Η εμμονή Τραμπ με τη Γροιλανδία «ξυπνά» το ΝΑΤΟ στην Αρκτική – «Χρυσές» ευκαιρίες «βλέπουν» οι Σκανδιναβικές χώρες

Η Ρωσία χτίζει εδώ και χρόνια στρατιωτικό αποτύπωμα στην Αρκτική, αλλά οι σκανδιναβικές χώρες δυσκολεύονταν επί δεκαετίες να πείσουν το ΝΑΤΟ να ρίξει το βάρος του στην περιοχή. Τώρα, όμως, η συζήτηση φαίνεται να μετατοπίζεται — και μάλιστα από «μέσα»: η νέα εμμονή του Ντόναλντ Τραμπ με τη Γροιλανδία λειτουργεί ως καταλύτης, δίνοντας στους Βόρειους συμμάχους ένα σπάνιο παράθυρο για να επιστρέψει η γεωπολιτική ατζέντα στον Αρκτικό Κύκλο.

Όπως σημειώνουν οι Financial Times, οι πέντε σκανδιναβικές χώρες με εδάφη στον Αρκτικό Κύκλο βλέπουν ευκαιρία να «κουμπώσουν» την αμερικανική ανησυχία πάνω στη δική τους προτεραιότητα: την απειλή που εκτιμούν ότι προκύπτει από τη ρωσική στρατιωτική ενίσχυση στον Βορρά — και τη σταδιακή είσοδο της Κίνα στο παιχνίδι.

Κεντρικό επιχείρημα των Νορβηγών είναι η χερσόνησος Κόλα, απέναντι από τη βόρεια Νορβηγία: εκεί, σύμφωνα με τον Νορβηγό υπουργό Άμυνας Τόρε Σάντβικ, βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια στον κόσμο και, κυρίως, ο «διάδρομος» της συντομότερης τροχιάς για πυραύλους προς τις ΗΠΑπερνά πάνω από την Αρκτική, κοντά στον Βόρειο Πόλο και τη Γροιλανδία. Το μήνυμα είναι ωμό: ένας διηπειρωτικός βαλλιστικός πύραυλος, με ταχύτητα ~7 χλμ/δευτ., μπορεί να χρειαστεί περίπου 18 λεπτά για να πλήξει μεγάλη αμερικανική πόλη.

Στο ίδιο κάδρο μπαίνει και η Δανία. Η πρωθυπουργός Μέτε Φρέντερικσεν έχει διαμηνύσει ότι η άμυνα στην Αρκτική δεν είναι «τοπικό» θέμα, αλλά υπόθεση ολόκληρης της Συμμαχίας. Παράλληλα, οι σύμμαχοι ανεβάζουν στροφές σε αρκτική εκπαίδευση και ασκήσεις: η άσκηση Cold Response 26 στη βόρεια Νορβηγία κινείται σε κλίμακα 20.000–25.000 συμμετεχόντων, με περίπου 4.000 Αμερικανούς στρατιώτες, ώστε να δοκιμαστούν αεροπορικές, ναυτικές και χερσαίες επιχειρήσεις σε ακραίες χειμερινές συνθήκες.

Στο πεδίο της πολιτικής, ο Τραμπ —παρότι κατά καιρούς αφήνει να εννοηθεί ότι «μαλακώνει» τη γραμμή— επαναφέρει το αφήγημα ότι «θέλει» τη Γροιλανδία για λόγους εθνικής ασφάλειας. Σήμερα (2 Φεβρουαρίου 2026), το Reuters μετέδωσε ότι ο πρωθυπουργός της Γροιλανδίας, Γιενς-Φρέντερικ Νίλσεν, προειδοποίησε πως ο Τραμπ εξακολουθεί να επιδιώκει έλεγχο/επιρροή στο νησί, παρά τη δημόσια απομάκρυνση από το σενάριο στρατιωτικής βίας.

Ρούτε: Δύο «άξονες εργασίας» με τον Τραμπ για τη Γροιλανδία – Το ΝΑΤΟ «μπαίνει» στην άμυνα της Αρκτικής, εκτός Συμμαχίας οι τριμερείς συνομιλίες

Και υπάρχει κι ένα δεύτερο νήμα: ο λεγόμενος «Χρυσός Θόλος» (Golden Dome), το φιλόδοξο σχέδιο αντιπυραυλικής άμυνας των ΗΠΑ. Το Reuters έχει καταγράψει ότι, έναν χρόνο μετά την έναρξή του (εκτελεστική εντολή τον Ιανουάριο 2025), το πρόγραμμα προχωρά αργά, με εσωτερικές διαφωνίες και καθυστερήσεις σε κρίσιμες αποφάσεις. Στην εξίσωση μπαίνει και η ήδη υπάρχουσα αμερικανική παρουσία στη διαστημική βάση Pituffik στη Γροιλανδία, που χρησιμοποιείται για ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης.

Στην άλλη πλευρά, η Ρωσία έχει επανενεργοποιήσει συστηματικά την Αρκτική από τη δεκαετία του 2000, με δεκάδες εγκαταστάσεις και κρίσιμο ρόλο στο πυρηνικό της δόγμα — με έμφαση στον Βόρειο Στόλο με έδρα το Σεβερομόρσκ. Όμως, οι ίδιοι οι Nordic αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει φρενάρει μέρος της ρωσικής ανάπτυξης στον Βορρά, καθώς μονάδες μετακινήθηκαν στο ουκρανικό μέτωπο και υπέστησαν απώλειες.

Το παράδοξο είναι ότι, ενώ οι Σκανδιναβοί ζητούν περισσότερη δέσμευση του ΝΑΤΟ, ταυτόχρονα φοβούνται τη λογική της αδυσώπητης στρατιωτικοποίησης μιας περιοχής που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν «χαμηλής έντασης». Και προειδοποιούν πως, αν η ασφάλεια καταπιεί τα πάντα, θα μείνουν πίσω κρίσιμα ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή, οι υποδομές και τα δικαιώματα των ιθαγενών πληθυσμών.

• Αρκτική
• Γροιλανδία
• Δανία
• ΝΑΤΟ
• Νορβηγία
• Ντόναλντ Τραμπ
• Ρωσία
• Σκανδιναβία