Η ιθαγένεια και το στέμμα: Οι Γλύξμπουργκ στον δρόμο για το ληξιαρχείο – Ακούραστος ο μπαγάσας… Κοτζιάς – Πρόεδρος και ανασχηματισμός το «Βουνό» των αποφάσεων Μητσοτάκη 

Η αίτηση του Παύλου και του Νικολάου Γλύξμπουργκ για την ελληνική ιθαγένεια μοιάζει με σενάριο ταινίας που θα μπορούσε να σκηνοθετήσει ο Γούντι Άλεν: μια οικογένεια που κάποτε θεωρούσε την Ελλάδα «ιδιοκτησία της», επιστρέφει για να δηλώσει υποταγή στο Σύνταγμα και την Προεδρευόμενη Δημοκρατία. Αν ο Σωκράτης έλεγε «Ἀδικεῖν μὲν μᾶλλον ἤ ἀδικεῖσθαι», ίσως εδώ θα συμπλήρωνε: «Και να υπογράψεις το ότι δεν διεκδικείς τίποτα».

Το μεγαλείο της ειρωνείας

Μια οικογένεια που κάποτε κυβέρνησε ως βασιλική, σήμερα πρέπει να στέκεται στην ουρά στο ληξιαρχείο, με χαρτιά στο χέρι, για να αποδείξει ότι αποδέχεται το δημοψήφισμα του 1974. Η διαδικασία είναι σχεδόν αλληγορική: το άρθρο 6 του νόμου του 1994 απαιτεί πλήρη αποκήρυξη κάθε αξίωσης, τίτλου και ιστορικού δικαιώματος. Αν ζούσε ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, ίσως έλεγε: «Η ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι οι αυτοκράτορες γίνονται γραφειοκράτες».

“Όνομα και επώνυμο, παρακαλώ”

Το κερασάκι στην τούρτα είναι ότι οι Γλύξμπουργκ μπορούν να διαλέξουν επώνυμο. Άραγε θα κρατήσουν το «Γλύξμπουργκ»; Ή μήπως θα προτιμήσουν κάτι πιο ελληνικό, όπως «Παπαδόπουλος»; Η επιλογή επωνύμου είναι συμβολική· όπως είπε κάποτε ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, «Η ιστορία θα είναι ευγενική μαζί μου, γιατί σκοπεύω να τη γράψω εγώ». Εδώ, όμως, την ιστορία την γράφουν τα μητρώα.

Από τον Βενιζέλο στον Βορίδη

Ο νόμος που καθορίζει τα κριτήρια ιθαγένειας για την τέως βασιλική οικογένεια φέρει την υπογραφή του Ευάγγελου Βενιζέλου, το 1994. Σήμερα, ο Μάκης Βορίδης επιβλέπει την εφαρμογή του. Αν κάποιος μιλήσει για «συνεκτική συνέχεια», θα ήταν σχεδόν ποιητικό. Όπως θα έλεγε και ο Μακιαβέλι: «Η εξουσία δεν χάνεται ποτέ, απλώς αλλάζει χέρια».

Τι διδάσκει το μέλλον;

Πριν από τα Χριστούγεννα, οι Γλύξμπουργκ θα κάνουν την επίσημη αίτησή τους. Θα είναι μια στιγμή που θα μοιάζει με τον επίλογο μιας τραγωδίας, όπου οι ήρωες αναγκάζονται να αποδεχτούν την πραγματικότητα. Ή, όπως έλεγε ο Αριστοτέλης, «Η τραγωδία μιμείται πράξεις, όχι πρόσωπα». Και εδώ η πράξη είναι σαφής: το μεγαλείο του παρελθόντος έχει υποκύψει στη γραφειοκρατία του παρόντος.

