Εμπραχίμ Ραΐσι: Ο σκληροπυρηνικός κληρικός που έγινε πρόεδρος του Ιράν – Η αβεβαιότητα για την επόμενη μέρα (Βίντεο)

Ο πρόεδρος του Ιράν Εμπραχίμ Ραΐσι, ο οποίος πέθανε σε συντριβή ελικοπτέρου την Κυριακή, ήταν σκληροπυρηνικός κληρικός κοντά στον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Η εκλογή του το 2021 παγίωσε τον έλεγχο των συντηρητικών σε κάθε τμήμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο 63χρονος πρώην αρχηγός της Δικαιοσύνης διαδέχθηκε τον Χασάν Ροχανί πετυχαίνοντας μία συντριπτική νίκη σε μια ψηφοφορία που οδήγησε πολλούς εξέχοντες μετριοπαθείς και μεταρρυθμιστές υποψηφίους να αποκλείονται και η πλειοψηφία των ψηφοφόρων να απέχει.

Ανέλαβε την εξουσία καθώς το Ιράν αντιμετώπιζε πολλαπλές προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων των οξέων οικονομικών προβλημάτων, της κλιμάκωσης των περιφερειακών εντάσεων και των συνομιλιών για την αναβίωση μιας πυρηνικής συμφωνίας με τις παγκόσμιες δυνάμεις.

Ωστόσο, η θητεία του κυριάρχησε από τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις που σάρωσαν το Ιράν το 2022, καθώς και από τον τρέχοντα πόλεμο στη Γάζα, μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν παλαιστινιακής ομάδας Χαμάς, κατά τη διάρκεια του οποίου ξέσπασε ο σκιώδης πόλεμος του Ιράν με το Ισραήλ.

Είχε επίσης αντιμετωπίσει συνεχείς εκκλήσεις από πολλούς Ιρανούς και ακτιβιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων για έρευνα σχετικά με τον υποτιθέμενο ρόλο του στις μαζικές εκτελέσεις πολιτικών κρατουμένων τη δεκαετία του 1980.

Ο Εμπραχίμ Ραΐσι Raisi γεννήθηκε το 1960 στο Mashhad, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη του Ιράν και την έδρα του ιερότερου σιιτικού ναού της χώρας. Ο πατέρας του, που ήταν κληρικός, πέθανε όταν ήταν πέντε ετών.

Ο Ραΐσι, ο οποίος φορούσε ένα μαύρο τουρμπάνι αναγνωριστικό της σιιτικής παράδοσης ως απόγονος του προφήτη Μωάμεθ, ακολούθησε τα βήματα του πατέρα του και άρχισε να παρακολουθεί ένα σεμινάριο στην ιερή πόλη Κομ σε ηλικία 15 ετών.

Ενώ ήταν φοιτητής συμμετείχε σε διαδηλώσεις ενάντια στον υποστηριζόμενο από τη Δύση Σάχη, ο οποίος τελικά ανατράπηκε το 1979 σε μια Ισλαμική Επανάσταση υπό τον Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί.

Μετά την επανάσταση εντάχθηκε στο δικαστικό σώμα και υπηρέτησε ως εισαγγελέας σε πολλές πόλεις, ενώ εκπαιδεύτηκε από τον Αγιατολάχ Χαμενεΐ, ο οποίος έγινε πρόεδρος του Ιράν το 1981.

Ραΐσι: Μέλος της «Επιτροπής Θανάτου» – Η εκτέλεση των 5.000 Μουτζαχεντίν

Ο Ραΐσι έγινε αναπληρωτής εισαγγελέας στην Τεχεράνη όταν ήταν μόλις 25 ετών. Ενώ βρισκόταν σε αυτή τη θέση υπηρέτησε ως ένας από τους τέσσερις δικαστές που συμμετείχαν σε μυστικά δικαστήρια που ιδρύθηκαν το 1988, τα οποία έγιναν γνωστά ως «Επιτροπή Θανάτου».

Τα δικαστήρια «ξαναδίκασαν» χιλιάδες κρατούμενους που ήδη εκτίουν ποινές φυλάκισης για τις πολιτικές τους δραστηριότητες.

Οι περισσότεροι ήταν μέλη της αριστερής αντιπολίτευσης Mujahedin-e Khalq (MEK), γνωστή και ως Οργάνωση Λαϊκών Μουτζαχεντίν του Ιράν (PMOI).

