Ηλεκτρικά πατίνια χωρίς κανόνες: Ένα ατύχημα κάθε τρεις ημέρες – Το όριο ταχύτητας και το κενό ασφάλειας στους ελληνικούς δρόμους

Τα ηλεκτρικά πατίνια είναι πλέον ένας καθιερωμένος και δημοφιλής τρόπος μετακίνησης στους δρόμους της Αθήνας. Ωστόσο, συνοδεύονται επίσης από έναν βαθμό κινδύνου που χρειάζεται να αντιμετωπιστεί πιο αποτελεσματικά από ό,τι σήμερα. Εκεί όπου μέχρι πριν από λίγα χρόνια κυκλοφορούσαν κυρίως αυτοκίνητα, μηχανές, ποδήλατα και πεζοί, σήμερα κινούνται καθημερινά δεκάδες χρήστες μικροκινητικότητας, συχνά χωρίς επαρκή γνώση των κανόνων, χωρίς προστατευτικό εξοπλισμό και χωρίς την απαραίτητη οδηγική εμπειρία. Το αποτέλεσμα αποτυπώνεται πλέον και στους αριθμούς. Τα ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια αυξάνονται, τα νοσοκομεία βλέπουν όλο και περισσότερους τραυματισμούς, ενώ οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το φαινόμενο δεν μπορεί πια να αντιμετωπίζεται ως μια απλή «μόδα» μετακίνησης.

Τα πρόσφατα περιστατικά με ανήλικους τραυματίες, αλλά και η τραγωδία στην Ηλεία με τον θάνατο 13χρονου που οδηγούσε ηλεκτρικό πατίνι, φανερώνουν με δραματικό τρόπο το μεγάλο πρόβλημα που δημιουργήθηκε. Είναι έτοιμοι οι ελληνικοί δρόμοι, οι χρήστες και η πολιτεία για αυτή τη νέα μορφή μετακίνησης;

Τα στοιχεία που προκαλούν ανησυχία

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας, το 2025 καταγράφηκαν στην Ελλάδα 109 τροχαία ατυχήματα με ηλεκτρικά πατίνια. Από αυτά, 2 ήταν θανατηφόρα, 4 σοβαρά και 103 ελαφρά. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου σε 9,1 ατυχήματα τον μήνα ή σε ένα ατύχημα κάθε 3,3 ημέρες.

Η εικόνα δεν φαίνεται να αλλάζει ούτε το 2026. Ήδη στο πρώτο δίμηνο του έτους έχουν καταγραφεί 17 ατυχήματα, εκ των οποίων 1 σοβαρό και 16 ελαφρά. Με απλή αναγωγή, ο ρυθμός παραμένει σχεδόν ίδιος με αυτόν του 2025, δηλαδή περίπου 0,29 ατυχήματα την ημέρα.

Τα στοιχεία αυτά αφορούν όλους τους χρήστες, όχι μόνο ανηλίκους. Ωστόσο, οι γιατροί και οι εργαζόμενοι στα νοσοκομεία επισημαίνουν ότι τα παιδιά και οι έφηβοι αποτελούν ιδιαίτερα ευάλωτη κατηγορία. Υπολογίζεται ότι μέσα σε έναν χρόνο περίπου 400 παιδιά χρειάστηκε να μεταφερθούν σε νοσοκομείο με μικρούς ή μεγαλύτερους τραυματισμούς από ηλεκτρικά πατίνια.

«Δεκάδες παιδιά φτάνουν στα νοσοκομεία»

Ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος, έχει περιγράψει την κατάσταση με σαφήνεια, τονίζοντας ότι δεκάδες ανήλικοι προσέρχονται στα παιδιατρικά νοσοκομεία τραυματισμένοι, άλλοτε ελαφρά και άλλοτε σοβαρά, μετά από πτώσεις ή συγκρούσεις με ηλεκτρικά πατίνια. Όπως σημειώνει, «κάτι πρέπει να διορθωθεί στην οδήγηση και στα μέτρα προστασίας».