Μηνύματα εν πλω: Ο Δένδιας, το Κατάρ και οι Kasirga

Είναι να θαυμάζει κανείς τον Νίκο Δένδια: με φόντο τις ρουκέτες Kasirga που εκτόξευαν οι Τούρκοι σε βίντεο-πρόκληση, εκείνος βρισκόταν στο Κατάρ, τη χώρα που φιλοξενεί μία από τις μεγαλύτερες τουρκικές βάσεις. Αν αυτό δεν είναι μαθήματα διπλωματικής υπομονής, τότε τι είναι; Όπως θα έλεγε ο Μάρκος Αυρήλιος: «Η τέχνη της ζωής είναι να κρατάς την ηρεμία σου όταν γύρω σου όλα φλέγονται».

Το δίκαιο της θάλασσας… και της σύμπτωσης

Η επιλογή του Κατάρ για την αποστολή του μηνύματος δεν ήταν τυχαία. Μια χώρα που υπέγραψε τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας είναι η ιδανική «νύφη» για να ακούσει αυτό που η «πεθερά» – δηλαδή η Τουρκία – απορρίπτει. Στο τέλος της ημέρας, ο Δένδιας δεν έκανε κάτι περισσότερο από το να ακολουθήσει την κλασική ρήση του Περικλή: «Κρίνε τα δικά σου πριν επικρίνεις τα ξένα».

Η βάση της βάσης

Η Τουρκία έχει επενδύσει στο Κατάρ όχι μόνο στρατηγικά αλλά και στρατιωτικά, με μια τεράστια βάση που δίνει νέο νόημα στον όρο «εξωχώρια ισχύς». Εν μέσω αυτής της τουρκικής παρουσίας, ο Δένδιας προώθησε τη UNCLOS. Αν ο Ουίνστον Τσόρτσιλ έλεγε «Η διπλωματία είναι η τέχνη να λες στον άλλον να πάει στο διάολο με τέτοιο τρόπο που να ανυπομονεί για το ταξίδι», τότε ο Δένδιας είπε: «Υπογράψτε τη Σύμβαση της Θάλασσας» με τρόπο που κάνει το Κατάρ να κουνάει το κεφάλι με κατανόηση.

Το Κατάρ, η UNCLOS και οι ρουκέτες Kasirga

Η εικόνα είναι σουρεαλιστική: στην ίδια περιοχή που οι Τούρκοι κάνουν επιδείξεις στρατιωτικής ισχύος, ο Έλληνας Υπουργός Εξωτερικών μιλά για συνεννόηση με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Σαν να παρακολουθείς το «Δρ. Στρέιντζλοβ» του Κιούμπρικ: μια παρωδία πολέμου όπου το παράλογο είναι η νέα κανονικότητα.

Ακούραστος ο μπαγάσας…

 Για τον Κοτζιά, λέμε. Αφού τραπέζωσε τον Κασσελάκη και συζήτησαν για συνεργασία…του εαυτού του με τον τότε ΣΥΡΙΖΑ, είδε ότι δεν είχε ανταπόκριση η προσπάθεια και άρχισε να περνάει τον Κασσελάκη γενεές δεκατέσσερις. Ε, μετά στράφηκε στον ΣΥΡΙΖΑ της…πλειοψηφίας.

Πήγε λοιπόν στον Φάμελλο και συζήτησε για την δημιουργία Forum των Προοδευτικών Δυνάμεων. Πρωτότυπη ιδέα, έ; Και πανέξυπνη. Πως τη σκέφτηκε ο μπαγάσας ο Κοτζιάς;

Πάντως για να λέμε του στραβού το δίκιο είναι ακούραστος. Αφού…έδωσε τα φώτα του στον Φάμελλο προγραμματίζει συναντήσεις με τον Χαρίτση της Νέας Αριστεράς και με τον επικεφαλής του «Κόσμου», Πέτρο Κόκκαλη.

Θα αναπτύξει και σ΄αυτούς το μεγαλοφυές σχέδιό του για το Forum που έχει στόχο την συνεργασία των Προοδευτικών Δυνάμεων και θα τους προτείνει να δημιουργηθούν Forum σε διάφορες πόλεις.

