Ιράν σε σημείο καμπής και ψηφιακό μπλακ άουτ σε όλη τη χώρα: Οι διαδηλώσεις εξαπλώνονται παρά την οργισμένη αντίδραση Χαμενεΐ

Την ώρα που διαδηλώσεις εξαπλώνονται σε όλο το Ιράν προσπαθώντας να διαμαρτυρηθεί για τις οικονομικές συνθήκες στη χώρα ο Ανώτατος Ηγέτης της χώρας, Αλί Χαμενεΐ, παραμένει ανυποχώρητος. Παράλληλα οι ιρανικές Αρχές, έχουν κλείσει αρχικά το διαδίκτυο, ενώ πολλές περιοχές έχουν μείνει χωρίς ρεύμα, σε απάντηση των διαμαρτυριών και την πίεση που τους εξασκούν οι πολίτες.  Το Ιράν βιώνει μία από τις πιο τεταμένες και επικίνδυνες περιόδους των τελευταίων ετών, καθώς η κοινωνική οργή μετατρέπεται σταδιακά σε πολιτική αμφισβήτηση του ίδιου του καθεστώτος.

Από τις 28 Δεκεμβρίου 2025, ένα κύμα μαζικών αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων σαρώνει τη χώρα, με φόντο την οικονομική κατάρρευση, τον καλπάζοντα πληθωρισμό και τη ραγδαία υποτίμηση του εθνικού νομίσματος, του ριάλ. Οι εξελίξεις δεν περιορίζονται πλέον στα εσωτερικά σύνορα της Ισλαμικής Δημοκρατίας: η Ουάσιγκτον παρεμβαίνει ανοιχτά, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να επαναφέρει απειλές στρατιωτικής επέμβασης, κλιμακώνοντας επικίνδυνα τη διεθνή ένταση.

Μαζικές διαδηλώσεις και αιματηρός απολογισμός

Οι κινητοποιήσεις που ξέσπασαν αρχικά ως διαμαρτυρίες για την ακρίβεια και την οικονομική ασφυξία εξελίχθηκαν γρήγορα στις σφοδρότερες διαδηλώσεις των τελευταίων ετών στο Ιράν. Δεκάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, αν και ο ακριβής αριθμός παραμένει ασαφής λόγω των αυστηρών περιορισμών στην ενημέρωση και της διακοπής των επικοινωνιών. Σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση Iran Human Rights (IHRNGO), με έδρα τη Νορβηγία, τουλάχιστον 45 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί από την έναρξη των κινητοποιήσεων, ανάμεσά τους οκτώ παιδιά, ενώ εκατοντάδες έχουν τραυματιστεί. Περισσότερα από 2.000 άτομα έχουν συλληφθεί, καθώς οι αρχές απαντούν με εκτεταμένη καταστολή αντί για διάλογο, εντείνοντας περαιτέρω την κοινωνική οργή.

12th day of anti-establishment protests in Iran

Video shows a group of protesters in Tehran

Loc: https://t.co/xBwUWEFR5M@GeoConfirmed pic.twitter.com/XXQRaf6OGe

— Ghoncheh Habibiazad | غنچه (@GhonchehAzad) January 8, 2026

Ψηφιακό μπλακάουτ και φίμωση της ενημέρωσης

Το βράδυ της Πέμπτης (08.01.2026), οι ιρανικές αρχές προχώρησαν σε εκτεταμένη διακοπή του διαδικτύου και των τηλεπικοινωνιών, σε μια προσπάθεια να περιορίσουν τη διάδοση εικόνων και πληροφοριών από τις διαδηλώσεις. Το «ψηφιακό μπλακάουτ» επιβλήθηκε λίγες ώρες μετά την έναρξη νέων συγκεντρώσεων στην Τεχεράνη και σε άλλες μεγάλες πόλεις. Ωστόσο, παρά τους περιορισμούς, βίντεο και μαρτυρίες συνέχισαν να διαρρέουν στα social media, αποκαλύπτοντας το μέγεθος της κρίσης. Οι διαδηλώσεις βρίσκονται πλέον στην 13η ημέρα τους και αποκτούν χαρακτηριστικά πανεθνικής εξέγερσης, με τη συμμετοχή πολιτών από διαφορετικά κοινωνικά και ηλικιακά στρώματα.

