Δημοσίευση: ’
Ιράν: Το «παράθυρο» των 60 ημερών που πιέζει τον Τραμπ και ο «νόμος του Βιετνάμ» – Θολό τοπίο στο Κογκρέσο
Η αμερικανική εμπλοκή στο πλευρό του Ισραήλ έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ουάσινγκτον.
Η αμερικανική εμπλοκή στο πλευρό του Ισραήλ έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ουάσινγκτον.
Ένα κρίσιμο πολιτικό και νομικό ερώτημα βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης στις ΗΠΑ: αν ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να συνεχίσει τον πόλεμο κατά του Ιράν χωρίς ρητή έγκριση από το Κογκρέσο.
Η αμερικανική εμπλοκή στο πλευρό του Ισραήλ έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην Ουάσινγκτον, με Δημοκρατικούς αλλά και ορισμένους Ρεπουμπλικανούς να κατηγορούν τον Αμερικανό πρόεδρο ότι προχώρησε σε στρατιωτική δράση χωρίς την απαραίτητη πολιτική νομιμοποίηση. Το Σύνταγμα των ΗΠΑ δίνει στο Κογκρέσο την εξουσία να κηρύσσει πόλεμο, όμως οι πρόεδροι έχουν διαχρονικά διεκδικήσει ευρύ περιθώριο στρατιωτικής δράσης στο όνομα της εθνικής ασφάλειας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το War Powers Resolution του 1973, ο νόμος που θεσπίστηκε μετά τον πόλεμο του Βιετνάμ για να περιορίσει τη δυνατότητα ενός προέδρου να εμπλέκει τις ΗΠΑ σε παρατεταμένες εχθροπραξίες χωρίς κοινοβουλευτικό έλεγχο. Ο νόμος προβλέπει ότι ο πρόεδρος πρέπει να ενημερώσει το Κογκρέσο μέσα σε 48 ώρες από την έναρξη εχθροπραξιών και ότι η στρατιωτική δράση δεν μπορεί να συνεχιστεί πέραν των 60 ημερών χωρίς έγκριση ή κήρυξη πολέμου από το Κογκρέσο.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ αμερικανικών μέσων, η προθεσμία αυτή για τον πόλεμο στο Ιράν έχει πλέον μετατραπεί σε πολιτικό ορόσημο. Ανάλογα με το πώς υπολογίζεται η έναρξη της περιόδου, η διορία λήγει είτε στις 29 Απριλίου είτε την 1η Μαΐου, γεγονός που αυξάνει την πίεση προς τον Λευκό Οίκο.
Η διαφορά στις ημερομηνίες δεν είναι τυπική λεπτομέρεια. Ορισμένοι νομικοί υποστηρίζουν ότι το «ρολόι» των 60 ημερών άρχισε να μετρά από την πρώτη ημέρα των εχθροπραξιών. Άλλοι θεωρούν ότι η προθεσμία ξεκινά από τη στιγμή που ο Λευκός Οίκος ενημέρωσε επισήμως το Κογκρέσο για τη στρατιωτική δράση. Υπάρχει, μάλιστα, και τρίτη άποψη, σύμφωνα με την οποία η περίοδος της κατάπαυσης του πυρός μπορεί να περιπλέκει ή να επηρεάζει τον υπολογισμό.
Το War Powers Resolution προβλέπει και ένα επιπλέον περιθώριο 30 ημερών, αλλά μόνο για την ασφαλή αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων. Αυτό σημαίνει ότι ο πρόεδρος μπορεί να επικαλεστεί ανάγκη προστασίας των στρατευμάτων κατά την αποδέσμευσή τους, όχι όμως να χρησιμοποιήσει την παράταση ως ανεξέλεγκτη επέκταση του πολέμου χωρίς κοινοβουλευτική έγκριση.
Η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να στηρίξει νομικά τη στάση της, προβάλλοντας το επιχείρημα της αυτοάμυνας και της προστασίας του συμμάχου Ισραήλ. Ο νομικός σύμβουλος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Ριντ Ρούμπινσταϊν, υπερασπίστηκε τη στρατιωτική εκστρατεία, υποστηρίζοντας ότι συνδέεται με την πολυετή επιθετική δράση της Τεχεράνης, τις πυρηνικές της φιλοδοξίες και τις επιθέσεις μέσω συμμάχων και πληρεξουσίων στην περιοχή.