Βέβαια, υπάρχουν κάτι…προβληματάκια μεταξύ ΣΥΡΙΖΑ και Νέας Αριστεράς, ειδικά μετά την δήλωση Ράμμου ότι δεν επιθυμεί να είναι υποψήφιος για την Προεδρία της Δημοκρατίας. Οι…ΝεοΑριστεροί θεωρούν ότι τόσο ο Φάμελλος όσο και ο Τσίπρας δεν στήριξαν την υποψηφιότητα του κ.Ραμμου, γεγονός που εξόργισε τον συμπαθή Χαρίτση και την παρέα του.

Λέτε να γίνει γεφυροποιός ο Κοτζιάς και να τα βρούν οι δύο χώροι; Μπορεί. Αλλά όπως σας έχουμε πεί, ορισμένα στελέχη της Νέας Αριστεράς, ακούνε ΣΥΡΙΖΑ και Τσίπρα και φεύγουν μακριά.

Ωπα! Παραλίγο να το ξεχάσουμε. Εκείνος ο Νίκος ο Μπίστης τι κάνει, αλήθεια; Ακούραστος κι αυτός. Περισσότερο κι απ΄τον Κοτζιά, μη σας πούμε. Δεν έχει αφήσει κόμμα για κόμμα- του Προοδευτικού χώρου, εντάξει;- που δεν έχει πάει ο Νίκος. Πασχίζοντας πάντοτε για την συνεργασία των δυνάμεων της Αριστεράς.

Ασε που έχει πρωταγωνιστήσει στην δημιουργία της αριστερής ΑΕΚΑ( καμμιά σχέση με την ΑΕΚ), του Μετώπου Λογικής κ.α., ενώ χαιρέτισε την…μεγάλη επιτυχία του Δούκα στην Αθήνα, βλέποντάς την ως το πρώτο βήμα για τη συνεργασία του ΠΑΣΟΚ με τον ΣΥΡΙΖΑ και τις λοιπές προοδευτικές δυνάμεις.

Λοιπόν, μάλλον πήραμε αψήφιστα τις πρωτοβουλίες του Κοτζιά. Αν φωνάξει τον Μπίστη,πού τώρα ανήκει στη Νέα Αριστερά, και επεξεργαστούν οι δυό τους το σχέδιο για το Forum, δεν αποκλείεται να δούμε πράματα και θάματα.

Το εγγυάται το παρελθόν τους. Με τις…θεαματικές επιτυχίες…

Τέχνη ή τακτική;

Ίσως, τελικά, αυτό που έκανε ο Δένδιας ήταν να εφαρμόσει την αριστοτελική λογική: να βάλει το μήνυμα εκεί όπου πονάει περισσότερο. Αν η UNCLOS δεν κάνει τους Τούρκους να αλλάξουν τακτική, τουλάχιστον έδειξε ότι η Ελλάδα ξέρει να παίζει στο διπλωματικό τραπέζι με υπομονή, πείσμα και λίγο χιούμορ. Γιατί, όπως έλεγε και ο Τσάρλι Τσάπλιν: «Η ζωή είναι τραγωδία όταν τη βλέπεις κοντά, αλλά κωμωδία όταν την παρακολουθείς από μακριά».

Το καλάθι του Σενετάκη

Στα χριστουγεννιάτικα δώρα του Μαξίμου, ο βουλευτής Μάξιμος Σενετάκης ξεχώρισε. Όχι για το πολιτικό του όραμα, αλλά για το καλάθι με ποτά και σοκολατάκια που έφερε στον πρωθυπουργό. Το δώρο είχε κάτι από «Καλά Χριστούγεννα, Πρόεδρε, ελπίζω να θυμάσαι ποιος σου έφερε το καλάθι όταν ήρθε η ώρα των μεταρρυθμίσεων». Θυμίζει λίγο τη σκηνή του “Νονού” με το κεφάλι του αλόγου, αλλά σε πιο γλυκιά εκδοχή. Γιατί, όπως θα έλεγε ο Αριστοτέλης, «Η ευγένεια είναι η βάση της πολιτικής επιβίωσης».

