Η Αυλή των θαυμάτων: Ο μεγάλος ανασχηματισμός – Ένας Καραμανλής στην προανακριτική; Mission Impossible -Ανδρουλάκης: ‘Εναλλακτική κυβέρνηση ή πολιτικό Truman Show;

Ο επικείμενος ανασχηματισμός της κυβέρνησης θα μπορούσε να είναι κάτι σαν ανακατατάξεις στη Μαφία του The Godfather παρά μια ουσιαστική πολιτική επανεκκίνηση. Αλλάζουμε θέσεις, μετακινούμε υπουργούς σαν πιόνια, αλλά στο τέλος, ο “νονός” κρατάει τα ηνία και οι υπόλοιποι παίζουν τους ρόλους που τους ανατέθηκαν. Όπως έλεγε και ο Τσόρτσιλ, «μερικές φορές η αλλαγή είναι η στρατηγική του να παραμείνεις ο ίδιος».

Το παιχνίδι των καρεκλών

Στα πολιτικά παρασκήνια, οι υπουργοί αναμένουν με αγωνία το νέο τους χαρτοφυλάκιο, σαν χαρακτήρες σε ταινία του Ταραντίνο που δεν ξέρουν ποιος θα φύγει ζωντανός από το σενάριο. Ο Κωστής Χατζηδάκης ακούγεται πως μετακινείται σε ρόλο-κλειδί, ενώ η Νίκη Κεραμέως ετοιμάζεται να αναλάβει τα οικονομικά, ίσως για να εφαρμόσει τις ίδιες πρωτοποριακές ιδέες που είχε στην παιδεία και στο εργασίας…

Από την άλλη, η σταθερότητα στα κομβικά πρόσωπα  δείχνει πως η κυβέρνηση προτιμά τη λογική του Titanic: οι μπάντες συνεχίζουν να παίζουν ενώ το πλοίο βουλιάζει, αρκεί να μη χάσουμε τη ψυχραιμία μας.

Μα πού πάει ο Σταϊκούρας;

Αν υπήρχε Όσκαρ Απρόσμενης Εξόδου, ο Χρήστος Σταϊκούρας θα το είχε στο τσεπάκι. Αποχωρεί από το κυβερνητικό σχήμα, αφήνοντας πίσω τα τρένα που… έφευγαν χωρίς αυτόν σε χειρότερη κατάσταση απ’ ό,τι η πιστωτική κάρτα ενός 20χρονου φοιτητή. Ο Κυρανάκης ετοιμάζεται για υπουργικό ρόλο – κάτι σαν τον Ντι Κάπριο στο The Wolf of Wall Street, μόνο που εδώ δεν μιλάμε για τρελές επενδύσεις αλλά για δημόσια έργα και τρένα.

Το déjà vu της εξουσίας

Όπως και σε κάθε ανασχηματισμό, οι ίδιες φθαρμένες φιγούρες ανακυκλώνονται, δίνοντας την αίσθηση πως η εξουσία είναι σαν τη Μόμπιους μπάντα: μια διαδρομή χωρίς αρχή και τέλος. Ο Κώστας Σκρέκας επιστρέφει, ο Άδωνις μένει, ο Βορίδης ανεβαίνει, και κάπου εδώ επιβεβαιώνεται το ρητό του Μακιαβέλι: «οι ηγεμόνες δεν αλλάζουν στρατιώτες, μόνο στολές».

Η μόνη πραγματική αλλαγή; Το όνομα του νέου Προέδρου της Δημοκρατίας, Κώστας Τασούλας, που θα επιβλέψει τις ορκωμοσίες. Για όλα τα υπόλοιπα, όπως έλεγε και ο Casablanca, «We’ll always have Paris» – ή στην περίπτωσή μας, την ίδια πολιτική σκηνή, με τους ίδιους πρωταγωνιστές και τις ίδιες κλισέ υποσχέσεις. Και ο Τασούλας ίσως αποδειχτεί η καλύτερη επιλογή του Πρωθυπουργού… γιατί ξέρει να μιλάει…

Ένας Καραμανλής στην προανακριτική; Mission Impossible

Όταν μια κυβέρνηση διαμηνύει ότι «θα διευκολύνει το έργο της Δικαιοσύνης», συνήθως εννοεί ότι θα το καθυστερήσει τόσο, που στο τέλος όλοι θα ξεχάσουν γιατί ξεκίνησε. Η παραπομπή Καραμανλή σε προανακριτική είναι ένα σενάριο που θυμίζει Inception: πολλαπλά επίπεδα πολιτικής πραγματικότητας, όπου η κυβέρνηση προσπαθεί να πείσει ότι όλα είναι πιθανά, ενώ στην πραγματικότητα τίποτα δεν είναι.