Ο ακριβής αριθμός όσων καταδικάστηκαν σε θάνατο από τα δικαστήρια δεν είναι γνωστός, αλλά οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανέφεραν ότι περίπου 5.000 άνδρες και γυναίκες εκτελέστηκαν και θάφτηκαν σε ασήμαντους ομαδικούς τάφους, κάτι που συνιστούσε έγκλημα κατά της ανθρωπότητας.

Οι ηγέτες της Ισλαμικής Δημοκρατίας δεν αρνούνται ότι έγιναν οι εκτελέσεις, αλλά δεν συζητούν λεπτομέρειες και τη νομιμότητα των μεμονωμένων περιπτώσεων.

Ο Ραΐσι αρνήθηκε επανειλημμένα τον ρόλο του στις θανατικές ποινές. Αλλά είπε επίσης ότι δικαιώθηκαν λόγω μιας φετβά, ή θρησκευτικής απόφασης, του Αγιατολάχ Χομεϊνί.

Το 2016 διέρρευσε μια ηχητική κασέτα μιας συνάντησης του 1988 μεταξύ του Ραΐσι, πολλών άλλων μελών του δικαστικού σώματος και του τότε αναπληρωτή Ανώτατου Ηγέτη Αγιατολάχ Χοσεΐν Αλί Μονταζερί (1922-2009).

Στην κασέτα, ο Μονταζερί ακούγεται να περιγράφει τις εκτελέσεις ως «το μεγαλύτερο έγκλημα στην ιστορία της Ισλαμικής Δημοκρατίας». Ένα χρόνο αργότερα ο Μονταζερί έχασε τη θέση του ως διορισμένος διάδοχος του Χομεϊνί και ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ έγινε ο Ανώτατος Ηγέτης μετά το θάνατο του Χομεϊνί.

Όταν ρωτήθηκε το 2021 για τον υποτιθέμενο ρόλο του στις μαζικές εκτελέσεις, ο Ραΐσι είπε στους δημοσιογράφους: «Εάν ένας δικαστής, ένας εισαγγελέας, υπερασπίστηκε την ασφάλεια του λαού, θα πρέπει να τον επαινούν… Είμαι περήφανος που υπερασπίστηκα τα ανθρώπινα δικαιώματα σε κάθε θέση που κατείχα μέχρι τώρα».

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη سید ابراهیم رئیسی (@raisi.ir)

Απίθανες προεδρικές φιλοδοξίες

Το 2017, ο Ραΐσι αιφνιδίασε τους παρατηρητές με το να διεκδικεί την προεδρία. Ο Ροχανί, ένας συνάδελφος κληρικός, κέρδισε μια δεύτερη θητεία με συντριπτική πλειοψηφία στον πρώτο γύρο των εκλογών, λαμβάνοντας το 57% των ψήφων.

Ο Ραΐσι, ο οποίος παρουσιάστηκε ως μαχητής κατά της διαφθοράς, αλλά κατηγορήθηκε από τον πρόεδρο ότι έκανε ελάχιστα για να αντιμετωπίσει τη δωροδοκία ως αναπληρωτής αρχηγός του δικαστικού σώματος, ήρθε δεύτερος με 38%.

Η απώλεια δεν αμαύρωσε την εικόνα του Ραΐσι και το 2019 ο Αγιατολάχ Χαμενεΐ τον όρισε στην ισχυρή θέση του αρχηγού του δικαστικού σώματος.

Την επόμενη εβδομάδα εξελέγη επίσης αντιπρόεδρος της Συνέλευσης των Εμπειρογνωμόνων του 88μελούς κληρικού σώματος που είναι υπεύθυνο για την εκλογή του επόμενου Ανώτατου Ηγέτη.

Ως αρχηγός του δικαστικού σώματος, ο Ραΐσι εφάρμοσε μεταρρυθμίσεις που οδήγησαν σε μείωση του αριθμού των ανθρώπων που καταδικάστηκαν σε θάνατο και εκτελέστηκαν για αδικήματα που σχετίζονται με ναρκωτικά στη χώρα.

Ωστόσο, το Ιράν συνέχισε να σκοτώνει περισσότερους ανθρώπους από οποιαδήποτε άλλη χώρα, εκτός από την Κίνα.

Το δικαστικό σώμα συνέχισε επίσης να συνεργάζεται με τις υπηρεσίες ασφαλείας για την καταστολή των διαφωνούντων και τη δίωξη πολλών Ιρανών με διπλή υπηκοότητα ή μόνιμης κατοικίας αλλοδαπής με κατηγορίες για κατασκοπεία.

Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ επέβαλε κυρώσεις στον Ραΐσι λόγω του ιστορικού του για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2019.

Κατηγορήθηκε ότι είχε διοικητική εποπτεία σχετικά με την εκτέλεση ατόμων που ήταν ανήλικοι τη στιγμή των υποτιθέμενων εγκλημάτων τους και ότι συμμετείχε στη βίαιη καταστολή οι διαμαρτυρίες από το αντιπολιτευόμενο Πράσινο Κίνημα μετά τις αμφισβητούμενες προεδρικές εκλογές του 2009.

 

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

 

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη سید ابراهیم رئیسی (@raisi.ir)

Η εκλογή του στην προεδρία

Όταν ο Ραΐσι ανακοίνωσε την υποψηφιότητά του για τις προεδρικές εκλογές του 2021, δήλωσε ότι «είχε έρθει ως ανεξάρτητος στη σκηνή για να κάνει αλλαγές στην εκτελεστική διοίκηση της χώρας και να καταπολεμήσει τη φτώχεια, τη διαφθορά, την ταπείνωση και τις διακρίσεις».

Οι εκλογές στη συνέχεια επισκιάστηκαν όταν το σκληροπυρηνικό Συμβούλιο των Φρουρών, αποκλείοντας αρκετούς εξέχοντες μετριοπαθείς και μεταρρυθμιστές υποψηφίους. Διαφωνούντες και ορισμένοι μεταρρυθμιστές προέτρεψαν τους ψηφοφόρους να μποϊκοτάρουν τις κάλπες, παραπονούμενοι ότι η διαδικασία σχεδιάστηκε για να διασφαλίσει ότι ο Ραΐσι δεν θα αντιμετωπίσει σοβαρό ανταγωνισμό.

Εξασφάλισε συντριπτική νίκη, κερδίζοντας το 62% των ψήφων στον πρώτο γύρο. Ωστόσο, η προσέλευση ήταν λίγο κάτω από το 49% -ιστορικό χαμηλό για προεδρικές εκλογές από την επανάσταση του 1979.

Όταν ξεκίνησε την τετραετή θητεία του τον Αύγουστο, ο Ραΐσι υποσχέθηκε να «βελτιώσει την οικονομία για να επιλύσει τα προβλήματα του έθνους» και να «υποστηρίξει κάθε διπλωματικό σχέδιο» που θα οδηγήσει στην άρση των κυρώσεων.

Αναφερόταν στις μακροχρόνιες διαπραγματεύσεις για την αναβίωση μιας συμφωνίας του 2015 που περιόριζε τις πυρηνικές δραστηριότητες του Ιράν, η οποία ήταν κοντά στην κατάρρευση από τότε που η κυβέρνηση Τραμπ την εγκατέλειψε και επανέφερε τις σκληρές οικονομικές κυρώσεις των ΗΠΑ το 2018. Το Ιράν έκτοτε ανταπέδωσε παραβιάζοντας όλο και περισσότερο τους περιορισμούς.

Ο Ραΐσι δεσμεύτηκε επίσης να βελτιώσει τους δεσμούς με τους γείτονες του Ιράν ενώ ταυτόχρονα ισχυριζόταν ότι θα υπερασπιστεί τις περιφερειακές του δραστηριότητες, χαρακτηρίζοντάς τες ως «σταθεροποιητική δύναμη».

Μια συμφωνία με τις ΗΠΑ για την αναβίωση της πυρηνικής συμφωνίας φέρεται να έκλεισε τον Αύγουστο του 2022, παρά την σκληρή στάση του Ραΐσι στις διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, αυτές οι προσπάθειες ξεπεράστηκαν στη συνέχεια από τα γεγονότα στο Ιράν.

Συγκλονίστηκε από τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις

Εκείνο τον Σεπτέμβριο, η Ισλαμική Δημοκρατία κλονίστηκε από μαζικές διαδηλώσεις που απαιτούσαν το τέλος της κληρικής εξουσίας.

Το κίνημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» πυροδότησε τον θάνατο υπό κράτηση της Mahsa Amini, μιας νεαρής γυναίκας που είχε τεθεί υπό κράτηση από την αστυνομία ηθικής στην Τεχεράνη επειδή φέρεται να φορούσε το χιτζάμπ της «ακατάλληλα».