Με ποιον θα πιείτε καφέ; Ή μήπως ουίσκι;

Η ερώτηση είναι απλή: «Με ποιον πολιτικό αρχηγό θα βγαίνατε για καφέ;» Η απάντηση, όμως, φέρνει στη σκέψη τον Σοφοκλή: «Πολλοί άνθρωποι δεν είναι αυτό που φαίνονται». Ένα 25,3% θα προτιμούσε τον Κυριάκο Μητσοτάκη – λογικό, ο καφές με τον Πρωθυπουργό είναι σαν ραντεβού με τον CEO της εταιρείας που θες να προσληφθείς. Ένα 17% είπε «κανέναν», και δικαίως· η πολιτική κουβέντα κάνει τον καφέ βαρύ και ασήκωτο.

Η Λατινοπούλου και το κοκτέιλ ραγάδων-κυτταρίτιδας

Αυτό που προκαλεί απορία είναι το 10,3% που διάλεξε την Αφροδίτη Λατινοπούλου. Κατανοώ το φλερτ με το παράλογο, αλλά να περάσεις μία ώρα ακούγοντας γιατί «οι ραγάδες είναι πολιτική» μοιάζει με σκηνή από το “Brazil” του Τέρι Γκίλιαμ: ένα γραφειοκρατικό χάος χωρίς διαφυγή. Εκτός, βέβαια, αν το ουίσκι μπαίνει στον καφέ σε ποσότητες που κάνουν τον καφέ αχρείαστο.

Ο καφές ως πολιτική πράξη

Πέρα από την πλάκα, το να πίνεις καφέ με έναν πολιτικό αρχηγό είναι συμβολικό. Ο Κυριάκος παραπέμπει σε συζήτηση με παρουσιάσεις PowerPoint για την «Ελλάδα 2.0». Η Αφροδίτη, αντίθετα, είναι το ακριβώς αντίθετο: ένας καφές γεμάτος ιδεολογικές παρενέργειες. Και όπως θα έλεγε ο Ουίνστον Τσόρτσιλ: «Ποτέ μη συζητάς πολιτική όταν το ουίσκι είναι ανοιχτό στο τραπέζι».

Ουδέτεροι καφέδες και «κανένας»

Το 17% που διάλεξε «κανέναν» είναι το πραγματικό φαβορί. Αυτοί οι άνθρωποι κατάλαβαν κάτι βαθύτερο: ο καφές είναι απόλαυση, όχι εργαλείο πολιτικής επιβίωσης. Ο Αριστοτέλης θα ενέκρινε τη στάση τους: «Η ευτυχία βρίσκεται στην απλότητα, όχι στην πολιτική παρέα». Και αν κάποιος αναρωτιέται γιατί, η απάντηση είναι προφανής: δεν χρειάζεται να υποστηρίζεις τον εαυτό σου σε καμία ιδεολογική μάχη για να απολαύσεις έναν καπουτσίνο.

Από τον φραπέ στην espresso diplomatica

Ο καφές με πολιτικό αρχηγό είναι σαν σκηνή από το “Goodfellas”: μπορεί να ξεκινήσει ευχάριστα, αλλά ποτέ δεν ξέρεις πού θα καταλήξει. Και αν ο Ντε Νίρο ήταν Έλληνας πολιτικός, ίσως έλεγε: «Δεν πίνεις καφέ για να συζητάς, πίνεις καφέ για να επιβιώνεις».

Μπέργκερ, κρασί και πολιτική κουβέντα

Στο κάλεσμα του Πρωθυπουργού, η ατμόσφαιρα ήταν ζεστή, αλλά τα πηγαδάκια είχαν τη δική τους θερμοκρασία. Μπροστά στον Κυριάκο Μητσοτάκη, τα χαμόγελα περίσσευαν – όπως στις ταινίες του Γούντι Άλεν, όπου όλοι προσποιούνται ότι περνούν υπέροχα. Όταν απομακρυνόταν, όμως, οι ψίθυροι έδιναν και έπαιρναν. Θυμίζοντας τη ρήση του Τζορτζ Όργουελ: «Όλοι είναι ίσοι, αλλά κάποιοι είναι πιο ίσοι από τους άλλους».

