Η Μέση Ανατολή ξανά στο χείλος γενικευμένου πολέμου: Ο πύραυλος των Χούθι, η «ρωγμή» στην άμυνα του Ισραήλ και το διπλωματικό ρήγμα με τις ΗΠΑ

Η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή βαθαίνει με τρόπο αναπόφευκτο, επικίνδυνο και, ενδεχομένως, ανεξέλεγκτο. Η πρόσφατη επιτυχημένη επίθεση των Χούθι από την Υεμένη εναντίον του αεροδρομίου Μπεν Γκουριόν στο Ισραήλ συνιστά ιστορική καμπή: όχι απλώς ως στρατιωτικό περιστατικό, αλλά ως πολυεπίπεδο γεγονός με στρατηγικές, τεχνολογικές και διπλωματικές προεκτάσεις. Δείχνει όχι μόνο την τρωτότητα του Ισραήλ, αλλά και το διαφαινόμενο τέλος μιας εποχής αμερικανικής ηγεμονίας και αδιαμφισβήτητης στρατιωτικής υπεροχής στην περιοχή.

Η επανέναρξη των επιχειρήσεων και η στρατηγική κόπωση

Η ισραηλινή απόφαση να κλιμακώσει εκ νέου τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα –μετά από μια ολιγόμηνη παύση και την παγωμένη διπλωματία με την Χαμάς– λειτούργησε ως καταλύτης. Ακολούθησε διεύρυνση της στρατιωτικής δράσης στη Συρία, με στόχο ιρανικά συμφέροντα και παραστρατιωτικούς στόχους, κάτι που παραδοσιακά αποτελεί κόκκινο πανί για την Τεχεράνη και τους συμμάχους της. Το σενάριο του γενικευμένου πολέμου, που για μήνες παρουσιαζόταν ως φόβος ή πιθανότητα, μετατρέπεται μεθοδικά σε πραγματικότητα.

Η στρατηγική κόπωση των ΗΠΑ –παρά την τεχνολογική τους υπεροχή– είναι εμφανής. Οι επιθέσεις των Χούθι στο νότιο Ερυθρό και Αραβικό Πέλαγος όχι μόνο δεν έχουν περιοριστεί από τα επανειλημμένα αεροπορικά πλήγματα των ΗΠΑ και της Βρετανίας, αλλά φαίνεται να ενισχύονται σε ακρίβεια και φονικότητα. Η επίθεση στο Μπεν Γκουριόν ήταν το πιο εντυπωσιακό επεισόδιο αυτής της πραγματικότητας – και απολύτως αποκαλυπτικό.

Η αδυναμία του Ισραήλ να αναχαιτίσει: κρίσιμο πλήγμα στο αφήγημα της «αντιπυραυλικής παντοδυναμίας»

Η αποτυχία του Ισραήλ να αναχαιτίσει τον πύραυλο που εκτοξεύτηκε από απόσταση άνω των 2.000 χλμ., παρά την παρουσία του περίφημου Σιδερένιου Θόλου (Iron Dome) και άλλων πιο πρόσφατων συστημάτων (όπως το David’s Sling και το Arrow), αποτελεί σημαντικό στρατηγικό και επικοινωνιακό πλήγμα.

Οργή Νετανιάχου μετά το χτύπημα στο αεροδρόμιο του Τελ Αβίβ: «Θα απαντήσουμε στα αφεντικά των Χούθι όποτε και όπου αποφασιστεί»

Ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού έκανε λόγο για “τεχνικό ζήτημα” στο σύστημα αναχαίτισης, ενώ ο στρατηγός Μπαρ Σαλόμ δήλωσε πως “οι Χούθι ήταν απίστευτα ακριβείς”, και ότι εξετάζεται αν η αποτυχία οφείλεται σε σφάλμα του ίδιου του Ισραήλ ή σε νέα τεχνολογία stealth με υπερηχητική δυνατότητα ελιγμών.

Αν ισχύει το δεύτερο, τότε πρόκειται για δομική μεταβολή στο στρατηγικό τοπίο της περιοχής. Το Ιράν, που φέρεται να έχει εξοπλίσει τους Χούθι με προηγμένη τεχνολογία, αλλά και η ίδια η Υεμένη, καθίστανται πλέον άμεσοι παράγοντες απειλής όχι μόνο για το Ισραήλ αλλά για κάθε συμφέρον που εδρεύει ή διέρχεται στην ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Οι ΗΠΑ σε στρατηγικό αδιέξοδο: κόστος χωρίς αποτέλεσμα

Η επιμονή των ΗΠΑ να βομβαρδίζουν θέσεις των Χούθι –με τη βοήθεια της Βρετανίας και τις πληροφορίες του Ισραήλ– δεν έχει αποφέρει ουσιαστικά στρατιωτικά αποτελέσματα. Αντιθέτως, οι Χούθι συνεχίζουν να εξαπολύουν επιθέσεις, με αυξανόμενη ισχύ και αποτελεσματικότητα. Το κόστος της στρατιωτικής παρουσίας αυξάνεται, ενώ η πολιτική φθορά της Ουάσινγκτον είναι ορατή.

