Ιρλανδικό μοντέλο στα στεγαστικά δάνεια θα εφαρμόσουν οι τράπεζες

Υπέρ της εφαρμογής του ιρλανδικού μοντέλου σε μη εξυπηρετούμενα στεγαστικά δάνεια και της πώλησης χαρτοφυλακίου δανείων (καταναλωτικών και επιχειρηματικών) σε ξένα funds τάχθηκαν ευρωπαίοι αξιωματούχοι που επισκέφτηκαν τη χώρα μας, με επικεφαλής την κ. Νουί (πρόεδρος του SSM – Εποπτικός Μηχανισμός της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας), προκειμένου να ενημερώσουν τους τραπεζίτες για τα θετικά αποτελέσματα των stress tests.

Οι ίδιοι αξιωματούχοι σχολιάζοντας την εξέλιξη των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών ακινήτων τους τελευταίους μήνες στη χώρα μας έκαναν λόγο ότι είναι ακόμη πρόωρο να εξάγει κανείς ασφαλή συμπεράσματα, κάλεσαν ωστόσο τους επικεφαλής των ελληνικών τραπεζών να εξετάσουν πως θα αντιμετωπίσουν την απόκτηση από τις τράπεζες πολλών ακινήτων που εκπλειστηριάζονται ελλείψει ιδιωτικού αγοραστικού ενδιαφέροντος. «Δεν πρέπει να μετατραπούν οι τράπεζες σε εταιρείες διαχείρισης ακινήτων» σχολίασε ενδεικτικά ένας από τους Ευρωπαίους αξιωματούχους.

Ποιο είναι το ιρλανδικό μοντέλο που εγκρίνει η ΕΚΤ 

Πρόκειται για μοντέλο ρύθμισης ενός δανείου που εφάρμοσε κατά κανόνα η Ιρλανδία όταν αντιμετώπισε προ ετών σοβαρό πρόβλημα με μη εξυπηρετούμενα τραπεζικά δάνεια που οδήγησαν σε υψηλότατο ιδιωτικό χρέος. Το μοντέλο αυτό εισάγει γενναιόδωρες ρυθμίσεις τακτοποίησης των στεγαστικών δανείων σε δανειολήπτες που κατά κανόνα δεν μπορούν λόγω οικονομικής αδυναμίας να τα εξυπηρετήσουν αλλά ωστόσο είναι συνεργάσιμοι με τις τράπεζες.

Άρχισε ήδη να εφαρμόζεται τους τελευταίους μήνες και στη χώρα μας και προβλέπει τον διαχωρισμό του υπολοίπου του «κόκκινου» δανείου σε δύο σκέλη.

Το ένα σκέλος του δανείου θα πρέπει να εξυπηρετείται κανονικά, ενώ το άλλο «παγώνει» η εξυπηρέτησή του για όσο χρονικό διάστημα τρέχει η εξόφληση του πρώτου σκέλους. Και όχι μόνον αυτό. Στους συνεπείς δανειολήπτες προσφέρεται μερική διαγραφή του χρέους που αντιστοιχεί στο δεύτερο «παγωμένο» σκέλος του δανείου το οποίο, εκτός των άλλων, είναι και άτοκο, υπό την προϋπόθεση ότι το πρώτο σκέλος του δανείου θα εξυπηρετείται κανονικά.

Το πρόγραμμα μερικής διαγραφής χρέους, εφαρμόζεται σε περιπτώσεις όπου είναι αυταπόδεικτη η οικονομική αδυναμία εξυπηρέτησης του δανείου από τον δανειολήπτη και λαμβάνει υπόψιν την τρέχουσα αγοραία αξία του δανείου, και το γεγονός του ότι ο οφειλέτης έχει υποβάλλει αίτηση και έχει υπαχθεί στο νόμο Κατσέλη. Ως γνωστόν η δικάσιμος σε αυτές τις περιπτώσεις προσδιορίζεται μετά από πολλά χρόνια, γεγονός που μεταξύ άλλων αποτρέπει μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης οποιαδήποτε απαίτηση από την τράπεζα σε βάρος του οφειλέτη.

Σύμφωνα με το ιρλανδικό μοντέλο εάν ένα δάνειο π.χ έχει σήμερα υπόλοιπο 160.000 ευρώ, αυτό διαχωρίζεται σε δύο σκέλη. Το πρώτο των 100.000 ευρώ θα πρέπει να εξυπηρετείται σε δόσεις π.χ σε μια 15ετία ανάλογα με την ηλικία και τα εισοδήματα του δανειολήπτη και το δεύτερο των 60.000 ευρώ όχι απλώς «παγώνει» αλλά κάθε χρόνο ένα μέρος του (4%) διαγράφεται εφόσον ο δανειολήπτης εξυπηρετεί κανονικά το πρώτο σκέλος του δανείου. Στην περίπτωση αυτή το όφελος είναι διπλό. Δεν καταβάλλονται τόκοι στο «παγωμένο» κομμάτι των 60.000 ευρώ του δανείου και μετά από 15 χρόνια διαγράφονται 36.000 ευρώ, ενώ για το υπόλοιπο των 24.000 ευρώ συμφωνείται η καταβολή του σε δόσεις. Άρα θα έχει κέρδος στο 30% της αρχικής οφειλής του.

Οι ευνοϊκές αυτές ρυθμίσεις αφορούν κυρίως αδύναμους δανειολήπτες που έχουν καταφύγει στην προστατευτική ομπρέλα του νόμου Κατσέλη (150.000 δανειολήπτες έχουν υπαχθεί για χρέη 20 δισ. ευρώ) και εφόσον αυτοί είναι συνεργάσιμοι. Παράγοντες των τραπεζών διευκρινίζουν ότι τέτοια προγράμματα ρυθμίσεων δεν αφορούν επ ουδενί τους στρατηγικούς κακοπληρωτές αρκετοί από τους οποίους έχουν βρει κάλυψη στον νόμο Κατσέλη για να μην εξοφλήσουν τα δάνειά τους παρότι έχουν εισοδήματα και περιουσιακά στοιχεία.

Στα πλαίσια του ιρλανδικού μοντέλου ορισμένες τράπεζες εφαρμόζουν άμεση διαγραφή χρέους και διαγραφή τόκων για μέρος του δανείου σε συνεργάσιμους δανειολήπτες εφόσον θα εξυπηρετούν στο εξής κανονικά τα δάνειά τους.

• Δάνεια
• ΕΚΤ
• κόκκινα δάνεια