Η κόντρα για τα καρτέλ και τον Σάντσεθ – Ο επιτήδειος Ερντογάν και η αναποφάσιστη ΕΕ

Η Σύνοδος Κορυφής και το βέτο του Ισπανού Σάντσεθ και του Πορτογάλου Κόστα που δεν ήταν ακριβώς βέτο αλλά η θέση τους πέρασε στα συμπεράσματα, πυροδότησε νέο κύκλο σκληρής αντιπαράθεσης ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αντιπολίτευση.

Το στιγμιότυπο με τον Ισπανό πρωθυπουργό έγινε viral.

«Πολύ ωραία! Πάω να πάρω λίγο αέρα και να καθαρίσει το μυαλό μου και αν έχετε κάτι καινούριο να μου πείτε, πείτε το», έγραψε στο tweet ο κ. Σάντσεθ αν και διέψευσε δημοσιογράφο που μίλησε για ισπανικό βέτο. Όταν επέστρεψε όμως πήρε αυτό που ήθελε. Και με αυτήν την έννοια θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι είναι νικητής της Συνόδου αφού όλα τα άλλα μεγάλα και κρίσιμα ζητήματα που συνδέονται με την ενεργειακή κρίση και τις σοβαρές συνέπειες στα ευρωπαϊκά νοικοκυριά παραπέμφθηκαν στην Σύνοδο του Μαΐου, δηλαδή δύο μήνες μετά, όταν το οικονομικό είναι αυτό που καίει τους πολίτες της Ε.Ε.

Η συμμαχία

Η συμμαχία της Ιβηρικής Χερσονήσου, δηλαδή της Ισπανίας με την Πορτογαλία, πέτυχε να εξασφαλίσει «καθεστώς ειδικής εξαίρεσης» που της δίνει το δικαίωμα για παρέμβαση στην αγορά της ενέργειας στο εσωτερικό των χωρών τους, διαχωρίζοντας τις τιμές φυσικού αερίου από το ηλεκτρικό ρεύμα – μέχρι τώρα τις συμπαρέσυραν – και προχωρώντας πλέον σε επιβολή πλαφόν ή και μειώσεις των τιμών στο ρεύμα, κατά παρέκκλιση των ευρωπαϊκών κανόνων που ισχύουν για όλες τις άλλες χώρες. Το βασικό επιχείρημα των δύο ηγετών ήταν ότι δεν έχουν πρόσβαση σε αγωγούς φυσικού αέριο, γεγονός που αυξάνει τις τομές κι αυτό έγινε αποδεκτό ακόμη και από τους σκληρούς της ΕΕ, την Γερμανία και την Ολλανδία που έχουν σοβαρές ενστάσεις στην εφαρμογή του πλαφόν.

Το ελληνικό «βέτο» και τα καρτέλ

Όπως έγινε γνωστό από κυβερνητικές πηγές μετά από ένα άτυπο βέτο του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη συμπεριλήφθηκε στα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής η δέσμευση ότι θα εξεταστεί και το πλαφόν στα καύσιμα από την Ευρωπαΐκή Επιτροπή παρά τις αντίθετες απόψεις που υπάρχουν, διαφορετικά δεν θα τα υπέγραφε.

Το πλαφόν έχει στόχο να βάλει φρένο στα καρτέλ της κερδοσκοπίας τα οποία ζουν και βασιλεύουν ιδιαίτερα μετά την ρωσική εισβολή. Δεν συμφωνούν όμως όλοι οι εταίροι και το πάρτι συνεχίζεται. Είναι χαρακτηριστική η επίθεση την οποίαν έκανε ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ματέους Μοραβιέτσκι στον Ολλανδό ομόλογό του Μαρκ Ρούτε. Τον κατηγόρησε ότι αρνείται την επιβολή πλαφόν στις τιμές χονδρικής πώλησης του φυσικού αερίου, διότι «προστατεύει Ολλανδούς εμπόρους ενέργειας».

Καυτή πατάτα

Εάν δεν υπάρξει ευρωπαϊκή απάντηση το πρόβλημα της ενέργειας δεν θα μπορέσει να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά ότι εθνική πολιτική κι αν ακολουθηθεί. Η τελευταία δέσμευση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Βουλή ήταν ότι μετά τα στοιχεία τα οποία θα έχει στα χέρια της η κυβέρνηση για τα υπερκέρδη των ιδιωτών παροχών της ενέργειας, θα επιβάλει έκτακτη φορολόγηση στο 90% αυτών των ποσών. Διέψευσε το επιχείρημα του ΣΥΡΙΖΑ ότι αυτά τα υπερκέρδη φτάνουν το ενάμιση δις ευρώ καθώς μόνο η ΔΕΗ από αυτά τα υπερκέρδη επέστρεψε στους καταναλωτές με διάφορα πακέτα 800 εκατομμύρια ευρώ. Η ακριβής εικόνα θα υπάρχει στο επόμενο διάστημα με την παρουσίαση των ισολογισμών.

«Η κυβέρνηση έχει ρεύμα. Στα καρτέλ. Στα funds και στους ιδιώτες μετόχους, στους οποίους πούλησε το 17% της ΔΕΗ. Στις ιδιωτικές εταιρείες ενέργειας. Στους ισχυρούς που κερδίζουν, ενώ εσύ δεν αντέχεις να πληρώσεις τον λογαριασμό» έγραψε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας στο Twitter.