Στην παρούσα φάση, η Ουάσινγκτον δεν μπορεί να αποχωρήσει χωρίς να εκτεθεί, αλλά ούτε και να νικήσει καθοριστικά. Βρίσκεται, με άλλα λόγια, σε παγίδα υπερδέσμευσης – ένα γνώριμο μοτίβο για τις ΗΠΑ μετά το Ιράκ και το Αφγανιστάν.

Η διπλωματική ρήξη: το ρήγμα Νετανιάχου – Τραμπ και το φάντασμα του Ερντογάν

Ο Νετανιάχου, σε ιδιωτικές συνομιλίες, εμφανίζεται βαθιά απογοητευμένος από την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ στη Μέση Ανατολή, παρά την επίσημη επίφαση συμμαχίας. Θεωρεί ότι ο πρώην πρόεδρος υπονομεύει το Ισραήλ με την υπερβολικά ανεκτική στάση του απέναντι στον Ερντογάν και με την πρόθεση να επαναφέρει το Ιράν στο τραπέζι των πυρηνικών διαπραγματεύσεων.

Συναγερμός στη Μέση Ανατολή: Πύραυλος μεγάλου βεληνεκούς από την Υεμένη πλήττει το Ισραήλ – Τεράστιος κρατήρας δίπλα στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν (Βίντεο)

Η εικόνα του Νετανιάχου να κάθεται σιωπηλός ενώ ο Τραμπ επαινεί δημοσίως τον Ερντογάν στον Λευκό Οίκο έχει μείνει χαραγμένη στα διπλωματικά αρχεία. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αισθάνεται ότι έχει προδοθεί από έναν στρατηγικό σύμμαχο, ενώ ταυτόχρονα το Κόλπο του Άντεν, ο Περσικός Κόλπος και η Συρία μετατρέπονται σε σκακιέρα πολλαπλών συγκρούσεων με απρόβλεπτες συνέπειες.

Χάος και τριγμοί στον άξονα εξουσίας: Νετανιάχου, Κατζ, Χαμάς, Κατάρ

Οι απειλές του Νετανιάχου για απάντηση “σε τόπο και χρόνο που θα επιλέξουμε” εναντίον του Ιράν, καθώς και οι δηλώσεις του υπουργού Άμυνας Ισραήλ Κατζ περί “επταπλής απάντησης”, δεν κρύβουν την αμηχανία. Η ισραηλινή ηγεσία βρίσκεται σε τροχιά αποσταθεροποίησης, καθώς οι στρατιωτικές και διπλωματικές επιλογές μειώνονται.

Η Χαμάς χαιρέτισε την επίθεση των Χούθι, αποκαλώντας την Υεμένη “δίδυμη αδελφή της Παλαιστίνης”. Παράλληλα, το Ισραήλ επιτίθεται λεκτικά στο Κατάρ, ενοχλημένο από τη διγλωσσία της Ντόχα, η οποία παίζει ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς. Η Ντόχα αντέδρασε έντονα, μιλώντας για “απαράδεκτες και ανεύθυνες δηλώσεις” του Ισραηλινού πρωθυπουργού. Η διπλωματία της περιοχής αποσαθρώνεται με ταχύτητα, καθώς τα κράτη επιλέγουν πλευρές ή αποστασιοποιούνται ταυτόχρονα.

Από την κρίση στην πλήρη αποσταθεροποίηση

Η επίθεση στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν από τους Χούθι δεν είναι ένα μεμονωμένο επεισόδιο. Είναι η συμπύκνωση μιας περιφερειακής ανάφλεξης που βαθαίνει, ξεφεύγοντας από τα όρια του παλαιστινιακού ή συροϊρανικού μετώπου. Οι τεχνολογικές επιδόσεις των Χούθι, η φανερή αδυναμία των αμερικανοϊσραηλινών συστημάτων αεράμυνας, η κλονισμένη εμπιστοσύνη μεταξύ Νετανιάχου και Τραμπ, και οι συγκρούσεις με το Κατάρ, οδηγούν σε ένα νέο πολυπολικό τοπίο στην περιοχή.

Αν δεν υπάρξει άμεση διπλωματική αποκλιμάκωση, ο επόμενος πύραυλος μπορεί να μην πέσει σε τερματικό σταθμό, αλλά σε κάτι πολύ πιο κρίσιμο – σε μια απόφαση που θα φέρει τη Μέση Ανατολή σε ένα πόλεμο από τον οποίο ίσως να μη γλιτώσει κανείς.

• ΗΠΑ
• Ιράν
• Ισραήλ
• Μέση Ανατολή
• Μπενιαμίν Νετανιάχου
• Ντόναλντ Τραμπ
• Χούθι