Μπαζωμένα ρέματα και κακός πολεοδομικός σχεδιασμός προκάλεσαν την τραγωδία

Ένας συνδυασμός πραγμάτων, η κλιματική αλλαγή, η φραγή των φυσικών διεξόδων του νερού, η δόμηση αυθαιρέτων, με αιχμή του δόρατος σε όλα αυτά την ανθρώπινη παρέμβαση συνιστά, σύμφωνα με τους επιστήμονες, το σύνολο των λόγων για τους οποίους συνέβη η χθεσινή καταστροφή στη Μάνδρα Αττικής.

Οι νεκροί από την χθεσινή νεροποντή έχουν φτάσει, ήδη, τους 15, πέντε άτομα εξακολουθούν να αγνοούνται, ενώ η περιοχή έχει βυθιστεί ολόκληρη μέσα στη λάσπη: Μια ανάγλυφη και ταυτόχρονα τραγική εικόνα, την οποία έχει προκαλέσει κατά κύριο λόγο η ανθρώπινη αμέλεια. 

Ο διευθυντής της ΕΜΥ Αντώνης Λάλος δηλώνει στο newpost.eeriee.com ότι «κάθε φορά που έχουμε πλημμυρικό φαινόμενο θα έχουμε την απορία: τι έφταιξε; Συνήθως όμως η αιτία για τις πλημμύρες είναι ένας συνδυασμός πραγμάτων. Στην προκειμένη περίπτωση ‘‘κλήρωσε” για την συγκεκριμένη περιοχή. Πραγματικά έριξε πολύ νερό, έριξε μαζεμένο νερό, που θα έπρεπε να πέσει σε διάρκεια μηνών, σε 2 ώρες. Αυτό, αν συνδεθεί με τα άλλα γεωλογικά και πολεοδομικά χαρακτηριστικά της περιοχής, οδήγησε στην τραγωδία».

Σύμφωνα με τον ίδιο, μετεωρολογικά και κλιματολογικά υπάρχει μια πρώτη εξήγηση για την τόσο σφοδρή κακοκαιρία στην συγκεκριμένη περιοχή:

«Ήταν τέτοια η κυκλοφορία στην ατμόσφαιρα την συγκεκριμένη χρονική στιγμή, που ”εγκλώβισε” μια αέρια μάζα ανάμεσα στα Μέγαρα και το όρος Πατέρα. Ωστόσο, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι στην εν λόγω περιοχή είναι πολύ λίγη η διαφορά ανάμεσα στη θάλασσα και τον ορεινό όγκο και αυτή η υψομετρική διαφορά οδήγησε βίαια την αέρια μάζα, που είχε ήδη ”εγκλωβιστεί” , με αποτέλεσμα να ξεσπάσει με έναν ιδιαίτερα ορμητικό τρόπο, δείγμα και της γενικότερης κλιματικής αλλαγής». 

Σε φυσικές διεξόδους νερού που για διάφορους λόγους έχουν φραγεί αποδίδει από την πλευρά του κατα κύριο λόγο την τραγωδία στη Μάνδρα, μιλώντας στο newpost.eeriee.com  ο αναπληρωτής καθηγητής Πολεοδομικού Σχεδιασμού του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Κωνσταντίνος Λαλένης, υπογραμμίζοντας ότι σε τέτοιες περιπτώσεις πλημμυρικών φαινομένων η βασική αιτία είναι τα μπαζωμένα, μη καθαρισμένα ρέματα.

«Τα ρέματα σε όλες τις περιοχές είναι φυσικοί φορείς διεξόδους του νερού και στις περισσότερες περιπτώσεις ειδικά στην Ελλάδα αυτός είναι ο λόγος που σημειώνονται πλημμυρικά φαινόμενα. Επίσης, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα το σύστημα αποχέτευσης δεν είναι επαρκές, να μην καθαρίζεται καλά, σύνηθες φαινόμενο στην χώρα μας. Στην Ελλάδα έχουμε μια περίεργη νοοτροπία που δεν έχει αλλάξει παρά τα όσα έχουν συμβεί: Ενώ τον ιδιωτικό μας χώρο θέλουμε να τον διατηρούμε καθαρό και φροντισμένο, στον εξωτερικό χώρο, ακόμα και αυτόν λίγο πιο πέρα από την αυλή μας, δεν μας πειράζει να τον έχουμε γεμάτο σκουπίδια. Οπότε, ως εκ τούτου είναι φυσιολογικό, τα ρέματα να γεμίζουν σκουπίδια, να μπαζώνονται λόγω αυθαίρετης δόμησης κατοικιών, με συνέπεια σε μια μεγάλη κακοκαιρία, το νερό να μην βρίσκει διέξοδο να βγει και να οδηγούμαστε σε τραγωδίες όπως η χθεσινή». 