Τα τρία γαλάζια στρατόπεδα

Αν τα πηγαδάκια ήταν ταινία, θα μπορούσε να τιτλοφορείται “Οι Τρεις Ταξιαρχίες της Εξουσίας”. Η πρώτη ομάδα; Οι πρωτάρηδες βουλευτές που έβγαλαν selfies με το χριστουγεννιάτικο δέντρο και τον Πρωθυπουργό – κάτι σαν τουρίστες σε κυβερνητικό λούνα παρκ. Η δεύτερη; Οι “ισορροπιστές” των Καραμανλή και Σαμαρά, που προσπαθούν να διατηρήσουν το οικογενειακό κλίμα. Και η τρίτη; Οι ριγμένοι της πενταετίας, που κρατούν αποστάσεις και θυμίζουν τους παραγκωνισμένους χαρακτήρες σε κάθε ταινία του Ταραντίνο: παρακολουθούν αθόρυβα, αλλά έχουν πολλά να πουν.

Μητσοτάκης και το δέντρο των αποφάσεων

Ο Πρωθυπουργός, με χαλαρή διάθεση, μοίρασε ευχές και μίλησε για τους στόχους της νέας χρονιάς. Θυμίζοντας λίγο τον Ντον Κορλεόνε του “Νονού”, πέρασε από κάθε παρέα για να επιβεβαιώσει τη συνοχή της οικογένειας. Οι δεσμεύσεις του για «προώθηση των κυβερνητικών πρωτοβουλιών χωρίς πανηγυρισμούς» είχαν κάτι από τη φράση του Τζον Φ. Κένεντι: «Μην ρωτάτε τι κάνει η κυβέρνηση για εσάς, αλλά πώς μπορείτε να δείχνετε ότι είστε μέρος της».

Ψίθυροι για την Προεδρική Εκλογή

Όταν ο Πρωθυπουργός έφευγε από τα πηγαδάκια, οι ψίθυροι γίνονταν πιο ελεύθεροι. «Θα μας πει τώρα το όνομα για την Προεδρία και δεν θα υπάρξει ούτε μια ένσταση!» είπε κάποιος, σχολιάζοντας το κλίμα συσπείρωσης. Αλλά όπως θα έλεγε και ο Μακιαβέλι: «Ο ηγεμόνας δεν πρέπει να αποκαλύπτει όλα του τα χαρτιά». Το σίγουρο είναι ότι το όνομα θα ανακοινωθεί όταν ο Πρωθυπουργός επιστρέψει από την Κρήτη, όπου – όπως είπε – πηγαίνει για να παίρνει σοβαρές αποφάσεις.

Ακρίβεια και ανασχηματισμός

Η παρατεταμένη ακρίβεια δεν άφησε τους βουλευτές αδιάφορους, καθώς δυσκολεύει τις σχέσεις τους με τους ψηφοφόρους. Παράλληλα, ο ανασχηματισμός ήταν άλλο ένα θέμα που τροφοδότησε τις συζητήσεις. Θα είναι «πιο γαλάζιος» ή «διευρυμένος»; Όπως και να έχει, οι βουλευτές αναρωτιούνται ποιος θα πάρει το χρίσμα. Και εδώ ταιριάζει το κλασικό: «Ο καλός ο καφές φαίνεται στην κατσαρόλα – και ο ανασχηματισμός στην πράξη».

Μια ταινία που συνεχίζεται 

Οι χριστουγεννιάτικες ευχές στο Μαξίμου ήταν το πρώτο κεφάλαιο μιας σειράς που συνεχίζεται. Η πολιτική συσπείρωση δοκιμάζεται, οι αποφάσεις για την Προεδρική Εκλογή παραμένουν μυστήριο και ο ανασχηματισμός κρύβει εκπλήξεις. Όπως θα έλεγε και ο Αριστοτέλης: «Η πολιτική είναι η τέχνη του πιθανού, αλλά η επιτυχία είναι η τέχνη του απρόβλεπτου».