Οι Αρχές αρνήθηκαν ότι δέχθηκε κακομεταχείριση, αλλά μια διερευνητική αποστολή του ΟΗΕ διαπίστωσε ότι «υπόκειτο σε σωματική βία που οδήγησε στον θάνατό της».

Ο Ραΐσι υποσχέθηκε να «αντιμετωπίσει αποφασιστικά» τις αναταραχές και οι Αρχές τις κατέστειλαν με βία. Δεν έχουν ανακοινώσει επίσημο αριθμό νεκρών, αλλά η αποστολή του ΟΗΕ είπε ότι αξιόπιστα στοιχεία υποδηλώνουν ότι έως και 551 διαδηλωτές σκοτώθηκαν από τις δυνάμεις ασφαλείας, οι περισσότεροι από τους οποίους από πυροβολισμούς.

Η κυβέρνηση λέει ότι 75 μέλη του προσωπικού ασφαλείας σκοτώθηκαν. Περισσότεροι από 20.000 άλλοι διαδηλωτές φέρεται να συνελήφθησαν και εννέα νεαροί άνδρες διαδηλωτές εκτελέστηκαν, ενώ όπως διαπίστωσε η αποστολή του ΟΗΕ, οι εκτελέσεις βασίστηκαν σε ομολογίες που είχαν εξαχθεί υπό βασανιστήρια.

Αν και οι διαμαρτυρίες τελικά υποχώρησαν, συνέχισε να υπάρχει εκτεταμένη δυσαρέσκεια για το κληρικό κατεστημένο και τους νόμους για το χιτζάμπ.

Πολλές γυναίκες και κορίτσια σταμάτησαν προκλητικά να καλύπτουν τα μαλλιά τους δημόσια -μια πράξη που το κοινοβούλιο του Ιράν και ο Ραΐσι προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν με νέα νομοθεσία και νέες καταστολές.

Οι περιφερειακές εντάσεις εκτινάσσονται στα ύψη

Τον Μάρτιο του 2023, η κυβέρνησή του συμφώνησε σε μια αιφνιδιαστική επαναπροσέγγιση με τον σκληρό αντίπαλο του Ιράν, την περιφερειακή σουνιτική δύναμη της Σαουδικής Αραβίας, επτά χρόνια αφότου είχαν διακόψει τις διπλωματικές τους σχέσεις.

Αλλά οι περιφερειακές εντάσεις εκτοξεύτηκαν τον Οκτώβριο όταν η Χαμάς πραγματοποίησε μια άνευ προηγουμένου διασυνοριακή επίθεση στο νότιο Ισραήλ και το Ισραήλ απάντησε ξεκινώντας μια ευρείας κλίμακας στρατιωτική εκστρατεία στη Γάζα.

Την ίδια στιγμή, το δίκτυο συμμαχικών ενόπλων ομάδων του Ιράν και πληρεξούσιων που δραστηριοποιούνται σε όλη τη Μέση Ανατολή -συμπεριλαμβανομένης της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, των Χούθι στην Υεμένη και διαφόρων πολιτοφυλακών στο Ιράκ και τη Συρία- ενίσχυσαν σημαντικά τις επιθέσεις τους κατά του Ισραήλ.

Οι φόβοι ότι η κλιμάκωση θα πυροδοτούσε έναν περιφερειακό πόλεμο εντάθηκαν τον Απρίλιο, αφού το Ιράν πραγματοποίησε το πρώτο του άμεσο στρατιωτικό χτύπημα στο Ισραήλ.

Ο Ραΐσι υποστήριξε την απόφαση να εκτοξευτούν περισσότερα από 300 μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους στο Ισραήλ ως αντίποινα για μια θανατηφόρα επίθεση στο ιρανικό προξενείο στη Συρία.

Σχεδόν όλα καταρρίφθηκαν από το Ισραήλ, τους δυτικούς συμμάχους και τους Άραβες εταίρους. Μια αεροπορική βάση στο νότιο Ισραήλ υπέστη μόνο μικρές ζημιές όταν χτυπήθηκε.

Το Ισραήλ απάντησε εκτοξεύοντας έναν πύραυλο που έπληξε μια ιρανική αεροπορική βάση έπειτα από εκκλήσεις της Δύσης για αυτοσυγκράτηση.

Ο Ραΐσι υποβάθμισε τη σημασία αυτής της επίθεσης και είπε ότι η επίθεση με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη του Ιράν έδειξαν «τη ατσάλινη αποφασιστικότητα του έθνους μας».