Από τη μία, η ΝΔ θέλει να δείξει ότι σέβεται τους θεσμούς και ότι η δικαιοσύνη είναι ανεξάρτητη. Από την άλλη, ποιος μπορεί να φανταστεί έναν Καραμανλή στο εδώλιο; Είναι σαν να περιμένεις τον Μάρλον Μπράντο στον Νονό να καταθέσει ενώπιον της Επιτροπής – δεν γίνονται αυτά.

Το ΠΑΣΟΚ και ο Ανδρουλάκης: Ο Μονομάχος χωρίς Λεγεώνα

Εν τω μεταξύ, ο Νίκος Ανδρουλάκης, σε ρόλο Gladiator, προσπαθεί να πείσει ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να σταθεί μόνο του, μακριά από συνεργασίες. «Ή θα νικήσουμε, ή θα συνεχίσει να κυβερνά η ΝΔ», είπε, αφήνοντας απέξω το ενδεχόμενο ήττας, σαν να μην υπάρχει. Ο Μακιαβέλι, βέβαια, έλεγε πως «δεν έχει σημασία αν οι άνθρωποι σε αγαπούν ή σε φοβούνται, αρκεί να σε παίρνουν στα σοβαρά». Και εδώ είναι το πρόβλημα: οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο κόσμος παίρνει πιο σοβαρά το ενδεχόμενο να ξαναβγεί ο Ολυμπιακός στο Τσάμπιονς Λιγκ παρά το να κερδίσει το ΠΑΣΟΚ εκλογές.

Ο Τριαντόπουλος και το Μπάζωμα της Πολιτικής Συνείδησης

Η συγκρότηση της προανακριτικής επιτροπής για τον Χρήστο Τριαντόπουλο είναι το επόμενο κεφάλαιο στο πολιτικό θρίλερ Zodiac: όλοι αναζητούν τον ένοχο, αλλά στο τέλος κανείς δεν πείθεται για την πραγματική αλήθεια. Ο Μάκης Βορίδης διαβεβαίωσε ότι «θα εξεταστούν όλα αμερόληπτα», μια φράση τόσο καθησυχαστική όσο και το «Trust me» σε ταινία του Ταραντίνο.

Η επιτροπή θα αριθμεί 27 μέλη, που θα κληθούν να κάνουν τη δουλειά που κανονικά θα έπρεπε να κάνουν τα δικαστήρια. Σαν να λέμε ότι αναθέτεις στον Wolf of Wall Street να ελέγξει την οικονομική ηθική της Γουόλ Στριτ.

Στο μεταξύ, η Αντιπολίτευση Ψάχνει τη Στιγμή της

Ο ΣΥΡΙΖΑ προαναγγέλλει νέες προανακριτικές, το ΠΑΣΟΚ δηλώνει έτοιμο για περισσότερες αποκαλύψεις και τα υπόλοιπα κόμματα παρακολουθούν, ελπίζοντας να επωφεληθούν από τις πολιτικές αψιμαχίες. Στη ΝΔ, όμως, ξέρουν ότι η υπόθεση δεν πρόκειται να οδηγήσει πουθενά, καθώς οι ισορροπίες είναι λεπτές και οι μηχανισμοί της εξουσίας δουλεύουν υπερωρίες.

Όπως έλεγε και ο Τζορτζ Όργουελ: «Σε καιρούς γενικευμένης εξαπάτησης, το να λες την αλήθεια είναι επαναστατική πράξη.» Στην ελληνική πολιτική σκηνή, όμως, η μόνη αλήθεια που αναγνωρίζεται είναι ότι, στο τέλος της ημέρας, όλα καταλήγουν στο «business as usual».

