«Ιστορική ευκαιρία» η επανεκκίνηση των Ελληνοτουρκικών σχέσεων στο Βίλνιους – Τηλεφώνημα Μπλίνκεν στον Μητσοτάκη – Η ανοιχτή γραμμή Γεραπετρίτη-Φιντάν

Μέσα σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου εκδηλώνεται έντονο ενδιαφέρον – αλλά και πιέσεις- από την Ουάσινγκτον και τις Βρυξέλλες για διατήρηση της σταθερότητας και των ήρεμων νερών στην Ανατολική Μεσόγειο, πραγματοποιείται η συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν στο Βίλνιους της Λιθουανίας, την Τετάρτη 12, Ιουλίου, στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ. Θα καθήκον στο τραπέζι οι ηγέτες δύο κυβερνήσεων με νωπή ισχυρή εντολή, γεγονός που ενισχύει την δυνατότητα διαπραγμάτευσης. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια συνεχών εντάσεων που ο Ερντογάν δείχνει κάποια πρώτα σημάδια καλής θέλησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου είναι από ανύπαρκτες έως ελάχιστες. Δεν θα είναι μία εύκολη διαδικασία. «Είναι μια ιστορική ευκαιρία, αρκεί να μην χαθεί» δήλωσε ανώτατη διπλωματική πηγή στο NEWPOST.

Νέο περιβάλλον

Μέσα στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται μετά τις εκλογές στις δύο χώρες είναι χαρακτηριστικό ότι ο υπουργός εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει πλέον ανοιχτή γραμμή με τον ομόλογό του Χακάν Φιντάν. Πέρα από την συμμετοχή τους στις δύο επίσημες αποστολές των ηγετών Μητσοτάκη και Ερντογάν, στο Βίλνιους,  θα έχουν και κατ´ ιδίαν συνάντηση. Σύμφωνα με πληροφορίες του NEWPOST οι δύο υπουργοί Εξωτερικών έχουν επικοινωνήσει τουλάχιστον 2-3 φορές το τελευταίο διάστημα, κάτι που είναι πρωτοφανές λόγω της έντασης που υπήρχε στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Η πρόθεση που έχει εκφραστεί και από τις δύο πλευρές είναι ότι ο όποιος διάλογος εκκινήσει να είναι περισσότερο πολιτικός και λιγότερο τεχνικός και επομένως να γίνεται σε ανώτερο και ανώτατο επίπεδο.

Οι κόκκινες γραμμές υπάρχουν και για τις δύο χώρες. Δεν υπάρχουν αυταπάτες ότι αυτές είτε θα υποχωρήσουν είτε θα θολώσουν. Το ζητούμενο είναι η αναζήτηση μιας θετικής ατζέντας  ουσίας που θα μπορούσε να είναι το πρώτο βήμα.

Με το βλέμμα στη Χάγη

«Δεν πρέπει να διαπραγματευόμαστε από φόβο, αλλά να μην φοβόμαστε να διαπραγματευτούμε» , αυτό έλεγε ένας Αμερικανός Πρόεδρος, ο John Kennedy, όπως επισήμανε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στις προγραμματικές δηλώσεις. «Και αυτό ισχύει για τη μοναδική διαφορά που έχουμε με την Τουρκία, για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο» τόνισε. «Σίγουρα, από τη θερμή ένταση, τη θερμή επιφυλακή των προηγούμενων ετών, προτιμούμε να έχουμε καλές σχέσεις με την Τουρκία, έστω κι αν συμφωνούμε ότι διαφωνούμε. Όμως, δεν θα γυρίσουμε την πλάτη στην Iστορία αν έχουμε την ευκαιρία να τη διαμορφώσουμε.»

«Πολύ περισσότερο αν αυτή η διαφορά, αυτή η «παγωμένη» διαφορά σαράντα και πλέον ετών, αντί να παγιωθεί, μπορεί να μετατραπεί σε μία ειρηνική και δημιουργική λύση» τόνισε. «Γι’ αυτό και η θέση μας παραμένει σταθερή, υπέρ μίας διευθέτησης στο Δικαστήριο της Χάγης, με βάση πάντα το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας.