Οι επικριτές, ωστόσο, απαντούν ότι ο πρόεδρος δεν μπορεί να παρακάμπτει το Κογκρέσο σε μια τόσο σοβαρή απόφαση. Περισσότεροι από 100 ειδικοί στο διεθνές δίκαιο έχουν χαρακτηρίσει τον πόλεμο προβληματικό με βάση τον Χάρτη του ΟΗΕ, ενώ Δημοκρατικοί βουλευτές και πρώην νομικοί αξιωματούχοι αμφισβητούν τη νομική βάση που επικαλείται η κυβέρνηση.
Στη Γερουσία, οι Δημοκρατικοί έχουν επιχειρήσει επανειλημμένα να περιορίσουν τις πολεμικές εξουσίες του Ντόναλντ Τραμπ, χωρίς μέχρι στιγμής αποτέλεσμα. Στις 22 Απριλίου, η ελεγχόμενη από τους Ρεπουμπλικανούς Γερουσία απέρριψε για πέμπτη φορά σχετική προσπάθεια περιορισμού της δυνατότητας του προέδρου να συνεχίσει μονομερώς τις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν.
Η τελευταία ψηφοφορία ανέδειξε και τις εσωτερικές διαφοροποιήσεις. Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Ραντ Πολ στήριξε την προσπάθεια περιορισμού των προεδρικών εξουσιών, ενώ ο Δημοκρατικός Τζον Φέτερμαν κινήθηκε αντίθετα από την πλειοψηφία του κόμματός του. Παρ’ όλα αυτά, η συνολική εικόνα παραμένει ότι η ρεπουμπλικανική πλειοψηφία στηρίζει, ή τουλάχιστον δεν μπλοκάρει, τους χειρισμούς του Λευκού Οίκου.
Το πολιτικό διακύβευμα είναι μεγάλο. Αν ο Τραμπ συνεχίσει τις επιχειρήσεις χωρίς έγκριση του Κογκρέσου μετά τη λήξη του 60ημέρου, θα ανοίξει νέα σύγκρουση για τα όρια της προεδρικής εξουσίας στις ΗΠΑ. Αντίθετα, αν υπάρξει συμφωνία με την Τεχεράνη πριν από τη λήξη της διορίας, ο Λευκός Οίκος θα επιχειρήσει να παρουσιάσει τη στρατιωτική πίεση ως εργαλείο που οδήγησε σε διπλωματικό αποτέλεσμα.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων ότι το Ιράν έχει ακόμη «ανοιχτό παράθυρο» για διαπραγματεύσεις, αλλά ο χρόνος δεν λειτουργεί υπέρ του. Ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε ότι η Τεχεράνη εξακολουθεί να έχει περιθώριο να διαπραγματευτεί για το πυρηνικό της πρόγραμμα, προειδοποιώντας όμως ότι η πίεση αυξάνεται.
Η αβεβαιότητα ενισχύεται από το γεγονός ότι οι συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν παραμένουν δύσκολες, ενώ η εκεχειρία που βρίσκεται σε ισχύ από τις αρχές Απριλίου δεν έχει μετατραπεί ακόμη σε σταθερή πολιτική συμφωνία. Η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να περιμένει την απάντηση της Τεχεράνης σε νέα αμερικανική πρόταση, ενώ το Κογκρέσο παρακολουθεί την προθεσμία να πλησιάζει.
Το βέβαιο είναι ότι η υπόθεση δεν αφορά μόνο τον πόλεμο στο Ιράν. Αφορά το διαχρονικό ερώτημα ποιος αποφασίζει τελικά για τον πόλεμο στις Ηνωμένες Πολιτείες: ο πρόεδρος ως αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων ή το Κογκρέσο ως συνταγματικός φορέας της εξουσίας κήρυξης πολέμου.
Για την ώρα, το τοπίο παραμένει θολό. Ο Ντόναλντ Τραμπ πιέζει την Τεχεράνη, οι Δημοκρατικοί πιέζουν για κοινοβουλευτικό έλεγχο και το Κογκρέσο βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο τεστ θεσμικής ισορροπίας. Το «παράθυρο» των 60 ημερών κλείνει και μαζί του στενεύουν τα περιθώρια ελιγμών για τον Λευκό Οίκο.
ολες οι ειδησεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο Newpost.gr