Ο Ανδρουλάκης ζητά εκλογές: ‘Τιτανικός’ ή ‘Greatest Showman’;

Ο Νίκος Ανδρουλάκης αποφάσισε ότι ήρθε η ώρα να μιλήσει ανοιχτά για εκλογές, όχι σαν τους άλλους που ζητούν κάλπες «κάθε τρεις και λίγο». Η διαφορά του με τον Μητσοτάκη και τον Τσίπρα είναι ότι θέλει να το κάνει «υπεύθυνα» – δηλαδή, με περισσότερο στιλ και λιγότερα συνθήματα. Το ερώτημα όμως είναι απλό: ο αρχηγός του ΠΑΣΟΚ βλέπει τον εαυτό του ως τον Greatest Showman, ικανό να επαναφέρει το κόμμα στο πολιτικό προσκήνιο, ή μήπως η πορεία του θυμίζει τον Τιτανικό, όπου όλοι γνωρίζουν το τέλος αλλά παρόλα αυτά παίζουν ακόμα μουσική στο κατάστρωμα;

«Το μόνο κόμμα που μπορεί να νικήσει τη Νέα Δημοκρατία είναι το ΠΑΣΟΚ!» – και ο Μάικλ Κέιν γελάει

Ο Ανδρουλάκης ανακοίνωσε με αυτοπεποίθηση ότι μόνο το ΠΑΣΟΚ μπορεί να κερδίσει τη Νέα Δημοκρατία. Πρόκειται για τη φράση-έκπληξη που ακούστηκε σαν το «Some men just want to watch the world burn» του The Dark Knight. Ο αρχηγός του Κινήματος πιστεύει ότι οι πολίτες θα το καταλάβουν όσο πλησιάζουν οι εκλογές. Το θέμα είναι αν εκείνοι που τον ακούνε βλέπουν στο ΠΑΣΟΚ την εναλλακτική ή αν αναρωτιούνται αν πρόκειται για ένα Truman Show, όπου όλοι γύρω του ξέρουν την αλήθεια, εκτός από τον ίδιο.

ΠΑΣΟΚ και ‘προοδευτικό όραμα’: ‘Inception’ ή ‘Back to the Future’;

Το αφήγημα της Χαριλάου Τρικούπη βασίζεται στην ιδέα ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί να εμπνεύσει ξανά τον ελληνικό λαό με ένα βαθιά κοινωνικό και προοδευτικό όραμα. Μοιάζει με προσπάθεια Inception, όπου η ηγεσία του κόμματος επιχειρεί να εμφυτεύσει στους ψηφοφόρους μια ιδέα που ακόμα δεν έχει εδραιωθεί στην πραγματικότητα. Από την άλλη, υπάρχει και ο κίνδυνος το αφήγημα να μοιάζει περισσότερο με το Back to the Future, όπου το κόμμα ταξιδεύει στο παρελθόν για να βρει την παλιά του δόξα, χωρίς να είναι σίγουρο πώς θα επιστρέψει στο παρόν.

Ανδρουλάκης και αυτόνομη πορεία: Το ‘Solo’ ενός κόμματος χωρίς διαστημόπλοιο

Ο Ανδρουλάκης δηλώνει ξεκάθαρα ότι το ΠΑΣΟΚ επιμένει στην αυτόνομη πορεία. Θέλει να κυβερνήσει μόνο του, χωρίς συμμαχίες και χωρίς «παζάρια». Θυμίζει τον Χαν Σόλο στο Star Wars, ο οποίος υποστηρίζει ότι μπορεί να τα καταφέρει μόνος, αλλά η πραγματικότητα λέει ότι χωρίς ένα γερό πολιτικό διαστημόπλοιο και με έναν πολιτικό γαλαξία γεμάτο ανταγωνιστές, η πορεία του μπορεί να μην είναι τόσο εύκολη.

Κομοτηνή και προετοιμασίες: ‘Η Επιστροφή του Βασιλιά’ ή ‘Το Τελευταίο Ταξίδι’;

Το ΠΑΣΟΚ ετοιμάζεται για την επόμενη περιφερειακή συνδιάσκεψη στην Κομοτηνή, με το βλέμμα στραμμένο στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη. Με θέματα που κυμαίνονται από την τεχνητή νοημοσύνη μέχρι τη γεωθερμία, η ατζέντα θυμίζει συζήτηση σε think tank περισσότερο παρά κόμμα που ετοιμάζεται για εξουσία. Το ερώτημα είναι αν η όλη προετοιμασία είναι προάγγελος της Επιστροφής του Βασιλιά, ή αν το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται σε ένα ακόμα Τελευταίο Ταξίδι προς την πολιτική αφάνεια.