Ανάλογη εικόνα μεταφέρει και ο διευθυντής της Ορθοπαιδικής Κλινικής του Γενικού Νοσοκομείου Λάρισας, Κώστας Μπαργιώτας, ο οποίος κάνει λόγο για καθημερινή παρουσία τραυματισμένων παιδιών στις εφημερίες. Περιγράφει δρόμους όπου ποδήλατα και πατίνια κινούνται αντίθετα στο ρεύμα, ελίσσονται ανάμεσα σε αυτοκίνητα και εμφανίζονται ξαφνικά μπροστά στους οδηγούς.

Η εικόνα που περιγράφουν οι γιατροί αναδεικνύει ένα βασικό πρόβλημα: η χρήση ηλεκτρικών πατινιών έχει εξαπλωθεί ταχύτερα από την προσαρμογή των κανόνων, των ελέγχων και της οδηγικής παιδείας.

Το πρόβλημα της καταγραφής

Παρότι υπάρχουν επίσημα στοιχεία για τα τροχαία ατυχήματα, κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει με ακρίβεια πόσα περιστατικά συμβαίνουν πραγματικά. Πολλά ατυχήματα δεν δηλώνονται ποτέ, ειδικά όταν πρόκειται για μικροτραυματισμούς ή όταν εμπλέκονται ανήλικοι.

Σε αρκετές περιπτώσεις, η πραγματική αιτία του τραυματισμού δεν αναφέρεται εξαρχής. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση ανήλικης που είχε βρεθεί αναίσθητη και αιμόφυρτη στο κέντρο της Αθήνας τα Χριστούγεννα. Αρχικά θεωρήθηκε ότι είχε παρασυρθεί από όχημα και ότι ο οδηγός την εγκατέλειψε. Μόνο όταν συνήλθε, εξήγησε ότι είχε βρει ενεργοποιημένο ηλεκτρικό πατίνι, το πήρε για βόλτα και έπεσε μόνη της, χτυπώντας στο κεφάλι. Αυτό δείχνει ότι τα επίσημα στοιχεία πιθανότατα αποτυπώνουν μόνο μέρος του προβλήματος.

Η αγορά μεγαλώνει, οι κίνδυνοι επίσης

Η μικροκινητικότητα αναπτύσσεται με ταχύ ρυθμό. Εκτιμάται ότι μέχρι το 2020 κυκλοφορούσαν στην Ελλάδα περίπου 125.000 ηλεκτρικά πατίνια, με τις ετήσιες πωλήσεις να φτάνουν περίπου τις 20.000. Η αγορά συνεχίζει να μεγαλώνει, καθώς τα πατίνια προσφέρουν φθηνή, εύκολη και γρήγορη μετακίνηση, ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα.

Οι τιμές ξεκινούν από περίπου 85 ευρώ και μπορούν να φτάσουν ακόμη και τις 8.500 ευρώ, με τη μέση επιλογή των καταναλωτών να κινείται συνήθως μεταξύ 200 και 500 ευρώ.

Όμως η εύκολη πρόσβαση δεν συνοδεύεται πάντα από γνώση των κανόνων. Πολλοί χρήστες αντιμετωπίζουν το ηλεκτρικό πατίνι σαν παιχνίδι και όχι σαν όχημα. Αυτό είναι ακόμη πιο έντονο στους ανηλίκους, οι οποίοι συχνά κινούνται χωρίς κράνος, χωρίς προστατευτικό εξοπλισμό, σε δρόμους υψηλής κυκλοφορίας ή ακόμη και με δεύτερο επιβάτη.

Τι προβλέπει ο ΚΟΚ

Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας προβλέπει συγκεκριμένους κανόνες για τα ηλεκτρικά πατίνια, τα οποία εντάσσονται στα Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα.

Οι βασικές προβλέψεις είναι σαφείς:

Οι οδηγοί ηλεκτρικών πατινιών πρέπει να κινούνται σε ποδηλατόδρομους όπου υπάρχουν. Όταν δεν υπάρχουν, οφείλουν να κινούνται στο δεξιό άκρο του οδοστρώματος. Απαγορεύεται η κυκλοφορία σε δρόμους όπου το όριο ταχύτητας ξεπερνά τα 30 χλμ./ώρα.