«Ένας από τους αγαπημένους μύθους του ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι η Κυβέρνηση ανέχεται ή ακόμα χειρότερα υποστηρίζει την αισχροκέρδεια» απάντησε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου. Χαρακτήρισε «παραλογισμό», τον ισχυρισμό ότι ένα πολιτικό κόμμα, όπως η Νέα Δημοκρατία από τα μεγαλύτερα σήμερα στην Ευρώπη που διαχρονικά έχει μια ευρύτατη λαϊκή βάση θα ευνοούσε τους λίγους που αισχροκερδούν σε βάρος της κοινωνίας από την οποία αντλεί την νομιμοποίησή της και στην οποία θα στραφεί ξανά για να ανανεώσει την εμπιστοσύνη της, όπως τόνισε.

Το αβέβαιο τέλος του πολέμου και η Τουρκία

Η ΕΕ παραμένει αμήχανη κι αναποφάσιστη παρά το γεγονός ότι ουδείς μπορεί μπορεί να προβλέψει το τέλος αυτού του πολέμου. Οι τελευταίες αναφορές του Τζο Μπάιντεν στο πρόσωπο του Πούτιν τον οποίο αποκάλεσε «χασάπη» και τόνισε ότι «προς θεού αυτός άνθρωπος δεν μπορεί να παραμένει στην εξουσία».

Έριξαν κι άλλο λάδι στη φωτιά.

Αποστάσεις πήρε ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. Δήλωσε στο France 3 ότι θεωρεί καθήκον του να επιτύχει πρώτα μια κατάπαυση του πυρός και στη συνέχεια την πλήρη αποχώρηση των ρωσικών στρατευμάτων με διπλωματικά μέσα. «Αν θέλουμε να το πετύχουμε αυτό, δεν μπορούμε να κλιμακώσουμε ούτε στα λόγια ούτε στις πράξεις» τόνισε.

Διόρθωσε τον Μπάϊντεν και ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν. «Αυτό που ήθελε να πει ο πρόεδρος ήταν ότι δεν μπορεί να επιτραπεί στον Πούτιν να ασκεί εξουσία στους γείτονές του ή στην περιοχή» δήλωσε. «Δεν συζητούσε για την εξουσία του Πούτιν στη Ρωσία, ούτε για αλλαγή καθεστώτος».

Άμεση ήταν και η αντίδραση του Κρεμλίνου: «Αυτό δεν πρόκειται να αποφασιστεί από τον κ. Μπάιντεν», δήλωσε ο εκπρόσωπος Ντμίτρι Πεσκόφ. «Θα πρέπει να είναι μόνο επιλογή του λαού της Ρωσικής Ομοσπονδίας» τόνισε.

Ο ρόλος Ερντογάν

Μέσα σε αυτό το ηλεκτρισμένο κλίμα διεξάγεται αύριο και μεθαύριο στην Κωσταντινούπολη ο 6ος κύκλος διαπραγματεύσεων ανάμεσα στους Ρώσους και τους Ουκρανούς. Ο Ταγίπ Ερντογάν είχε το Σαββατοκύριακο συνομιλίες τόσο με τον πρόεδρο Πούτιν όσο και με τον πρόεδρο Ζελένσκι. Ο διαμεσολαβητικός του ρόλος ή αλλοιώς του επιτήδειου ουδέτερου, αναγνωρίζεται από την ΕΕ και τις ΗΠΑ. Γι’ αυτό το λόγο και του δίνεται χάρη παρά το γεγονός ότι δήλωσε ότι η Τουρκία δεν θα εφαρμόσει τις κυρώσεις σε βάρος της Ρωσίας.

Το γεγονός των «διαρροών στην εφαρμογή των κυρώσεων» έθιξε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Σύνοδο Κορυφής. Αλλά αναμένονται εξελίξεις από το μέτωπο των διαπραγματεύσεων οπότε οι αντιδράσεις κατά της Τουρκίας ήταν χαλαρές.

«Η Τουρκία και άλλες χώρες πρέπει να συνεχίσουν να συνομιλούν με τη Ρωσία, για να βοηθήσουν να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία» δήλωσε ο εκπρόσωπος του Τούρκου προέδρου Ιμπραχίμ Καλίν στο διεθνές φόρουμ του Κατάρ. «Αν όλοι κόψουν τις γέφυρες με τη Ρωσία, τότε ποιος θα μιλάει με εκείνους τελικά;» αναρωτήθηκε. «Οι Ουκρανοί πρέπει να έχουν στήριξη με κάθε δυνατό μέσο ώστε να μπορούν να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους… Το ζήτημα της Ρωσίας πρέπει να ακούγεται με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».

Πρόσκληση στους ολιγάρχες

Μεγάλο είναι το όφελος της Τουρκίας από αυτόν το ρόλο του επιτήδειου ουδέτερου. Την χαλαρή αντιμετώπιση των Ευρωπαίων και των Αμερικανών βλέπει και μέρα με την ημέρα κλιμακώνει την στάση της. Ο υπουργός εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου απηύθυνε πρόσκληση και στους Ρώσους ολιγάρχες.«Αν ρώσοι ολογάρχες…ή όποιοι ρώσοι πολίτες θέλουν να επισκεφθούν την Τουρκία, φυσικά και μπορούν» δήλωσε. «Αν αυτοί οι ολιγάρχες μπορούν να έχουν επιχειρηματική δραστηριότητα στην Τουρκία, τότε φυσικά ναι μπορούν, εφόσον είναι νόμιμη και όχι αντίθετη στο διεθνές δίκαιο» τόνισε.

Ήδη δύο υπερπολυτελείς θαλαμηγοί που ανήκουν στον Ρώσο δισεκατομμυριούχο Ρομάν Αμπράμοβιτς που παίζει διαμεσολαβητικό ρόλο, ήδη έχουν ελλιμενιστεί σε τουρκικές μαρίνες.»

• ακρίβεια
• πλαφόν