“Η προεδρική ονοματολογία: Το σίριαλ της χρονιάς”

Αρχές Ιανουαρίου, λοιπόν, θα μάθουμε το όνομα του υποψήφιου Προέδρου της Δημοκρατίας. Όπως σε κάθε καλό σενάριο μυστηρίου, το κοινό κρατάει την ανάσα του – ή μήπως όχι; Με τη διαδικασία να μοιάζει περισσότερο με μια γραφειοκρατική ρουτίνα παρά με πολιτική κορύφωση, η αποσύνδεση της προεδρικής εκλογής από τις εθνικές εκλογές έκανε το θεσμό να μοιάζει με guest star σε μαραθώνιο σαπουνόπερας. Όπως θα έλεγε και ο Ουίνστον Τσόρτσιλ: «Η δημοκρατία είναι το χειρότερο πολίτευμα, αν εξαιρέσεις όλα τα άλλα».

Ψηφοφορίες: Από τους 200 στους… όποιους προσφερθούν

Το σύστημα των ψηφοφοριών, που ξεκινά με 200 ψήφους και καταλήγει σε όσους προσφερθούν, θυμίζει λίγο την πλοκή του “Οι Δώδεκα Ένορκοι”: ξεκινάμε με υψηλές προσδοκίες και καταλήγουμε στον ελάχιστο κοινό παρονομαστή. Στην πέμπτη ψηφοφορία, λοιπόν, ό,τι περισσεύει. Ή όπως θα έλεγε ο Σωκράτης: «Το να κρίνεις είναι εύκολο, το να επιλέγεις είναι δύσκολο». Εδώ, όμως, το δύσκολο φαίνεται να είναι να βρεθεί κοινός τόπος – ή έστω η υποψήφια ψυχή που θα δεχτεί να αναλάβει.

Το επίδομα και οι χειροκροτητές

Κι ενώ η χώρα περιμένει το νέο πρόεδρο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε το πολυσυζητημένο επίδομα για τους αστυνομικούς. Μετά από διαπραγματεύσεις που πέρασαν από «σαράντα κύματα», τελικά δόθηκε – μαζί με το απαραίτητο πολιτικό χειροκρότημα. Αν ήταν σκηνή από ταινία, θα ήταν το “Ο Λόγος του Βασιλιά”, αλλά χωρίς το δράμα. Όπως θα έλεγε και ο Ρόναλντ Ρέιγκαν: «Η πολιτική είναι η τέχνη να δίνεις κάτι μικρό, ενώ κρατάς κάτι μεγαλύτερο για τον εαυτό σου».

Η αντιπολίτευση χωρίς όπλα

Η αποσύνδεση της προεδρικής εκλογής από τις εθνικές εκλογές έκανε την αντιπολίτευση να μοιάζει με στρατιώτη χωρίς όπλα. Ο θεσμός απονευρώθηκε, αφήνοντας την κυβέρνηση να παίζει σε έναν άδειο αγωνιστικό χώρο. Αν ο Νίκος Καζαντζάκης έγραφε το σενάριο, ίσως να πρόσθετε: «Φοβάμαι για όσα δεν έχουν φωνή να φωνάξουν». Και εδώ, η φωνή της αντιπολίτευσης σίγησε πριν καν ξεκινήσει.

Η δημοκρατία σε εκπτώσεις;

Η προεδρική εκλογή, κάποτε ορόσημο θεσμικής ισορροπίας, έχει γίνει μια τυπική διαδικασία. Οι «ψηφοφόροι που προσφέρονται» είναι το νέο σύμβολο μιας δημοκρατίας που ψάχνει το ρυθμό της. Ή όπως θα έλεγα: «Η δημοκρατία δεν είναι τέλεια, αλλά είναι το καλύτερο που έχουμε. Εξαρτάται από το πώς θα τη χειριστείς». Και εδώ, ο χειρισμός φαίνεται να θέλει βελτιώσεις.

• Hard Talks
• Αφροδίτη Λατινοπούλου
• Νικόλαος Γλύξμπουργκ
• ΣΥ​ΡΙΖΑ