Το ανώτατο όριο ταχύτητας για τα ηλεκτρικά πατίνια είναι 25 χλμ./ώρα, ενώ για ανήλικους αναφέρονται ακόμη χαμηλότερα όρια. Η μεταφορά δεύτερου ατόμου απαγορεύεται αυστηρά. Απαγορεύεται επίσης η χρήση κινητού τηλεφώνου και ακουστικών κατά την οδήγηση, εκτός εάν το κινητό βρίσκεται σε ειδική βάση και χρησιμοποιείται με ανοιχτή ακρόαση.

Τα πατίνια πρέπει να διαθέτουν φώτα μπροστά και πίσω, κουδούνι και ανακλαστικά. Οι χρήστες οφείλουν να φορούν κράνος, ενώ κατά τις νυχτερινές ώρες προβλέπεται και χρήση αντανακλαστικού εξοπλισμού. Στην πράξη, όμως, πολλά από αυτά δεν τηρούνται.

Το «πείραγμα» των πατινιών και οι κόντρες

Ένα ακόμη ζήτημα που ανησυχεί τους ειδικούς είναι το λεγόμενο «πείραγμα» των ηλεκτρικών πατινιών. Με απλές παρεμβάσεις ή με ειδικά τσιπ, αρκετοί χρήστες αυξάνουν την τελική ταχύτητα του οχήματος, ξεπερνώντας κατά πολύ τα νόμιμα όρια.

Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου νεαροί καταγράφουν βίντεο να κινούνται σε λεωφόρους με ταχύτητες πολύ υψηλότερες από τις επιτρεπόμενες. Άλλοι χρησιμοποιούν την πρόσθετη ισχύ για να μεταφέρουν δεύτερο ή ακόμη και τρίτο άτομο, παρά την αυστηρή απαγόρευση.

Το πρόβλημα είναι ότι στη χώρα μας δεν υπάρχει ουσιαστικός μηχανισμός εντοπισμού τέτοιων παρεμβάσεων. Έτσι, ένα όχημα που κανονικά θα έπρεπε να κινείται με χαμηλή ταχύτητα μπορεί να μετατραπεί σε ιδιαίτερα επικίνδυνο μέσο.

Η κα Βασιλική Δανέλλη-Μυλωνά, Πρόεδρος του Ινστιτούτου Οδικής Ασφάλειας (Ι.Ο.ΑΣ.) «Πάνος Μυλωνάς» δήλωσε: «Από το 2019 έχουμε εντοπίσει και επισημάνει τους κινδύνους για την Οδική Ασφάλεια που μπορεί να προκύψουν όταν η χρήση των μέσων μικροκινητικότητας δεν συνδυάζεται με ένα πλήρες πλαίσιο κανόνων και τη συμμόρφωση των οδηγών σε αυτούς. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 5 θάνατοι σε τροχαίο δυστύχημα με ηλεκτρικό πατίνι στην Ελλάδα, αν και δεν υπάρχουν διαθέσιμα επίσημα στατιστικά στοιχεία. Σημαντικός είναι και ο ρόλος της ενημέρωσης – εκπαίδευσης των αναβατών-χρηστών και για αυτό το λόγο το Ινστιτούτο ανέπτυξε στο πλαίσιο του προγράμματος SURe in Mobility (FIA Grant Programme) το εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο ‘Μικρά Οχήματα – Μεγάλη Ευθύνη’ για χρήστες μικροκινητικότητας και ενημερωτική εκστρατεία η οποία περιλαμβάνει και βίντεο με συμβουλές για ασφαλή χρήση.»

Η Τροχαία και οι έλεγχοι

Οι στοχευμένοι έλεγχοι δείχνουν ότι το πρόβλημα είναι μεγάλο. Σε πρόσφατη επιχείρηση στη Θεσσαλονίκη, βεβαιώθηκαν 248 παραβάσεις μέσα σε δέκα ημέρες. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η παραβατικότητα δεν είναι μεμονωμένη, αλλά εκτεταμένη.