Η οργισμένη αντίδραση Χαμενεΐ και η σύγκρουση με τον Τραμπ

Το χάος στους δρόμους προκάλεσε και την παρέμβαση του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Σε δημόσια τοποθέτησή του, επιτέθηκε ευθέως στον Ντόναλντ Τραμπ, κατηγορώντας τον ότι παρεμβαίνει στα εσωτερικά της χώρας.

Ο Χαμενεΐ έκανε λόγο για «ταραχοποιούς» που, όπως υποστήριξε, επιδιώκουν να ευχαριστήσουν τον πρόεδρο των ΗΠΑ προκαλώντας ζημιές σε δημόσιες περιουσίες. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι η Ισλαμική Δημοκρατία «δεν θα ανεχθεί μισθοφόρους που ενεργούν για λογαριασμό ξένων δυνάμεων», στέλνοντας σαφές μήνυμα μηδενικής ανοχής σε όσους κατηγορούνται για υπονόμευση του καθεστώτος.

Ο Τραμπ επαναφέρει την απειλή στρατιωτικής επέμβασης

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ κλιμάκωσε τη ρητορική του, επαναφέροντας ανοιχτά το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης. Σε ραδιοφωνική συνέντευξη, προειδοποίησε την Τεχεράνη ότι οποιαδήποτε περαιτέρω αιματοχυσία θα έχει «σκληρές συνέπειες».

«Αν αρχίσουν να σκοτώνουν πολίτες, θα απαντήσουμε αποφασιστικά», δήλωσε, σε μια τοποθέτηση που προκάλεσε έντονη ανησυχία για νέο κύκλο έντασης στη Μέση Ανατολή, λίγους μήνες μετά την κοινή αμερικανοϊσραηλινή επίθεση κατά του Ιράν.

🚨It’s 8:45 p.m. in Iran. Across Iran, people have risen up, and the country is now in the midst of a national uprising against 47 years of tyranny.

Chants:

“Long live the King.”
“Death to Khamenei.”
This is the final battle. Pahlavi will return.

Massive turnout in Tehran. pic.twitter.com/xyRPXgMIx2

— Navid Mohebbi نوید محبی (@navidmohebbi) January 8, 2026

Από τα παζάρια στους δρόμους: Πώς εξαπλώθηκαν οι διαδηλώσεις

Από την Ιλάμ, στα δυτικά σύνορα με το Ιράκ, έως τη Μασάντ στα βορειοανατολικά, κοντά στο Αφγανιστάν, πολίτες σε περισσότερες από 100 πόλεις έχουν βγει στους δρόμους. Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι οι διαμαρτυρίες ξεκίνησαν από τους bazaaris, την παραδοσιακά φιλοκαθεστωτική τάξη των εμπόρων, γεγονός που θεωρείται ιστορικά καθοριστικό. Οι bazaaris είχαν διαδραματίσει κομβικό ρόλο στην Ισλαμική Επανάσταση του 1979, στηρίζοντας οικονομικά τον σιιτικό κλήρο και την ανατροπή του σάχη. Το ότι σήμερα πρωτοστατούν σε κινητοποιήσεις κατά της κυβέρνησης θεωρείται από αναλυτές ένδειξη βαθιάς ρήξης στο εσωτερικό της ιρανικής κοινωνίας.

