Η ώρα της αλήθειας: Διερευνητικός… ελιγμός Ερντογάν – Θα κάνει ο Μητσοτάκης το ίδιο λάθος με τον Σημίτη;

Είναι ξεκάθαρο ότι ο Ερντογάν «επιθυμεί», πλέον, διερευνητικές επαφές για να μην υποστεί τις κυρώσεις της ΕΕ και υπό τις ασφυχτικές πιέσεις Γερμανίας – ΗΠΑ να μην κάνει το λάθος και βάλει «φωτιά» στην περιοχή. Ωστόσο η όλη διαδικασία κινείται σε κινούμενη άμμο καθώς οι μαξιμαλιστικές θέσεις του Ερντογάν παραμένουν στο τραπέζι και αφορούν τον πυρήνα της Συνθήκης της Λωζάνης, όπως είναι η μουσουλμανική μειονότητα και η κυριαρχία των νησιών που βρίσκονται κοντά στις τουρκικές ακτές.

O Ερντογάν το είπε ξεκάθαρα: «Τον λόγο έχει τώρα η διπλωματία, στην οποία η Τουρκία θέλει να δώσει τη μεγαλύτερη δυνατή ευκαιρία με σκοπό την επίλυση των θεμάτων μέσω του διαλόγου έτσι ώστε να αποκομίσουν κέρδη όλες οι πλευρές. Με το όραμα αυτό θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε κάθε σταγόνα των υδάτων μας και κάθε σπιθαμή της γης μας μέχρι τέλους». Και πρόσθεσε ότι «η απόσυρση του ερευνητικού σκάφους έγινε για να επιτρέψει μια διπλωματική προσέγγιση με την Ελλάδα, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως οι τουρκικές επιχειρήσεις στην περιοχή έχουν τελειώσει. Το “Oruc Reis” θα επιστρέψει στην αποστολή του στην Ανατολική Μεσόγειο μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης». Δηλαδή ο Ερντογάν με το «περίστροφο» στο τραπέζι εκβιάζει για τη δική του ατζέντα.

Τα νέα δεδομένα είναι ότι αρχικά ανακοινώθηκε η αναβολή της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ που ήταν προγραμματισμένη να διεξαχθεί την Πέμπτη και την Παρασκευή λόγω κρούσματος κορωνοϊού σε υπάλληλο, όπως ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος του Σαρλ Μισέλ. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο του Σαρλ Μισέλ, η Σύνοδος Κορυφής αναβάλλεται εξαιτίας κρούσματος κορωνοϊού. «Ο πρόεδρος του Συμβουλίου πληροφορήθηκε σήμερα ότι ένας φύλακας ασφάλειας, με τον οποίο ήρθε σε επαφή στις αρχές την περασμένη εβδομάδα, διαγνώστηκε θετικός σε κορωνοϊό». Η Σύνοδος όπως ανακοινώθηκε θα γίνει την 1η και 2 Οκτωβρίου.

Βολική παράταση, θα πει κάποιος ελέω κορωνοϊού, ενώ αμέσως μετά ανακοινώθηκε από το υπουργείο Εξωτερικών με μια λιτή ανακοίνωση λίγων λέξεων ότι: «Η Ελλάδα και η Τουρκία συμφώνησαν τη διεξαγωγή του 61ου γύρου Διερευνητικών Επαφών, στην Κωνσταντινούπολη, προσεχώς». Την ίδια ώρα όμως, η Τουρκία συνέχιζε τις προκλήσεις: Με αντι-Navtex από τον Σταθμό της Σμύρνης,  ζητεί την αποστρατιωτικοποίηση της νήσου Λήμνου.

Σύμφωνα με την τουρκική αντι-Navtex, η οποία έρχεται λίγες ημέρες μετά από αντίστοιχη ναυτική οδηγία για τη Χίο, παραβιάζεται η Συνθήκη της Λωζάνης. Η Τουρκία σε κάθε ευκαιρία και με παράνομο τρόπο παραβιάζει τις συνθήκες αλλά και το διεθνές δίκαιο ακόμα και την ώρα που υποδύεται ότι θέλει να κάτσει στο τραπέζι του διαλόγου.

Είναι ξεκάθαρο ότι η Τουρκία είτε το ανακοινώσουν, είτε όχι θα θέσει στο τραπέζι του διαλόγου την αποστρατικοποίηση των νησιών του Αιγαίου, τον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας (FIR), τα εναέρια και χωρικά ύδατα, γκρίζες ζώνες και φυσικά την υφαλοκρηπίδα.

Οι παγίδες που κρύβει ένας ελληνοτουρκικός διάλογος είναι ορατές δια γυμνού οφθαλμού καθώς υπονομεύεται πριν ακόμα ξεκινήσει από μια χώρα η οποία δεν αποδέχεται τους διεθνείς κανόνες, το Διεθνές Δίκαιο της Θαλάσσης και τα Διεθνή Δικαιοδοτικά όργανα.

Τι θα κάνει η Ελλάδα αν τα θέσει στον διάλογο; Θα αποχωρήσει με τον κίνδυνο να χρεωθεί το ναυάγιο; Κάτι που άλλωστε επιθυμεί και επιδιώκει ο Ερντογάν. Αν από την άλλη κάτσει στο τραπέζι θα νομιμοποιεί όλες τις έκνομες όσο και απολύτως παράλογες διεκδικήσεις της Τουρκίας εις βάρος της Ελλάδος και θα τις καταγράψει, πλέον, επίσημα ως ελληνοτουρκικές διαφορές.  

Το μεγάλο ερώτημα είναι ότι για να ξεπεραστεί το αδιέξοδο θα πρέπει να κάνει πίσω ο Ερντογάν γιατί διαφορετικά ο κλήρος πέφτει στην Ελλάδα. Απλώς θα αποτυπωθεί ξανά το αδιέξοδο των προηγούμενων  60 γύρων διαπραγμάτευσης και στον 61ος;

Και το επόμενο ερώτημα είναι και μετά; Πόλεμος; Επίσης κρίσιμο είναι να μάθουμε τα ανταλλάγματα ή ποιες διαβεβαιώσεις πήρε από Γερμανία- ΗΠΑ ο Ερντογάν για να αλλάξει ρητορική και να κάτσει στο τραπέζι του διαλόγου;

Θεωρώ ότι η κατάσταση με την Τουρκία είναι στην κρισιμότερη φάση της ακόμα και αν φαίνεται αποκλιμάκωση που θυμίζει την ηρεμία πριν την καταιγίδα. Τα γεγονότα των Ιμίων μας έφεραν στη κρίση του «Καστελόριζου» με την αναγνώριση από την πλευρά της Ελλάδας και της τότε κυβέρνησης Σημίτη «ζωτικού χώρου» στη γείτονα αλλά και ότι αποδέχτηκε το «γκριζάρισμα» της ελληνικής κυριαρχίας στην περιοχή. Βεβαίως οι αποφάσεις των χειρισμών ανήκουν στον Πρωθυπουργό, αυτός θα φέρει την ευθύνη για την όποια εξέλιξη αλλά στα εθνικά θέματα οφείλει να  ενημερώσει τους πολιτικούς αρχηγούς για το ποιες είναι οι προθέσεις του καθώς οδηγούμαστε σε διάλογο με την Τουρκία και θα πρέπει να ξεκαθαρίσουν οι κόκκινες γραμμές και αν χρειάζεται να επαναπροσδιοριστεί η εθνική γραμμή.

• Oruc Reis
• κορωνοϊός