Οι παραβάσεις αφορούν κυρίως μη χρήση κράνους, κίνηση σε ακατάλληλα σημεία, παραβίαση κανόνων κυκλοφορίας, μεταφορά δεύτερου ατόμου και επικίνδυνη οδήγηση.

Το ερώτημα είναι αν οι έλεγχοι αυτοί αρκούν ή αν απαιτείται συστηματική αστυνόμευση και εκστρατεία ενημέρωσης.

Τι ισχύει στο εξωτερικό

1. Στην Ευρώπη δεν υπάρχει ενιαίο πλαίσιο για τα ηλεκτρικά πατίνια. Κάθε χώρα έχει διαμορφώσει διαφορετικούς κανόνες, ανάλογα με την εμπειρία της και την έκταση του προβλήματος.
2. Στην Ισπανία, η αύξηση των ατυχημάτων οδήγησε σε αυστηρότερους κανόνες. Οι χρήστες ηλεκτρικών πατινιών έχουν πλέον υποχρεώσεις αντίστοιχες με τους ιδιοκτήτες άλλων οχημάτων. Απαιτείται ασφάλιση αστικής ευθύνης, ενώ τα οχήματα πρέπει να φέρουν εμφανή σήμανση ή αναγνωριστική ετικέτα.
3. Στη Γερμανία, από το 2019, τα ηλεκτρικά πατίνια θεωρούνται μηχανοκίνητα οχήματα μικρής ισχύος. Το όριο ταχύτητας είναι 20 χλμ./ώρα και η ασφάλιση αστικής ευθύνης είναι υποχρεωτική. Ο οδηγός πρέπει να φέρει ειδικό ασφαλιστικό αυτοκόλλητο.
4. Στη Γαλλία, τα πατίνια εντάχθηκαν επίσημα στον ΚΟΚ το 2019. Το όριο ταχύτητας είναι 25 χλμ./ώρα, η κυκλοφορία στα πεζοδρόμια απαγορεύεται και η ασφάλιση αστικής ευθύνης είναι υποχρεωτική.
5. Στην Ιταλία, ο νέος ΚΟΚ προβλέπει κράνος για όλους τους οδηγούς πατινιών, πινακίδα αναγνώρισης, ασφαλιστική κάλυψη και περιορισμό κυκλοφορίας εντός αστικού ιστού.

Η σύγκριση δείχνει ότι η Ελλάδα παραμένει πιο πίσω σε ζητήματα ταυτοποίησης, ασφάλισης και ελέγχου.

ETSC_PINFLASH_47-Digital-V2_compressed

Το ζήτημα της ασφάλισης

Ένα από τα σοβαρότερα κενά αφορά την αποζημίωση σε περίπτωση ατυχήματος. Τα ηλεκτρικά πατίνια δεν διαθέτουν υποχρεωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης, γεγονός που δημιουργεί προβλήματα όταν προκαλούνται τραυματισμοί ή υλικές ζημιές.

Αν ένας χρήστης πατινιού τραυματίσει πεζό ή προκαλέσει ζημιές σε όχημα, η διαδικασία αποζημίωσης μπορεί να γίνει εξαιρετικά δύσκολη. Το ίδιο ισχύει και όταν ο ίδιος ο χρήστης τραυματίζεται σε τροχαίο με άλλο όχημα και πρέπει να αποδειχθεί υπαιτιότητα.

Η υποχρεωτική ασφάλιση είναι ένα μέτρο που εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και επανέρχεται συχνά στη δημόσια συζήτηση και στην Ελλάδα.

Πινακίδες ή αναγνωριστικά στα πατίνια;

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, έχει εξεταστεί το ενδεχόμενο να τοποθετηθούν πινακίδες ή μοναδικά αναγνωριστικά στα ηλεκτρικά πατίνια, ώστε να μπορούν να βεβαιώνονται παραβάσεις του ΚΟΚ και να επιλύονται αστικές διαφορές σε περίπτωση ατυχήματος.