Οικονομική κατάρρευση: Ο πυρήνας της κρίσης

Το οικονομικό υπόβαθρο της εξέγερσης παραμένει εκρηκτικό. Ο πληθωρισμός αγγίζει το 42%, το ριάλ καταρρέει και βασικά αγαθά – από τρόφιμα έως φάρμακα – έχουν γίνει απλησίαστα για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού. Η κατάσταση επιδεινώθηκε δραματικά όταν η κεντρική τράπεζα κατήργησε το πρόγραμμα παροχής φθηνών δολαρίων σε εισαγωγείς, προκαλώντας άμεσες αυξήσεις τιμών. Τρόφιμα όπως το μαγειρικό λάδι και το κοτόπουλο εκτοξεύθηκαν μέσα σε μία νύχτα, ενώ ορισμένα προϊόντα εξαφανίστηκαν από τα ράφια. Η κυβέρνηση προσπάθησε να κατευνάσει την οργή ανακοινώνοντας μηνιαία επιδόματα ύψους περίπου 7 δολαρίων, μέτρο που ο ίδιος ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν παραδέχθηκε ότι δεν επαρκεί για να αντιμετωπιστεί η κρίση.

Συνθήματα αλλαγής καθεστώτος και ο ρόλος Παχλεβί

Στις διαδηλώσεις ακούστηκαν συνθήματα που παραπέμπουν ανοιχτά σε αλλαγή καθεστώτος. Ορισμένοι διαδηλωτές ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του εξόριστου πρίγκιπα διαδόχου Ρεζά Παχλεβί, φωνάζοντας «Αυτή είναι η τελευταία μάχη, ο Παχλεβί θα επιστρέψει». Ο ίδιος, μέσω αναρτήσεων στην πλατφόρμα Χ, κάλεσε τους Ιρανούς να ενωθούν, γράφοντας χαρακτηριστικά: «Ξύπνα, Ιράν».

Γιατί οι σημερινές διαδηλώσεις είναι διαφορετικές

Οι τωρινές κινητοποιήσεις είναι οι μεγαλύτερες από τις φονικές διαμαρτυρίες του 2022, που πυροδότησε ο θάνατος της Μαχσά Αμινί υπό κράτηση της θρησκευτικής αστυνομίας. Διαφέρουν όμως και ποιοτικά: ξεκίνησαν από οικονομικά αιτήματα, αλλά εξελίσσονται σε συνολική αμφισβήτηση της πολιτικής και θρησκευτικής εξουσίας. Πάνω από 390 διαδηλώσεις έχουν καταγραφεί και στις 31 επαρχίες της χώρας, αν και το πραγματικό εύρος παραμένει άγνωστο λόγω λογοκρισίας, περιορισμών στους δημοσιογράφους και της διακοπής του διαδικτύου.

Ιράν – ΗΠΑ: Μια εχθρότητα δεκαετιών

Οι τεταμένες σχέσεις Ιράν – ΗΠΑ έχουν βαθιές ρίζες. Από τη στενή συμμαχία επί σάχη Παχλαβί, το 1979 σηματοδότησε τη ρήξη με την Ισλαμική Επανάσταση και την κατάληψη της αμερικανικής πρεσβείας στην Τεχεράνη. Έκτοτε, η σχέση oscillates μεταξύ εχθρότητας και εύθραυστης διπλωματίας.

Η αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα το 2018, επί πρώτης θητείας Τραμπ, επανέφερε σκληρές κυρώσεις και επιδείνωσε την οικονομική κρίση, η οποία σήμερα τροφοδοτεί τη λαϊκή εξέγερση.

Ένα καθεστώς υπό πίεση

Αναλυτές εκτιμούν ότι, παρά την έλλειψη κεντρικής ηγεσίας, οι κινητοποιήσεις αποκτούν όλο και πιο πολιτικό χαρακτήρα. Η διαφθορά, η κακοδιαχείριση, η περιβαλλοντική κρίση, οι κυρώσεις και ο φόβος ενός νέου πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ έχουν φέρει την κυβέρνηση αντιμέτωπη με μια από τις σοβαρότερες προκλήσεις της σύγχρονης ιστορίας της Το ερώτημα που αιωρείται πάνω από το Ιράν είναι αν το καθεστώς θα καταφέρει να επιβιώσει μέσω καταστολής ή αν η συσσωρευμένη οργή θα οδηγήσει σε μια ιστορική ανατροπή.

• Διαδηλώσεις
• Ιράν
• Ντόναλντ Τραμπ