Joker – Folie à Deux: Ο τεράστιος προϋπολογισμός έφερε καταστροφή

Πρόκειται για μια από εκείνες τις πανωλεθρίες που πρέπει να φάνηκε καλή ιδέα εκείνη τη στιγμή. Το 2019, ο Τζόκερ του Τοντ Φίλιπς έγραψε εκ νέου τους κανόνες των υπερηρώων, βάζοντας τον αρχόφιλο του Μπάτμαν σε ένα βρώμικο αστικό ψυχόδραμα.

Η ταινία ήταν μια εμπορική και κριτική επιτυχία και ο Χοακίν Φοίνιξ κέρδισε Όσκαρ για τον ρόλο του Άρθουρ Φλεκ, γνωστού και ως Τζόκερ, οπότε ήταν λογικό ο Φίλιπς και ο Φοίνιξ να επανενωθούν για μια συνέχεια.

Και όταν ανακοινώθηκε ότι το Joker: Folie à Deux θα ήταν ένα μιούζικαλ με συμπρωταγωνίστρια τη Lady Gaga στο ρόλο της Lee Quinzel, γνωστής και ως Harley Quinn, ούτε αυτό φάνηκε τόσο κακή ιδέα. Για άλλη μια φορά, ο Phillips έβαζε τους χαρακτήρες των κόμικς της DC σε ένα απροσδόκητο είδος.

Αυτή τη φορά, δεν απέδωσε. Η ταινία Joker: Folie à Deux έκανε 37,8 εκατ. δολάρια (28,9 εκατ. λίρες) το Σαββατοκύριακο της πρεμιέρας του στις ΗΠΑ, δηλαδή λιγότερο από το μισό της πρώτης ταινίας την ίδια περίοδο.

Στο Deadline, ο Αντόνιο Ντ’ Αλεσάντρο έκανε λόγο για «ένα από τα χαμηλότερα ανοίγματα sequel στη μνήμη μιας μεγάλης ταινίας του franchise που βασίζεται σε κόμικς», προσθέτοντας την καταδικαστική σύγκριση ότι τα πήγε χειρότερα σε αυτή τη φάση και από την περσινή αποτυχία του «The Marvels».

Τα πρώτα σημάδια της «αποτυχίας» είχαν ήδη γίνει φανερά στην πρεμιέρα της ταινίας στο Φεστιβάλ Βενετίας τον περασμένο μήνα, καθώς ο Phillips και η ομάδα του φάνηκαν αποφασισμένοι να απογοητεύσουν ή και να κοροϊδέψουν τους οπαδούς του αυθεντικού Τζόκερ: αντί να δείξουν τον Άρθουρ να αποτελεί μια αιματηρή λαίλαπα για τους πλουτοκράτες της πόλης Γκόθαμ, η νέα ταινία υποστηρίζει ότι είναι ένα αξιολύπητο κουφάρι ανθρώπου που μόνο οι παραπλανημένοι θα θαύμαζαν.

Επιπλέον, ο Φίλιπς κάνει αυτόν τον ισχυρισμό με τον πιο εγωκεντρικό, ομφαλοσκοπικό τρόπο. Οι περισσότερες συνέχειες είτε εξελίσσουν την ιστορία που αφηγήθηκε ο προκάτοχός τους, είτε αναδιηγούνται αυτή την ιστορία με μερικές παραλλαγές, αλλά αυτή εδώ ξοδεύει περισσότερες από δύο ώρες αναπολώντας αυτή την ιστορία.

Είτε τα προηγούμενα εγκλήματα του Άρθουρ συζητούνται από τον ψυχολόγο του και έναν ερευνητή στο Άσυλο του Άρκαμ, είτε από δικηγόρους και μάρτυρες στη δικαστική αίθουσα της πόλης Γκόθαμ, η μία σκηνή μετά την άλλη αφιερώνεται σε ανθρώπους που μιλούν για το τι συνέβη σε μια ταινία πέντε ετών.

Αυτές οι συζητήσεις μπορεί να ήταν ενδιαφέρουσες σε ένα άρθρο περιοδικού, σε ένα spin-off graphic novel ή σε μια κουβέντα στην παμπ, αλλά δεν είναι το υλικό ενός blockbuster αξίας 200 εκατομμυρίων δολαρίων.

Ναι, το διαβάσατε σωστά. Το Folie à Deux, σύμφωνα με διάφορες πληροφορίες, έχει κοστίσει μεταξύ 190 και 200 εκατομμυρίων δολαρίων (153 εκατομμύρια λίρες), ένα σχεδόν απίστευτο άλμα από τον προϋπολογισμό των 65 εκατομμυρίων δολαρίων της πρώτης ταινίας.

Και αυτός είναι ο πραγματικός λόγος για τον οποίο το Σαββατοκύριακο της πρεμιέρας της είναι τόσο καταστροφικό. Αν είχε κοστίσει όσο το Joker, ή έστω τα διπλάσια, τα έσοδά του ίσως να μην έμοιαζαν τόσο πενιχρά. Αλλά περίπου τριπλάσια; Το Folie à Deux είναι μια τρέλα.

