπης μπει σε αρνητική διάθεση, δεν θα έχουμε τόσο καλά αποτελέσματα».

• ακρίβεια
• ενέργεια
• Ουκρανία
• Χρήστος Χατζηεμμανουήλ