Η εικόνα της Ουκρανίας σήμερα μέσα από χάρτες: «Αυτά τα κομμάτια χάθηκαν» επιμένει ο Τραμπ – Ο Ζελένσκι επιδιώκει ανάκτηση

Οι μάχες μαίνονται στην Ουκρανία από τότε που η Ρωσία ξεκίνησε μια ολοκληρωμένη εισβολή πριν από περισσότερα από τρία χρόνια. Τον τελευταίο χρόνο, οι ρωσικές δυνάμεις έχουν σταδιακά επεκτείνει την έκταση της επικράτειας που ελέγχουν, κυρίως στην ανατολική Ουκρανία, και έχουν συνεχίσει το πρόσφατο μπαράζ αεροπορικών επιδρομών στο Κίεβο και σε άλλες πόλεις.

Στο Οβάλ Γραφείο δεσπόζει ένας μεγάλος χάρτης της Ουκρανίας, όπου τα κατεχόμενα εδάφη εμφανίζονται έντονα με κόκκινο χρώμα, υπογραμμίζοντας ότι η Ρωσία έχει καταλάβει περίπου το ένα πέμπτο της ουκρανικής επικράτειας. Σύμφωνα με το BBC, η εικόνα αυτή δεν είναι απλώς διακοσμητική· αποτέλεσε το κεντρικό σημείο αναφοράς κατά τη συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, τη Δευτέρα στην Ουάσιγκτον, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα για την κατάσταση στον πόλεμο.

«Υποθέτω πως όλοι είδατε τον χάρτη», σχολίασε ο Τραμπ την επόμενη ημέρα μιλώντας στο Fox News. «Ένα μεγάλο κομμάτι γης έχει καταληφθεί, και αυτό το κομμάτι έχει χαθεί». Το μήνυμα του Λευκού Οίκου προς το Κίεβο ήταν σαφές: η γη αυτή έχει ήδη χαθεί και ήρθε η ώρα να εξεταστεί ένας συμβιβασμός με τον Βλαντίμιρ Πούτιν — αυτό που πολλοί αποκαλούν «ανταλλαγές εδαφών».

Ο Ζελένσκι, ωστόσο, δεν πήγε στο ραντεβού απροετοίμαστος. Η ουκρανική πλευρά παρουσίασε τον δικό της χάρτη, με τον πρόεδρο της Ουκρανίας να εξηγεί αργότερα ότι «πάλεψε με όσα αποτυπώνονται σε αυτόν», επιμένοντας πως η πραγματικότητα της κατοχής δεν είναι πάντα αυτή που παρουσιάζεται. Παρά τις προσπάθειές του να διορθώσει «λανθασμένες εντυπώσεις», την Τρίτη ο Τραμπ διατήρησε αμετάβλητη τη θέση του. «Η Ρωσία είναι ξεκάθαρα πολύ πιο ισχυρή και δεν έχει σταματήσει», είπε χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες που βρίσκονταν στο ίδιο τραπέζι συζητούσαν για το Ντονμπάς, περιοχή που όπως τόνισε «ελέγχεται κατά 79% από τη Ρωσία». Σύμφωνα με τον χάρτη του Λευκού Οίκου, η Ρωσία ελέγχει το 99% του Λουγκάνσκ, το 76% του Ντονέτσκ, το 73% της Ζαπορίζια και της Χερσώνας, καθώς και μικρά τμήματα σε Χάρκοβο, Σούμι και Μικολάιβ.

Ο Ζελένσκι αντιπαρέβαλε ότι στον δικό του χάρτη αποτυπώνεται πως σε 1.000 ημέρες πολέμου η Ρωσία έχει καταφέρει να καταλάβει λιγότερο από 1% της ουκρανικής επικράτειας.

Η ανεξάρτητη ομάδα χαρτογράφησης DeepStateUA υπολογίζει ότι αυτό αντιστοιχεί σε 5.842 τετραγωνικά χιλιόμετρα από τον Νοέμβριο του 2022.

Παρά τις ρωσικές προελάσεις των τελευταίων μηνών, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η κατάληψη του υπόλοιπου Ντονέτσκ θα απαιτούσε «πολλά χρόνια και σκληρές εκστρατείες».

Οχυρωμένες πόλεις όπως το Κραματόρσκ και το Σλοβιάνσκ παραμένουν υπό ουκρανικό έλεγχο και φιλοξενούν περίπου 242.000 κατοίκους.

Ο στρατιωτικός αναλυτής Κόνραντ Μουζίκα, επικεφαλής της Rochan Consulting, επισημαίνει ότι η Ρωσία έχει επιταχύνει τις επιχειρήσεις γύρω από το Κουπιάνσκ στο Χάρκοβο και την Κρεμίνα στο Λουγκάνσκ.

Κατά την εκτίμησή του, η Ουκρανία αντιμετωπίζει έλλειψη προσωπικού για να καλύψει τη μεγάλη γραμμή του μετώπου, ενώ η Ρωσία αξιοποιεί συστηματικά drones για να πλήξει στρατιώτες και πυροβολικό.

Παρά τις βαριές απώλειες, η Μόσχα έχει καταφέρει να στρατολογήσει 30–35.000 άνδρες και να συγκροτήσει εφεδρείες σε επιχειρησιακό και στρατηγικό επίπεδο.

Η εικόνα δεν είναι ενιαία σε όλη τη γραμμή. Απόπειρα ρωσικής προέλασης 10–15 χλμ. κοντά στο Ντομπροπίλια στο Ντονέτσκ αποκρούστηκε πρόσφατα, ενώ η Ουκρανία διατηρεί τον έλεγχο 6.600 τ.χλμ. στο Ντονμπάς.

Το Λονδίνο εκτιμά ότι, με βάση τους μέχρι τώρα ρυθμούς, η Ρωσία θα χρειαζόταν 4,4 χρόνια για να καταλάβει ολόκληρες τις περιοχές Λουγκάνσκ, Ντονέτσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα.

Αυτή η απόσταση εκτιμήσεων εξηγεί και τη διαφορά προσέγγισης ανάμεσα στον Τραμπ και τον Ζελένσκι. Για τον Αμερικανό πρόεδρο, ο χάρτης αποτελεί ένδειξη μιας πραγματικότητας που επιβάλλει συμβιβασμούς.

Για τον Ουκρανό ηγέτη, είναι ένα διακύβευμα που πρέπει να ανατραπεί. «Ευχαριστώ για τον χάρτη, ήταν ωραίος», φέρεται να είπε ο Ζελένσκι, «σκέφτομαι πώς να τον πάρω πίσω».

Η αντίθεση ανάμεσα στη ρεαλιστική ανάγνωση του Τραμπ –ότι «η Ρωσία είναι πολύ ισχυρότερη και δεν έχει σταματήσει»– και στη θέση του Ζελένσκι ότι «πρέπει να πάρουμε πίσω τα εδάφη» αποτυπώνει το χάσμα στρατηγικής αντίληψης μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου για το μέλλον της Ουκρανίας.

• Κίεβο
• Ντόναλντ Τραμπ
• Πόλεμος στην Ουκρανία
• Ρωσία