Στα εθνικά θέματα μπορούμε να προχωρήσουμε με σιγουριά και με αποφασιστικότητα, όπως ακριβώς επιβάλλει ο πατριωτισμός της ευθύνης.»

Ο Μπλίνκεν – Η στενή συνεργασία ΗΠΑ – Ελλάδος

Eνόψει της Συνόδου του ΝΑΤΟ βρέθηκε στο επίκεντρο της τηλεφωνικής επικοινωνίας ανάμεσα στον πρωθυπουργό και τον Άντονι Μπλίνκεν που έγινε με πρωτοβουλία του Αμερικανού αξιωματούχου. Οι ΗΠΑ βλέπουν την Ελλάδα ως απαραίτητο εταίρο, τονίζεται στην ανακοίνωση το State Department. Οι δύο πλευρές «συζήτησαν την σημασία της στενής συνεργασίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ελλάδας, καθώς και την επικείμενη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους. Ο υπουργός Μπλίνκεν υπογράμμισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βλέπουν την Ελλάδα ως έναν απαραίτητο εταίρο και έναν βασικό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ με τον οποίο προωθούν τους κοινούς στόχους της ειρήνης και ευημερίας» .

Το βέτο

Η ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ στην οποίαν έχει προβάλλει βέτο η Τουρκία αποτελεί ο βασικό θέμα της ατζέντας της Συνόδου. Το διπλωματικό παρασκήνιο βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Ο Ερντογάν είναι δεινός στα παζάρια.

«Η Σουηδία έχει κάνει βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, κάνοντας αλλαγές στην αντιτρομοκρατική νομοθεσία της, αλλά οι υποστηρικτές της τρομοκρατικής οργάνωσης PKK/PYD/YPG συνεχίζουν να οργανώνουν ελεύθερα διαδηλώσεις επαινώντας την τρομοκρατία, κάτι που ακυρώνει τα βήματα που έγιναν», δήλωσε ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, στον Ολλανδό πρωθυπουργό, Μαρκ Ρούτε (τελεί υπό παραίτηση μετά το ναυάγιο της κυβέρνησης συνεργασίας).

Μια τυχόν  άρση του βέτο θα συνοδευτεί από ικανοποίηση αιτημάτων του Ερντογάν από ΕΕ και ΗΠΑ.

Το χαρτί

Ο Τούρκος πρόεδρος είναι ο μόνος που έχει στενές σχέσεις με τον Πούτιν κατα την διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία. Στις 17 Ιουλίου λήγει η συμφωνία με τη Ρωσία που προέβλεπε την εξαγωγή των ουκρανικών σιτηρών μέσω  λιμανιών της Μαύρης Θάλασσας. «Μελετήσαμε το πώς θα μπορούσαμε να παρατείνουμε την συμφωνία» δήλωσε ο Ερντογάν. «´Ισως αναθεωρώντας την κάθε τρεις μήνες, αυτό ελπίζουμε» τόνισε. «Μιλήσαμε με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ελπίζω πως θα μιλήσουμε τον επόμενο μήνα και με τον Πούτιν» τόνισε αφήνοντας ανοιχτό να επισκεφθεί ο Ρώσος πρόεδρος στην Τουρκία.

Και αυτό θα είναι ένα χαρτί που θα παίξει. Από την άλλη γνωρίζει ότι η διεθνής απομόνωση κάνει κακό στην Τουρκία και κυρίως έχει ανάγκη τον πακτωλό των χρημάτων από ΕΕ και δευτερευόντως από την Ουάσινγκτον για την ανοικοδόμηση των εκατομμυρίων κτιρίων που κατεδαφίστηκαν στους σεισμούς. Το μπρα ντε φέρ είναι σε πλήρη εξέλιξη.

• Βίλνιους
• Ελληνοτουρκικές σχέσεις
• ΝΑΤΟ
• Τουρκία