Χατζηεμμανουήλ στον Alpha 98,9: «Καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να συγκρατήσει» αυτό το κύμα ανατιμήσεων

Καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να συγκρατήσει αυτό το κύμα ανατιμήσεων, σύμφωνα με τον Χρήστο Χατζηεμμανουήλ, καθηγητή του πανεπιστημίου Πειραιώς και το LSE και μέλος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος, ο οποίος μίλησε στον Alpha 98,9 και την εκπομπή «Ραντάρ», με τον Τάκη Χατζή. Επισήμανε, ωστόσο, ότι η αγοραστική δύναμη των πολιτών μπορεί να ενισχυθεί μόνο μέσα από τη μείωση των φόρων.

«Στην Ελλάδα η στήριξη των εισοδημάτων ήταν ήδη πολύ ισχυρή κατά την προηγούμενη διετία. Στον βαθμό, μάλιστα, που μοιράστηκαν επιδόματα, με βοήθεια σε επιχειρήσεις σε άτομα, δεκάδες δισεκατομμυρίων. Απόδειξη αυτού είναι ότι οι καταθέσεις των νοικοκυριών στις τράπεζες έχουν αυξηθεί δραματικά την τελευταία διετία», υπογράμμισε ο κ. Χατζηεμμανουήλ.

«Ένας λόγος που αυτή τη στιγμή παρατηρείται μία πίεση στην αγορά και αύξηση των τιμών είναι ότι υπάρχει μία ζήτηση που δεν μπορούσε να ικανοποιηθεί την τελευταία διετία, ζήτηση που την είδατε τον προηγούμενο μήνα με τις διακοπές. Που την βλέπετε στις υπηρεσίες. Διψούσε ο κόσμος για υπηρεσίες, δεν μπορούσε να τις έχει κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Αυτή τη στιγμή υπάρχει μία αυξημένη ζήτηση. Αυτό έχει μία προσωρινή επίδραση στις τιμές», πρόσθεσε.

Δηλαδή, υπάρχει μεγαλύτερη ζήτηση π.χ. σε καφε, βρεφικό γάλα, ζυμαρικά και χαρτί υγείας, αφρόλουτρα; «Ναι, όντως. Είναι αλήθεια ότι έχει αυξηθεί η ζήτηση και για τέτοια είδη τους τελευταίους μήνες, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς».

Ωστόσο, όπως είπε, αυτό είναι το ήσσον. «Το πολύ ουσιώδες είναι κάτι άλλο. Εξαιτίας της πανδημίας και εξαιτίας της προσπάθειας για αλλαγή στη δομή της οικονομίας, εξαιτίας ακόμη και των γεωπολιτικών εξελίξεων, έχουμε διαφορετικές μεταβολές, που δημιουργούν μια ισχυρότατη πίεση στην παραγωγή, στην προσφορά της οικονομίας, άρα πέρα από την πλευρά της ζήτησης πρέπει να δείτε το πώς έχει επηρεαστεί η προσφορά από μία σειρά παράγοντες, από τους οποίους δύσκολα θα απαλλαγούμε και σίγουρα δεν είναι ελληνικού χαρακτήρα. Δεν μιλώ μόνο για την αύξηση των τιμών της ενέργειας. Μιλάω ιδίως για τη διαταραχή που επέφερε ο Covid στις αλυσίδες παραγωγής. Το γεγονός ότι παγκοσμίως η αγορά πιέζεται σε πολλούς τομείς. Οι μεταφορές έχουν γίνει πολύ πιο δύσκολες κι έχουν ακριβύνει πάρα πολύ. Τα εμπορευματοκιβώτια είναι ακριβότερα και λιγότερα. Αυτό έχει μία επίδραση σε όλο το σύστημα των τιμών. Πλέον, οι οικονομίες δεν ζουν ανεξάρτητα».

Ερωτηθείς αν αυτό το φαινόμενο μπορεί να το συγκρατήσει η κυβέρνηση, είπε: «Δεν μπορεί καμία κυβέρνηση, πόσο μάλιστα μια κυβέρνηση μικρής χώρας. Πάρτε ένα παράδειγμα μόνο. Αλλαγή του συστήματος ενεργειακής κατανάλωσης για να πάμε σε μία πράσινη οικονομία. Μα ακόμα δεν έχουμε όλες εκείνες τις τεχνολογίες, οι οποίες θα μπορούσαν με έναν φθηνό και αποτελεσματικο τρόπο να υποκαταστήσουν τα ορυκτά καύσιμα. Η προσπάθεια μείωσης των ρύπων έχει ένα κόστος για την παραδοσιακή οικονομία, που είναι ακόμα αυτή που λειτουργεί».

«Η αποκατάσταση της αγοραστικής δύναμης πολλών στρωμάτων του πληθυσμού επιτυγχάνεται κυρίως μέσα από τη μείωση φόρων. Δηλαδή οι φορολογικές αλλαγές για τα μεσαία και υψηλά εισοδήματα έχουν επιτύχει μία αποκατάσταση της αγοραστικής δύναμης. Όσο για τα μικρά εισοδήματα, όπου εκεί είναι τεράστιο το πρόβλημα, υπήρξε μια μικρή αύξηση του κατώτατου μισθού», πρόσθεσε, επισημαίνοντας ότι αυτή η αύξηση δεν μπορεί να βελτιώσει το επίπεδο ζωής των πολιτών.

Υπογράμμισε ότι «όσοι περιμένουν ότι ανεξαρτήτως της φορολογικής τους μεταχειρίσεως, της δημοσιονομικής κατάστασης και των μισθολογικών αυξήσεων, θα αποκατασταθεί και η αγοραστική δύναμη, υπό την έννοια ότι θα καλυφθούν ανεξαρτήτως και ξεχωριστά οι αυξήσεις που μπορεί να παρατηρηθούν, βρίσκονται εκτός πραγματικότητας».

Το βασικό ερώτημα που θέτει ο ίδιος είναι το εξής: «Οι αυξήσεις για τις οποίες μιλάμε είναι παροδικές; Μέχρι στιγμής, για την Ελλάδα οι συνέπειες δεν είναι μεγάλες».

«Δύο είναι οι λύσεις, σύμφωνα με τον κ. Χατζηεμμανουήλ. Η μία είναι η ολοκλήρωση της μετάβασης της οικονομίας, όχι μόνο της ελληνικής, αλλά της παγκόσμιας. Αλλά αυτό είναι μλία μεσοπρόθεσμη ή και μακροπρόθεσμη λύση. Το δεύτερο είναι το πώς πορεύεται η οικονομία μας ειδικότερα, τι άναπτυξιακούς ρυθμούς και ικανότητα προσαρμογής έχει. Ναι μεν έχουμε πληθωρισμό που έτρεξε τον προηγούμενο μήνα με 1,6%, αλλά ταυτόχρονα έχουμε και μία αύξηση του ΑΕΠ σημαντικότατη. Τα πραγματικά εισοδήματα δεν μένουν τα ίδια», υπογράμμισε.

• αυξήσεις
• Χρήστος Χατζηεμμανουήλ