Ο Ανδρουλάκης έχει όραμα, αλλά το ΠΑΣΟΚ έχει ακόμα κοινό;

Ο Νίκος Ανδρουλάκης προβάλλει αισιοδοξία, αυτοπεποίθηση και όραμα. Το ερώτημα όμως δεν είναι αν το ΠΑΣΟΚ έχει όραμα, αλλά αν έχει ακόμα κοινό. Όπως έλεγε και ο Δε Γκωλ, «η πολιτική είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να αφεθεί στους πολιτικούς». Και κάπως έτσι, το πολιτικό σκηνικό παραμένει μια σκηνή γεμάτη παλιούς και νέους ηθοποιούς που αναζητούν ρόλους, ελπίζοντας ότι το κοινό δεν έχει ήδη φύγει από την αίθουσα.

Η Σακελλαροπούλου και η Μεγάλη Έξοδος: ‘The Farewell’ ή ‘No Country for Old Men’;

Η τελευταία συνάντηση της Κατερίνας Σακελλαροπούλου με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Προεδρικό Μέγαρο θύμισε σκηνή αποχαιρετισμού σε ταινία του Γούντι Άλεν: ευχές, φιλοσοφικές παρατηρήσεις και ένα φευγαλέο αίσθημα ότι όλοι καταλαβαίνουν πως τίποτα από αυτά δεν θα έχει σημασία την επόμενη μέρα.

«Να υπάρξει λογοδοσία και απόδοση ευθυνών όπου επιλαμβάνονται οι θεσμοί», είπε η Πρόεδρος. Ένα σχόλιο τόσο γενικό όσο και η υπόσχεση «να τα πούμε σύντομα» σε κάποιον που δεν σκοπεύεις να ξαναδείς. Ο Μητσοτάκης, από την άλλη, έδειξε να εκτιμά την ευχή – όχι ότι χρειάζεται υπενθύμιση για το πόσο σημαντική είναι η λογοδοσία… όταν συμβαίνει σε κάποιον άλλο.

Αν όλο αυτό ήταν ταινία, θα ήταν είτε το The Farewell – μια συναισθηματική ιστορία αποχωρισμού που τελικά δεν αλλάζει τίποτα – είτε το No Country for Old Men, όπου το σύστημα συνεχίζει αμείλικτο και όσοι νομίζουν ότι μπορούν να το αλλάξουν απλώς κοιτούν απορημένοι το χάος γύρω τους.

Το Δίλημμα: ‘Mητσοτάκης ή Χάος’; – Ή μήπως ‘House of Cards’;

Ο Χρήστος Γιαννούλης χαρακτήρισε «πολιτικά χυδαίο» το δίλημμα «Μητσοτάκης ή χάος». Δεκτό. Αλλά το ζήτημα είναι πως, μέχρι στιγμής, η αντιπολίτευση κάνει ό,τι μπορεί για να επιβεβαιώσει αυτή την αφήγηση.

Εδώ και μήνες, τα κόμματα της αντιπολίτευσης παίζουν το ίδιο μονότονο ρεπερτόριο: αντισυστημική ρητορική, γενικές αναφορές σε «κακοδιαχείριση», αλλά καμία σοβαρή εναλλακτική πρόταση. Σαν να βλέπεις έναν ηθοποιό που δεν έχει μάθει καλά τα λόγια του αλλά θέλει να πρωταγωνιστήσει. Και έτσι, το Μαξίμου δεν χρειάζεται καν να ανανεώσει το σενάριο – απλώς βγάζει από το συρτάρι τα παλιά καλά επεισόδια του House of Cards και τα σερβίρει ξανά στο κοινό. Το αποτέλεσμα; Η πολιτική αντιπαράθεση έχει μετατραπεί σε reality show, όπου οι μόνοι πραγματικοί κερδισμένοι είναι οι «αντισυστημικοί» τύπου Κασιδιάρη και Κανέλλη, που απολαμβάνουν να κλέβουν τη σκηνή.