Το αυξανόμενο κόστος του Χόλιγουντ

Όχι ότι αυτό είναι το πιο τρελό ποσό που δαπανήθηκε για μια ταινία του Χόλιγουντ τον τελευταίο καιρό. Πέρυσι ένα άρθρο της Daily Telegraph απαρίθμησε μερικά από τα αστρονομικά ακριβά blockbusters που έβγαιναν, όπως το Fast X (340 εκατ. δολάρια, 260 εκατ. λίρες), το Indiana Jones and the Dial of Destiny (300 εκατ. δολάρια, 229 εκατ. λίρες), το Mission: Impossible – Dead Reckoning Part One (290 εκατ. δολάρια, 222 εκατ. λίρες) και The Flash (220 εκατ. δολάρια, 168 εκατ. λίρες).

Προσθέστε τα έξοδα μάρκετινγκ σε αυτά τα νούμερα και όλες έπρεπε να έχουν εκπληκτικά καλές επιδόσεις για να βγάλουν τα έξοδά τους -τελικά, εκτιμάται ότι καμία από αυτές τις ταινίες δεν είχε σημαντικά κέρδη, ενώ ο Indiana Jones και το The Flash είχαν σημαντικές ζημίες.

Το άρθρο όμως επέρριπτε μεγάλο μέρος της ευθύνης για το μνημειώδες κόστος αυτών των ταινιών στα οπτικά εφέ, ιδίως σε εκείνα τα οπτικά εφέ που έπρεπε να ολοκληρωθούν με μεγάλη ταχύτητα για να εξυπηρετήσουν το προκαθορισμένο χρονοδιάγραμμα κυκλοφορίας ενός στούντιο.

Και, ό,τι κι αν σκεφτόσασταν γι’ αυτές, κάθε μία από αυτές τις ταινίες έμοιαζε με ένα καλόπιστο blockbuster. Όσον αφορά το καστ των αστέρων, τις παγκόσμιες τοποθεσίες, τα περίτεχνα ακροβατικά και, ναι, τα οπτικά εφέ, ήταν όλες τόσο θεαματικές που «έβλεπες τα λεφτά στην οθόνη», όπως λέει η έκφραση.

Αυτό δεν συμβαίνει με το βρώμικο, μικρής κλίμακας δικαστικό δράμα του Φίλιπς. Πράγματι, δεν υπάρχουν πολλές άλλες ταινίες του Χόλιγουντ στις οποίες τα χρήματα δεν φαίνονται τόσο συγκλονιστικά στην οθόνη.

Το Folie à Deux δεν έχει μεγάλες σκηνές δράσης. Δεν έχει εντυπωσιακά εφέ. Είναι αλήθεια ότι ο Phoenix και η Gaga δεν δουλεύουν δωρεάν, αλλά κανένας από τους δύο δεν είναι μεγαθήριο της κινηματογραφικής βιομηχανίας.

Και είναι αλήθεια ότι υπάρχουν τραγούδια και χορευτικά νούμερα, αλλά αυτά αποτίουν φόρο τιμής σε παλιά μιούζικαλ και τηλεοπτικά αφιερώματα, οπότε δεν είναι ιδιαίτερα πλούσια. Μια λεπτομερής ανάλυση για το πού πήγαν όλα τα χρήματα θα ήταν πολύ πιο συναρπαστικό να διαβαστεί από το σενάριο της ταινίας.

Τελικά, το όλο εγχείρημα αρχίζει να μοιάζει με ένα περίεργο μεταμοντέρνο αστείο εις βάρος του Χόλιγουντ. Στο Τζόκερ, ο Άρθουρ επιτέθηκε στους πλουσιότερους ανθρώπους του Γκόθαμ και καταφέρθηκε εναντίον της αυταρέσκειας της βιομηχανίας του θεάματος -αυτή τη φορά η υπερκατανάλωση και η χαμηλή απόδοση της ίδιας της ταινίας έχουν πετύχει τον ίδιο στόχο.

Θα ήταν ίσως πιο ευγενικό αν ο Phillips είχε ξοδέψει όλα αυτά τα εκατομμύρια σε κάτι που να αξίζει τον κόπο. Όταν ο Κορντ Τζέφερσον κέρδισε το Όσκαρ καλύτερου προσαρμοσμένου σεναρίου για την ταινία American Fiction τον Μάρτιο, στην ευχαριστήρια ομιλία του είπε κάτι που τώρα μοιάζει με προφητική κριτική του Joker: Folie à Deux:

«Καταλαβαίνω ότι αυτή είναι μια βιομηχανία που αποφεύγει το ρίσκο, το καταλαβαίνω, αλλά οι ταινίες των 200 εκατομμυρίων δολαρίων είναι επίσης ένα ρίσκο», είπε. «Και δεν αποδίδει πάντα, αλλά παίρνεις το ρίσκο, ούτως ή άλλως.

Και αντί να κάνεις μια ταινία 200 εκατομμυρίων δολαρίων, προσπάθησε να κάνεις 10 ταινίες των 20 εκατομμυρίων δολαρίων ή 50 ταινίες των 4 εκατομμυρίων δολαρίων». Αν τα στελέχη των στούντιο δεν άκουγαν τον Τζέφερσον τότε, ίσως τον ακούσουν τώρα.

• «Joker: Folie à Deux»
• ταινία