Ωστόσο, το ζήτημα έχει προς το παρόν μείνει στην άκρη για επανεξέταση. Ο βασικός λόγος είναι ότι θεωρείται νομικά και πρακτικά σύνθετο, ενώ οι κρατικοί μηχανισμοί δίνουν προτεραιότητα στη μείωση των θανάτων και των σοβαρών τραυματισμών στο ευρύτερο οδικό δίκτυο.

Όμως όσο η χρήση των πατινιών αυξάνεται, τόσο πιο επιτακτική γίνεται η ανάγκη για σαφείς κανόνες ταυτοποίησης και ελέγχου.

Η ευρωπαϊκή εικόνα

Σύμφωνα με στοιχεία του οργανισμού Micro-mobility for Europe, ο κίνδυνος τραυματισμού με οχήματα μικροκινητικότητας μειώθηκε το 2024 κατά 7,9% σε σχέση με το 2023 και κατά 29,8% σε σχέση με το 2021. Ο οργανισμός αναφέρει επίσης ότι ο κίνδυνος τραυματισμού είναι μικρότερος στα ηλεκτρικά πατίνια σε σχέση με τα κοινόχρηστα ηλεκτρικά ποδήλατα.

Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά δεν αναιρούν το πρόβλημα. Δείχνουν ότι με σωστή ρύθμιση, καλύτερες υποδομές και εκπαίδευση, η μικροκινητικότητα μπορεί να γίνει ασφαλέστερη. Στην Ελλάδα, όμως, οι υποδομές παραμένουν περιορισμένες, οι ποδηλατόδρομοι είναι λίγοι και συχνά αποσπασματικοί, ενώ η οδηγική κουλτούρα παραμένει προβληματική.

Οδηγική παιδεία δεν υπάρχει

Το πιο κρίσιμο ζήτημα ίσως δεν είναι μόνο οι νόμοι, αλλά η νοοτροπία. Πολλοί χρήστες ηλεκτρικών πατινιών δεν γνωρίζουν ότι οδηγούν όχημα. Δεν αντιλαμβάνονται ότι έχουν υποχρεώσεις απέναντι στους πεζούς, στους οδηγούς και στους άλλους χρήστες του δρόμου.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη όταν πρόκειται για παιδιά και εφήβους, που συχνά δεν έχουν επίγνωση κινδύνου. Η χρήση κράνους, η τήρηση των ορίων ταχύτητας, η αποφυγή κινητού και ακουστικών, η απαγόρευση δεύτερου επιβάτη και η σωστή κίνηση στο οδόστρωμα πρέπει να γίνουν βασικοί κανόνες.

Χωρίς ενημέρωση στα σχολεία, χωρίς καμπάνιες και χωρίς συστηματικούς ελέγχους, το πρόβλημα θα συνεχίσει να μεγαλώνει.

Τι πρέπει να αλλάξει

Το ηλεκτρικό πατίνι δεν είναι εχθρός. Είναι ένα χρήσιμο μέσο μετακίνησης, φιλικό προς το περιβάλλον και πρακτικό για μικρές αποστάσεις. Μπορεί να συμβάλει στη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης και να αποτελέσει μέρος μιας πιο σύγχρονης αστικής κινητικότητας.

Για να συμβεί αυτό, όμως, χρειάζονται κανόνες που εφαρμόζονται. Χρειάζονται ποδηλατόδρομοι, εκπαίδευση, έλεγχοι, σαφές πλαίσιο ασφάλισης και πιθανώς αναγνωριστικά για τα οχήματα. Χρειάζεται επίσης αυστηρός έλεγχος στην πώληση και στη χρήση πατινιών από ανηλίκους.

Η μικροκινητικότητα ήρθε για να μείνει. Το ζητούμενο είναι να μη μετατραπεί σε μια ακόμη πηγή κινδύνου στους ήδη δύσκολους ελληνικούς δρόμους. Οι αριθμοί δείχνουν ότι το πρόβλημα υπάρχει. Τα νοσοκομεία το επιβεβαιώνουν. Και κάθε νέο περιστατικό υπενθυμίζει ότι η ασφάλεια δεν μπορεί να περιμένει.

• Ηλεκτρικό πατίνι
• Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας
• πατίνι
• πατίνια
• τροχαίο ατύχημα