Δένδιας και η ‘Diplomatic Games’: ‘Tinker Tailor Soldier Spy’ ή ‘Game of Thrones’;

Όταν ο Νίκος Δένδιας έκανε retweet μια ανάρτηση του Αμερικανού γερουσιαστή Μάρκο Ρούμπιο για τη Συρία, οι «γαλάζιοι» άρχισαν να σιγοψιθυρίζουν τα ίδια γνωστά σενάρια: βλέπει το μέλλον του αλλού; Προετοιμάζεται για κάτι μεγαλύτερο;

Ο υπουργός Άμυνας, πάντα μελετημένος και στρατηγικός, μοιάζει με χαρακτήρα του Tinker Tailor Soldier Spy: ο ήρεμος πράκτορας που όλοι υποψιάζονται, αλλά κανείς δεν ξέρει αν είναι ο πραγματικός mastermind.

Βέβαια, αν το Νεοδημοκρατικό «αύριο» έχει ως βασικό μονομάχο τον Δένδια και αντίπαλο τον Κωστή Χατζηδάκη, τότε μιλάμε για σκηνικό Game of Thrones σε εταιρική εκδοχή: λιγότερο αίμα, περισσότερες υπογραφές και ίντριγκες σε γραφεία με δερμάτινες πολυθρόνες και τον Γεωργιάδη σε ρόλο… μπακαλόγατου.

Εκθέματα και Πολιτική Αρχαιολογία: ‘Night at the Museum’ ή ‘A Clockwork Orange’;

Ο βουλευτής της «Νίκης», Νίκος Παπαδόπουλος, κατάφερε να γράψει ιστορία για όλους τους λάθος λόγους, σπάζοντας προθήκες στην Εθνική Πινακοθήκη επειδή… κάποια φωνή τού είπε πως ήταν βλάσφημες.

Αν αυτό ήταν ταινία, θα μπορούσε να είναι το Night at the Museum, με τον βουλευτή να περιφέρεται σαν τον Μπεν Στίλερ, μιλώντας με αρχαία εκθέματα και περιμένοντας να του απαντήσουν. Ή, πιο ανησυχητικά, θα μπορούσε να είναι το A Clockwork Orange, όπου η «ανατροφή» του βασίζεται σε μια διαστρεβλωμένη ιδεολογία που τον κάνει να βλέπει παντού εχθρούς της πίστης.

Σε κάθε περίπτωση, το σκηνικό είναι δυστοπικό: ένας εκλεγμένος αντιπρόσωπος που αντιμετωπίζει την τέχνη ως απειλή και τα δημόσια μουσεία ως πεδίο μάχης. Και σαν να μην έφτανε αυτό, η φράση του περί «διακονίας του λαού» υπονοεί πως όσοι δεν μοιράζονται την κοσμοθεωρία του απλώς δεν ανήκουν στον λαό.

Αν κάτι τέτοιο δεν είναι λόγος να ανησυχούμε για την ποιότητα της Δημοκρατίας, τότε τι είναι;

 ‘Dr. Strangelove’ ή ‘Groundhog Day’;

Η ελληνική πολιτική σκηνή μοιάζει με αέναο κύκλο επανάληψης. Οι ίδιες αφηγήσεις, τα ίδια πρόσωπα, τα ίδια διλήμματα που έρχονται και ξανάρχονται σαν να παίζουμε στο Groundhog Day, όπου ο ήρωας ξυπνάει κάθε πρωί στο ίδιο σκηνικό.

Και όταν η εξουσία λειτουργεί χωρίς πραγματική αλλαγή, οι θεσμικοί αποχαιρετισμοί – όπως της Σακελλαροπούλου – είναι απλώς ανούσιες τελετουργίες. Όπως έλεγε ο Σουν Τζου, «Η μεγαλύτερη τέχνη του πολέμου είναι να υποτάξεις τον εχθρό χωρίς μάχη». Και κάπως έτσι, η εξουσία συνεχίζει να λειτουργεί χωρίς σοβαρές αναταράξεις, καθώς οι αντίπαλοί της είτε αυτο-ακυρώνονται, είτε ζουν στη δική τους εναλλακτική πραγματικότητα.

Το ερώτημα παραμένει: θα ξυπνήσουμε από αυτήν την πολιτική μέρα της Μαρμότας ή θα συνεχίσουμε να ζούμε σε ένα Dr. Strangelove, όπου όλοι προετοιμάζονται για την επόμενη καταστροφή αλλά κανείς δεν κάνει τίποτα για να την αποτρέψει;

• ανασχηματισμός
• Κώστας Τασούλας
• ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής
• Χρήστος Σταϊκούρας