Καμπανάκι για τη ξηρασία στην Ελλάδα το φετινό καλοκαίρι

Η ξηρασία επελαύνει σε όλη την Ελλάδα, με τα τελευταία στοιχεία από το meteo του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών να αποτυπώνουν μια από τις πιο άνυδρες περιόδους των τελευταίων ετών. Οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες και οι χαμηλές βροχοπτώσεις του Ιουλίου έχουν προκαλέσει σοβαρό υδατικό στρες στο μεγαλύτερο μέρος της χώρας.

Ποια είναι η εικόνα της ξηρασίας την 1η Αυγούστου 2025;

Σύμφωνα με την ανάλυση του meteo.gr, η ξηρασία καταγράφεται σε πέντε επίπεδα έντασης, από ήπια (επίπεδο 1) έως και ακραία (επίπεδο 5). Οι υπολογισμοί βασίζονται στον δείκτη SSMI (Soil Surface Moisture Index), ο οποίος χρησιμοποιεί δεδομένα εδαφικής υγρασίας σε βάθος 28–100 εκατοστών, όπως παρέχονται από την υπηρεσία Copernicus της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η εδαφική υγρασία στο συγκεκριμένο βάθος θεωρείται κρίσιμη για τη γεωργία, καθώς επηρεάζει την ανάπτυξη και την απόδοση των καλλιεργειών.

Περιοχές με έντονη ή ακραία ξηρασία

Η εικόνα είναι ιδιαίτερα δύσκολη για:

• Μεγάλο μέρος της Κρήτης

• Τμήματα της Πελοποννήσου

• Ανατολική Μακεδονία

• Θράκη

• Νησιά όπως η Λέσβος

Οι περιοχές αυτές βρίσκονται στο επίπεδο 4 ή 5, δηλαδή υπό συνθήκες έντονης ή ακραίας ξηρασίας, με την εδαφική υγρασία να είναι πολύ κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα της περιόδου.

Ποιες περιοχές βιώνουν σημαντική ή μέτρια ξηρασία

Αξιοσημείωτη είναι η επιδείνωση και σε περιοχές που συνήθως δεν αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα, όπως:

• Αττική

• Εύβοια

• Δυτική Στερεά Ελλάδα

• Ήπειρος

• Πολλά από τα νησιά του Αιγαίου

Οι περιοχές αυτές καταγράφονται στα επίπεδα 2 και 3, δηλαδή με μέτρια έως σημαντική ξηρασία. Το γεγονός αυτό προκαλεί έντονη ανησυχία, ειδικά για τις αστικές περιοχές που ήδη πιέζονται από την καλοκαιρινή ζήτηση σε νερό.

Πού καταγράφεται σχετική κανονικότητα

Με θετικό πρόσημο καταγράφονται προς το παρόν:

• Τμήματα της Μακεδονίας

• Περιοχές της Θεσσαλίας

• Τμήματα της κεντρικής Στερεάς Ελλάδας

Εκεί, η υγρασία του εδάφους φαίνεται να διατηρείται κοντά στα μέσα επίπεδα της περιόδου αναφοράς (1991–2020), προσφέροντας μια προσωρινή ανακούφιση.

Η επιστημονική βάση της μέτρησης ξηρασίας

Ο δείκτης ξηρασίας (SSMI) αξιολογεί την απόκλιση της τωρινής εδαφικής υγρασίας από τις φυσιολογικές τιμές, λαμβάνοντας υπόψη μακροπρόθεσμες επιδράσεις όπως:

• Έλλειψη βροχών (υετός)

• Υψηλές θερμοκρασίες και εξατμισοδιαπνοή

• Απορροή ή/και διήθηση του νερού στο υπέδαφος

Η μέτρηση δεν αφορά μόνο την ποσότητα νερού αλλά και τη σχετική απόκλιση σε σύγκριση με τις αναμενόμενες συνθήκες για κάθε περιοχή και εποχή.

Ποιες είναι οι συνέπειες για γεωργία και περιβάλλον

Η παρατεταμένη ξηρασία πλήττει κυρίως τη γεωργική παραγωγή, καθώς:

• Οι καλλιέργειες αντιμετωπίζουν υδατικό στρες

• Μειώνεται η απόδοση σε καρπούς

• Αυξάνεται ο κίνδυνος ερημοποίησης και υποβάθμισης εδαφών

Επιπλέον, μειώνεται η διαθεσιμότητα νερού για ύδρευση και άρδευση, ενώ αυξάνονται οι πιθανότητες δασικών πυρκαγιών λόγω της ξηρότητας της βλάστησης.

Ένας «καυτός» Αύγουστος με σκληρές προοπτικές

Η ξηρασία του καλοκαιριού 2025 δείχνει να είναι από τις πιο έντονες των τελευταίων ετών και η χώρα φαίνεται να εισέρχεται σε μια νέα πραγματικότητα. Η ανάγκη για στρατηγική διαχείριση του νερού, τεχνολογική υποστήριξη στη γεωργία και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά επιτακτική ανάγκη.

• ξηρασία στην Ελλάδα