ΗΠΑ: Το Ανώτατο Δικαστήριο θα εξετάσει τη συνταγματικότητα του διατάγματος Τραμπ που καταργεί το δίκαιο του εδάφους

Την πύλη για μια από τις σημαντικότερες συνταγματικές αναμετρήσεις στη σύγχρονη ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών άνοιξε σήμερα το Ανώτατο Δικαστήριο, αποδεχόμενο να εξετάσει τη νομιμότητα του προεδρικού διατάγματος του Ντόναλντ Τραμπ που στοχεύει στην κατάργηση του δικαιώματος στην ιθαγένεια λόγω γέννησης.

Σε μια κίνηση που αναμένεται να πολώσει περαιτέρω την αμερικανική κοινωνία, το ανώτατο δικαιοδοτικό όργανο της χώρας, στο οποίο πλέον κυριαρχούν οι συντηρητικοί δικαστές, έκανε δεκτή την προσφυγή της κυβέρνησης εναντίον των αποφάσεων κατώτερων δικαστηρίων. Οι δικαστικές αυτές αποφάσεις είχαν μπλοκάρει το μέτρο, κρίνοντάς το ως αντισυνταγματικό, καθώς ανέτρεπε μια νομική πρακτική που ισχύει για περισσότερο από ενάμιση αιώνα.

Συνταγματικός «σεισμός» μετά από 150 χρόνια

Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται το λεγόμενο «δίκαιο του εδάφους» (Jus soli), το οποίο κατοχυρώθηκε με την εμβληματική 14η Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος. Η διάταξη αυτή, η οποία υιοθετήθηκε το 1868 στον απόηχο του Εμφυλίου Πολέμου και της κατάργησης της δουλείας, ορίζει ρητά πως όποιος γεννιέται σε αμερικανικό έδαφος αποκτά αυτομάτως την ιδιότητα του Αμερικανού πολίτη.

Στόχος της Τροπολογίας ήταν αρχικά η διασφάλιση των δικαιωμάτων των απελευθερωμένων σκλάβων, όμως αποτέλεσε τον θεμέλιο λίθο της αμερικανικής μεταναστευτικής πολιτικής για δεκαετίες. Το διάταγμα Τραμπ επιχειρεί να ακυρώσει αυτή την αυτοματοποιημένη διαδικασία για συγκεκριμένες κατηγορίες πληθυσμού, απαγορεύοντας στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση να εκδίδει διαβατήρια ή πιστοποιητικά ιθαγένειας σε παιδιά που γεννιούνται εντός των ΗΠΑ, εάν οι γονείς τους δεν πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια.

2025-National-Security-Strategy

Η «υπογραφή» της 20ής Ιανουαρίου και το βλέμμα στους τουρίστες

Το επίμαχο διάταγμα αποτελεί μια από τις πρώτες και πιο επιθετικές κινήσεις της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ. Ο Αμερικανός πρόεδρος το υπέγραψε στις 20 Ιανουαρίου, αμέσως μετά την ορκωμοσία και την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, υλοποιώντας μια προεκλογική δέσμευση για πάταξη της παράτυπης μετανάστευσης.

Ωστόσο, το εύρος του διατάγματος είναι πολύ μεγαλύτερο από τον περιορισμό των παράτυπων ροών. Σύμφωνα με τους όρους του, δεν αποκλείονται από την ιθαγένεια μόνο τα τέκνα των παράτυπων μεταναστών, αλλά και τα παιδιά όσων βρίσκονται προσωρινά στη χώρα με νόμιμη βίζα (όπως φοιτητές, εργαζόμενοι ή τουρίστες), εφόσον ο πατέρας δεν είναι Αμερικανός πολίτης ή κάτοχος «πράσινης κάρτας» μόνιμης διαμονής.

Το Ανώτατο Δικαστήριο είχε ασχοληθεί ξανά με το ζήτημα το καλοκαίρι, περιορίζοντας τότε τη δυνατότητα των δικαστών να μπλοκάρουν ομοσπονδιακές αποφάσεις σε πανεθνικό επίπεδο, χωρίς όμως να εισέλθει στην ουσία της συνταγματικότητας. Πλέον, η τελική ετυμηγορία αναμένεται να καθορίσει το μέλλον εκατομμυρίων ανθρώπων και να επαναπροσδιορίσει την έννοια του Αμερικανού πολίτη.

• ΗΠΑ
• Ντόναλντ Τραμπ