Ιστορική συμφωνία ΕΕ – Ινδίας: Η «Μητέρα όλων των συμφωνιών» δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου στον πλανήτη

Σε μια κίνηση που αναδιατάσσει τον παγκόσμιο εμπορικό χάρτη και δημιουργεί ένα ισχυρό ανάχωμα απέναντι στις γεωπολιτικές αβεβαιότητες, η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Ινδία «κλείδωσαν» την ιστορική συμφωνία ελεύθερου εμπορίου (FTA). Πρόκειται για μια εξέλιξη που χαρακτηρίστηκε από την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και τον Ινδό Πρωθυπουργό, Ναρέντρα Μόντι, ως η «μητέρα όλων των συμφωνιών», καθώς ενώνει οικονομικά δύο γίγαντες που αθροιστικά αντιπροσωπεύουν το ένα τέταρτο του παγκόσμιου ΑΕΠ και δημιουργεί μια ενιαία αγορά που αφορά άμεσα δύο δισεκατομμύρια ανθρώπους.

Η συμφωνία έρχεται ως απάντηση σε ένα εξαιρετικά ρευστό διεθνές περιβάλλον, προσφέροντας στις Βρυξέλλες και το Νέο Δελχί μια κρίσιμη ασπίδα προστασίας απέναντι στον αυξανόμενο κινεζικό ανταγωνισμό αλλά και στις πιθανές αναταράξεις από έναν νέο δασμολογικό πόλεμο με τις Ηνωμένες Πολιτείες ενόψει της αλλαγής σκυτάλης στον Λευκό Οίκο. Οι διαπραγματεύσεις, που διήρκεσαν χρόνια και πέρασαν από σαράντα κύματα, κατέληξαν σε ένα κείμενο που καλύπτει όλο το φάσμα της οικονομικής δραστηριότητας: από τα αγαθά και τις υπηρεσίες, μέχρι την πνευματική ιδιοκτησία, τις επενδύσεις και τη βιωσιμότητα.

Σαρωτική κατάργηση δασμών και οφέλη 4 δισ. ευρώ

Ο πυρήνας της συμφωνίας προβλέπει τη δραστική μείωση ή και την πλήρη εξάλειψη των δασμών στο 96,6% των ευρωπαϊκών εξαγωγών προς την Ινδία, μια κίνηση που αναμένεται να εξοικονομήσει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έως και 4 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως. Στον αγροδιατροφικό τομέα, τα οφέλη είναι άμεσα και εντυπωσιακά, καθώς καταργούνται πλήρως οι δασμοί σε εμβληματικά ευρωπαϊκά προϊόντα όπως το ελαιόλαδο, τα ζυμαρικά, οι σοκολάτες, οι χυμοί φρούτων, οι μαργαρίνες και τα φυτικά έλαια.

Ιδιαίτερα ευνοημένος βγαίνει ο κλάδος των αλκοολούχων ποτών, ο οποίος αποκτά προνομιακή πρόσβαση σε μια αγορά 1,4 δισεκατομμυρίων καταναλωτών. Οι δασμοί στην ευρωπαϊκή μπύρα μειώνονται στο μισό, στα αλκοολούχα ποτά περιορίζονται στο 40%, ενώ για το κρασί η μείωση είναι ακόμη μεγαλύτερη, φτάνοντας στο 20-30%. Παράλληλα, η συμφωνία δίνει τεράστια ώθηση στη βιομηχανία, καθώς μηδενίζονται οι δασμοί για τα ευρωπαϊκά αεροσκάφη, για την πλειονότητα των χημικών προϊόντων, καθώς και για το 90% του ιατρικού, οπτικού και χειρουργικού εξοπλισμού.

Σημαντική τομή αποτελεί η ρύθμιση για την αυτοκινητοβιομηχανία, έναν τομέα όπου η Ινδία διατηρούσε παραδοσιακά υψηλά προστατευτικά τείχη. Πλέον, προβλέπεται η σταδιακή μείωση των δασμών στο 10% για μια ποσόστωση 250.000 οχημάτων ετησίως, ανοίγοντας διάπλατα την πόρτα της ινδικής αγοράς στις ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες. Στόχος των Βρυξελλών είναι ο διπλασιασμός των συνολικών εξαγωγών προς την Ινδία έως το 2032, αξιοποιώντας τη δυναμική μιας χώρας που τρέχει με ρυθμούς ανάπτυξης 8,2% και ετοιμάζεται να εκτοπίσει την Ιαπωνία από την τέταρτη θέση της παγκόσμιας οικονομικής κατάταξης.

Στρατηγική σύμπραξη πέρα από το εμπόριο

Πέρα από τα οικονομικά μεγέθη, η συμφωνία έχει σαφές γεωπολιτικό αποτύπωμα. Το Νέο Δελχί βλέπει την Ευρώπη ως την απαραίτητη πηγή τεχνολογίας και κεφαλαίων για τον εκσυγχρονισμό των υποδομών του και τη δημιουργία εκατομμυρίων θέσεων εργασίας, ενώ παράλληλα διαφοροποιεί τις πηγές του αμυντικού του εξοπλισμού, απομακρυνόμενο σταδιακά από τη Ρωσία. Αντίστοιχα, η Ευρώπη αποκτά στρατηγικό πλεονέκτημα στην κρίσιμη περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού, μειώνοντας την εξάρτησή της από την Κίνα.

Στο πακέτο της συμφωνίας περιλαμβάνονται επίσης ρυθμίσεις για την κινητικότητα του ανθρώπινου δυναμικού, διευκολύνοντας τις ανταλλαγές φοιτητών, ερευνητών και εξειδικευμένων επαγγελματιών, καθώς και την εποχική εργασία. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρετίζοντας την εξέλιξη, τόνισε πως σε έναν κατακερματισμένο κόσμο, η Ευρώπη και η Ινδία επιλέγουν τον δρόμο του ανοίγματος και του διαλόγου. Αν και απομένει η τυπική διαδικασία της υπογραφής και της επικύρωσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη-μέλη, η πολιτική βούληση και των δύο πλευρών σηματοδοτεί ότι η «μητέρα όλων των συμφωνιών» είναι πλέον γεγονός, δημιουργώντας νέα δεδομένα για την παγκόσμια οικονομία.

• Ευρωπαϊκή Ένωση
• Ινδία
• Ναρέντρα Μόντι