Η Ευρωπαία Εισαγγελέας Λάουρα Κοβέσι στο Τελωνείο Πειραιά: Ένα μήνυμα για την Ελλάδα, ένα καμπανάκι για την Ευρώπη – Ένα σκηνικό με ισχυρούς συμβολισμούς

Δεν ήταν τυχαίο το σημείο που επέλεξε η Λάουρα Κοβέσι. Το Τελωνείο του Πειραιά, η καρδιά του μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας, είναι ένας χώρος όπου διασταυρώνονται νόμιμα εμπορεύματα, αδήλωτα φορτία και οι σκιές της διαφθοράς. Από εκεί, η Γενική Εισαγγελέας της Ε.Ε. έστειλε μήνυμα όχι μόνο προς την Αθήνα αλλά προς κάθε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα: η διαφθορά δεν έχει σύνορα.

Από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στα Τέμπη

Στο στόχαστρο βρέθηκαν διαφορετικές αλλά συνδεδεμένες υποθέσεις. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ, ο οργανισμός που διαχειρίζεται δισεκατομμύρια σε αγροτικές επιδοτήσεις, δεν αποτελεί ελληνική «παθογένεια» αλλά μέρος ενός ευρωπαϊκού προβλήματος καταχρήσεων. «Η διαφθορά υπάρχει παντού», είπε χαρακτηριστικά η Κοβέσι.

Το δυστύχημα στα Τέμπη, όμως, έδωσε στη συζήτηση το πιο ανθρώπινο και ταυτόχρονα πιο τραγικό της πρόσωπο. «Η οικονομική απάτη και η διαφθορά μπορούν να σκοτώσουν», προειδοποίησε, επισημαίνοντας ότι η δικαστική διερεύνηση περιορίστηκε λόγω του άρθρου 86 του Συντάγματος. «Αυτή η τραγωδία θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί».

Η «Καλυψώ» και το δίκτυο των λιμανιών

Η υπόθεση «Καλυψώ», που ερευνά η ευρωπαϊκή εισαγγελία, φέρνει στο φως ένα πανευρωπαϊκό δίκτυο λαθρεμπορίου. Ναρκωτικά, παράνομες εισαγωγές και διαφθορά σε τελωνεία δεν είναι φαινόμενα που περιορίζονται στον Πειραιά. «Τα ναρκωτικά δεν πέφτουν από τον ουρανό· έρχονται από τα λιμάνια», υπενθύμισε η Κοβέσι, προσθέτοντας ότι όλες οι ευρωπαϊκές πύλες εισόδου είναι εκτεθειμένες.

Το άρθρο 86 ως θεσμικό εμπόδιο

Η Κοβέσι δεν δίστασε να κατονομάσει το ελληνικό Σύνταγμα ως μέρος του προβλήματος. Ο νόμος περί ευθύνης υπουργών, είπε, «αντίκειται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία» και έχει λειτουργήσει ως εμπόδιο για τη διερεύνηση τόσο των Τεμπών όσο και άλλων υποθέσεων. Η συνάντησή της με τον υπουργό Δικαιοσύνης φάνηκε να ανοίγει ένα παράθυρο αλλαγής, αλλά η ίδια ήταν ξεκάθαρη: «Αλλάξτε το Σύνταγμα για να μην συμβούν ξανά αυτά».

Ανεξαρτησία υπό πίεση

Η Εισαγγελέας μίλησε με έμφαση για την ανεξαρτησία του θεσμού που εκπροσωπεί. Οι κατηγορίες ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δέχεται πολιτικές πιέσεις τις χαρακτήρισε «fake news». «Οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν αλλάξει. Τέλος τα ασφαλή καταφύγια του εγκλήματος», είπε. Το μήνυμα ήταν διπλό: προς τα κράτη που δυσπιστούν απέναντι στον νέο θεσμό και προς τα κυκλώματα που δοκιμάζουν τα όριά του.

Η ελληνική συνεργασία και τα επόμενα βήματα

Παρά τις αιχμές, η Κοβέσι αναγνώρισε την πρόοδο στη συνεργασία με τις ελληνικές αρχές: «Με την αστυνομία και τις τελωνειακές αρχές έχουμε πολύ καλή συνεργασία», είπε, τονίζοντας όμως ότι χρειάζεται ενίσχυση του γραφείου της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στην Αθήνα. «Επειδή κάποιοι είναι διεφθαρμένοι, δεν σημαίνει ότι είναι όλοι».

Ένα μήνυμα που ξεπερνά τα ελληνικά σύνορα

Για τους συγγενείς των θυμάτων στα Τέμπη, τα λόγια της Κοβέσι ήχησαν σαν μια υπόσχεση ότι η ευρωπαϊκή δικαιοσύνη δεν θα αφήσει την υπόθεση να ξεχαστεί. Για τις Βρυξέλλες, ήταν μια υπενθύμιση ότι η Ελλάδα είναι καθρέφτης ενός ευρύτερου προβλήματος που αγγίζει κάθε κράτος-μέλος.

Το ερώτημα που αιωρείται μετά την παρουσία της στο λιμάνι του Πειραιά είναι αν το ελληνικό πολιτικό σύστημα θα ανταποκριθεί στο κάλεσμα της για αλλαγές ή αν, για ακόμη μια φορά, «το πρόβλημα θα κρυφτεί κάτω από το χαλί».

• γενική εισαγγελία
• Διαφθορά
• Λάουρα Κοβέσι
• ΟΠΕΚΕΠΕ
• σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ
• τελωνείο Πειραιά