Το στοιχείο της παρατεταμένης καλοκαιρίας στην Ελλάδα, η οποία επίσης, έχει συντελέσει στο να μένουν πίσω από τη πλευρά των υπευθύνων σοβαρά έργα αντιπλημμυρικού σχεδιασμού υποδεικνύει, ως ένα σημαντικό στοιχείο για την αργοπορία στην αντιπλημμυρική θωράκιση, στο newpost.eeriee.com ο ομότιμος Καθηγητής Πολεοδομικού Σχεδιασμού στο Παν. Θεσσαλίας Χάρης Κοκκώσης: 

«Είναι πάγιο πρόβλημα τα ρέματα στην ελληνική επικράτεια. Λόγω και της χαλαρής νομοθεσίας, ο καθένας τις τελευταίες δεκαετίες μπορούσε να χτίσει, να μπαζώσει, να φράξει σε τελική ανάλυση τα ρέματα, που είναι οι μοναδικές διέξοδοι νερού. Εκμεταλλευόμενοι, ίσως, και το γεγονός ότι στην Ελλάδα ο καιρός είναι κατά κύριο λόγο καλός, δεν έχουν γίνει οι απαραίτητες ενέργειες και από την πολιτεία, οπότε είναι φυσικό, όταν υπάρχουν αυτά τα ακραία φαινόμενα, να έχουμε αυτές τις τραγικές συνέπειες». 

Τέλος, σε άγνοια, αδιαφορία και ανθρώπινη παρέμβαση αποδίδει ο καθηγητής Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Δ. Παπανικολάου την χθεσινή τραγωδία, τονίζοντας ότι το εν λόγω σημείο είχε αποτελέσει και case study για τους μεταπτυχιακούς του μαθητές:

«Βασική άσκηση – για το θέμα των πλημμυρών – ήταν η περιοχή της Μάνδρας. Την είχαμε επιλέξει σαν μια από τις χαρακτηριστικές περιπτώσεις, όπου η ανθρώπινη παρέμβαση και η άγνοια ή η αδιαφορία ή εν πάση περιπτώσει η μη γνώση και ουσιαστική ενασχόληση με το θέμα ήταν εγκληματικού χαρακτήρα, διότι στην περιοχή της Μάνδρας περνάει η παλιά εθνική οδός Αθηνών – Θηβών και δίπλα στον δρόμο αυτό, την κεντρική αυτή παλιά οδό υπήρχε από την περιοχή πάνω της Αγ.Σωτήρας, που είναι τα βουνά προς την περιοχή Πατέρα και αρκετά χιλιόμετρα βόρεια της Μάνδρας, μια ορεινή περιοχή με ένα δίκτυο από μικρά ποτάμια που ενώνονται και κάνουν ένα μεγαλύτερο χείμαρρο, ο οποίος είχε μπαζωθεί επί μήκους πάνω από 500 μέτρα. 

Το τραγικό ήταν ότι ένα μεγάλο κομμάτι του μπαζώματος και του κλεισίματος, στο πιο στενό σημείο, ήταν μερικά στρέμματα που έφτιαξε ο δήμος χώρο αμαξοστασίου και επισκευών, παραδίπλα ήταν ένα σούπερ μάρκετ, που είχαν κλείσει ακριβώς όλη τη δίοδο (του νερού). Όποιος περάσει αυτό δρόμο (φύγει από τη Μάνδρα για να πάει βόρεια προς Αγ. Σωτήρα) αν προσπαθήσει – στο στενότερο σημείο μάλιστα -να δει πού είναι το ρέμα που περνούν τα νερά, δεν θα δει πουθενά διέξοδο για το νερό». 

• EMY
• κακοκαιρία
• Μάνδρα Αττικής
• σκουπίδια