Η ελληνική οικονομία είναι «Τιτανικός» παρά την προπαγάνδα που… παιανίζει

Δεν είναι πρώτη φορά βλέπουμε τη χώρα να βυθίζεται στα ελλείμματα, στα χρέη και στην ακρίβεια και την κυβέρνηση να προπαγανδίζει επιτυχίες και να θριαμβολογεί για επενδύσεις. Δεν έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε που η χώρα «μεθυσμένη» από τις μεγάλες επιτυχίες, ευρώ και Ολυμπιακούς αγώνες θύμιζε κυριολεκτικά τον Τιτανικό, όπου λίγο πριν τη σύγκρουση με το παγόβουνο η ορχήστρα παιάνιζε και ο πλοίαρχος και οι αξιωματικοί διασκέδαζαν πίνοντας σαμπάνια με τους επιβάτες της πρώτης θέσης. Η διαφορά είναι ότι οι δανειστές μας έχουν δέσει χειροπόδαρα και είναι σίγουροι ότι οι «υποθήκες» ή τα «ασημικά» θα ξεπουληθούν.

Δεν θέλω να κινδυνολογήσω αλλά θα καταγράψω απλώς τα «νούμερα» και θα ευχηθώ να μην αλλάξει το κλίμα χαλάρωσης, που δεν το πιστεύω. Έχουμε και λέμε, πριν χρεοκοπήσουμε και καλέσουμε το ΔΝΤ, τον Νοέμβριο του 2010 η Eurostat προχώρησε σε αναθεώρηση των ελληνικών ελλειμμάτων των τελευταίων ετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία αυτά το έλλειμμα του 2006 τοποθετήθηκε στο 5,7% του ΑΕΠ (12,1 δισ. ευρώ), του 2007 στο 6,4% του ΑΕΠ (14,4 δισ. ευρώ), του 2008 στο 9,4% του ΑΕΠ (22,3 δισ ευρώ) και του 2009 στο 15,4% του ΑΕΠ (36,1 δισ. ευρώ). Αντίστοιχα αναθεωρήθηκε προς τα πάνω και το χρέος, με το χρέος του 2009 να αναθεωρείται στο 126,8% του ΑΕΠ που αντιστοιχούσε σε 298 δις Ευρώ.

Το κρίσιμο μέγεθος ήταν η αναλογία του χρέους με το ΑΕΠ και η δυνατότητα χρηματοδότησης του αλλά τότε οι αγορές εκτόξευσαν τα επιτόκια δανεισμού που σε συνδυασμό με τα υπέρογκα ελλείματα έριξαν την ελληνική οικονομία σε αδιέξοδο.

Ποια είναι, όμως, σήμερα οι κατάσταση;

Η υποχρέωση για διατήρηση του χρέους στο 60% του ΑΕΠ θεωρείται ένας άπιαστος πλέον στόχος σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού θα διαμορφωθεί στα 350 δισ. ευρώ στο τέλος του 2021 ή στο 197,9% του ΑΕΠ. Θυμίζω ό,τι το 2009 που μπήκαμε στην κρίση το χρέος ήταν 126,8% του ΑΕΠ που αντιστοιχούσε σε 298 δις Ευρώ. Η σύγκριση και μόνο είναι εφιαλτική όσο και αν παιανίζει η προπαγάνδα περί οικονομικού θαύματος.  

Ακόμα και το επιχείρημα ότι το 2020 λόγω των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας το συνολικό δημόσιο χρέος της ευρωζώνης έφτασε στο 98% του ΑΕΠ από 84% το 2019, ναι αλλά στην Ελλάδα είναι λίγο κάτω από 200% σχεδόν υπερδιπλάσιο, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμα κι αν υπάρξει  αναθεώρηση των δημοσιονομικών στόχων είμαστε στην κόκκινη ζώνη. Και μπορεί ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ΕSM) να προτείνει να ανέβει το ανώτατο όριο δημοσιονομικού ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ και η τιμή αναφοράς χρέους γενικής κυβέρνησης στο 100% του ΑΕΠ, το μόνο σίγουρο είναι ότι μια τέτοια απόφαση θα συνοδευτεί με αυστηρά μέτρα για όσες χώρες υπερβαίνουν τα όρια.

Το βασικό επιχείρημα της κυβέρνησης είναι ότι οι δαπάνες που καταβάλλει σήμερα το ελληνικό κράτος για τόκους του χρέους της Κεντρικής Διοίκησης διαμορφώνονται κοντά στα επίπεδα των 5,5 δισ. ευρώ με 6,2 δισ. ευρώ, ήτοι γύρω στο 3,1%-3,8% ως ποσοστό του ΑΕΠ. Ναι αλλά σε μια κρίση επιτοκίων και αν οι αγορές «ξαναθυμηθούν» τα μεγέθη του χρέους τότε θα επιστρέψουμε στο 2010.   

Τα άσχημα μαντάτα δεν σταματούν εδώ, αρκετοί είναι οι οικονομολόγοι που «χτυπούν καμπανάκι» για την επανεμφάνιση των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος για την μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους, οι χρηματοδοτικές ανάγκες για την επόμενη 10ετία παραμένουν οριακά στο επίπεδο αναφοράς 15% του ΑΕΠ, υπό την προϋπόθεση ότι θα διατηρηθούν τα ταμειακά διαθέσιμα σε υψηλό επίπεδο αλλά και τα επιτόκια σταθερά χαμηλά. Την ίδια ώρα μια «βόμβα» απειλεί του οικογενειακούς προϋπολογισμούς, καθώς από 150 έως 200 ευρώ υπολογίζεται η μέση μηνιαία επιβάρυνση των νοικοκυριών μόνο από τις αυξήσεις στην ενέργεια, τα ενοίκια και σε βασικά είδη τροφίμων

Αυτό το ισχυρό πλήγμα στα μεσαία στρώματα δημιουργεί κλίμα αβεβαιότητας και ανησυχίας που μπορεί να οδηγήσει σε πολιτική αστάθεια και αναταράξεις στο κυβερνητικό στρατόπεδο που αναζητεί εκλογικό παράθυρο πριν ξεσπάσει οικονομικός…κυκλώνας.

• ΑΕΠ
• ΔΝΤ
• έλλειμμα