Την Κυριακή, κατά τη διάρκεια των εγκαινίων ενός φράγματος στο βορειοδυτικό Ιράν, ο Ραΐσι τόνισε την υποστήριξη του Ιράν στους Παλαιστίνιους, δηλώνοντας ότι «η Παλαιστίνη είναι το πρώτο ζήτημα του μουσουλμανικού κόσμου».

Επέστρεφε από την επίσκεψη μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών Χοσεΐν Αμίρ-Αμπντολαχιάν και πολλά άλλα ανώτερα στελέχη όταν το ελικόπτερο τους γνώρισε μια «σκληρή προσγείωση» σε απομακρυσμένο και ορεινό έδαφος, ανέφεραν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Η πυκνή ομίχλη και η δυνατή βροχή εμπόδισαν τις προσπάθειες έρευνας, αλλά τη Δευτέρα οι αρχές βρήκαν το σημείο της συντριβής και ανακοίνωσαν ότι ο Ραΐσι και όλοι οι άλλοι που επέβαιναν στο ελικόπτερο σκοτώθηκαν.

Λίγα ήταν γνωστά για την ιδιωτική ζωή του Ραΐσι, εκτός από το ότι η σύζυγός του, Τζαμιλέχ, δίδασκε στο Πανεπιστήμιο Shahid Beheshti στην Τεχεράνη και ότι είχαν δύο ενήλικες κόρες. Ο πεθερός του ήταν ο Αγιατολάχ Ahmad Alamolhoda, ο σκληροπυρηνικός ηγέτης της προσευχής της Παρασκευής στο Mashhad.

Ιράν: Ο θάνατος του προέδρου Ραϊσί δεν θα προκαλέσει «την παραμικρή διατάραξη της διακυβέρνησης», διαβεβαιώνει η κυβέρνηση

Η κυβέρνηση του Ιράν διαβεβαίωσε σήμερα σε ανακοίνωσή της ότι ο θάνατος του Ιρανού προέδρου Εμπραχίμ Ραϊσί σε δυστύχημα με ελικόπτερο δεν θα προκαλέσει “την παραμικρή διατάραξη της διακυβέρνησης” της χώρας.

«Ο πρόεδρος του ιρανικού λαού, εργατικός και ακούραστος (…) θυσίασε τη ζωή του για το έθνος«, αντέδρασε η κυβέρνηση στον θάνατό του. «Διαβεβαιώνουμε το πιστό έθνος ότι με τη βοήθεια του Θεού και την υποστήριξη του λαού δεν θα υπάρξει η παραμικρή διατάραξη της διακυβέρνησης της χώρας«, πρόσθεσε.

Η κυβέρνηση θα έχει σήμερα «έκτακτη συνεδρίαση», μετέδωσε παράλληλα το επίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Irna, χωρίς να διευκρινίσει περαιτέρω σχετικά με την ώρα κατά την οποία θα διεξαχθεί και τα θέματα που θα συζητηθούν.

Το ιρανικό Σύνταγμα προβλέπει ότι ο πρόεδρος της χώρας αντικαθίσταται στην περίπτωση θανάτου του από τον πρώτο αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, τον Μοχαμάντ Μοχμπέρ στην προκειμένη περίπτωση, ενώ στη συνέχεια προβλέπει τη διεξαγωγή προεδρικών εκλογών σε διάστημα 50 ημερών.

Το Χρηματιστήριο της Τεχεράνης έκλεισε σήμερα μετά την αναγγελία του θανάτου του προέδρου Ραϊσί, ενημέρωσε μέλος του διοικητικού του συμβουλίου, ο Ρεζά Εϊβαζλού, το οποίο επικαλέστηκε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr.

Το ελικόπτερο στο οποίο επέβαινε ο Ιρανός πρόεδρος και ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας Αμίρ Αμπντολαχιάν μαζί με επτά άλλους επιβάτες και μέλη του πληρώματος χάθηκε χθες, Κυριακή, από τα ραντάρ καθώς πετούσε πάνω από απόκρημνη και δασώδη περιοχή στο βορειοδυτικό Ιράν εν μέσω δυσμενών καιρικών συνθηκών, με βροχή και πυκνή ομίχλη. Τα συντρίμμια του βρέθηκαν σήμερα την αυγή σε πλαγιά βουνού.

Πηγή: BBC

• Εμπραχίμ Ραϊσί
• Ιράν
• προεδρία της Δημοκρατίας