«Κανένας δορυφόρος αλώβητος»: Η ESA προσομοίωσε «καταιγίδα τύπου Κάριγκτον» ενόψει της εκτόξευσης του Sentinel-1D

Η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία πραγματοποίησε άσκηση ετοιμότητας για μια ισχυρή ηλιακή καταιγίδα που θα δοκίμαζε στο όριο κρίσιμες διαστημικές και επίγειες υποδομές. Το σενάριο—μια σύγχρονη επανάληψη του «Συμβάντος Κάριγκτον» (1859)—έτρεξε στο κέντρο ελέγχου της ESA στο Ντάρμσταντ, λίγο πριν από την εκτόξευση του Sentinel-1D τον Νοέμβριο. Όπως τόνισαν τα στελέχη της αποστολής, «καλές λύσεις δεν υπάρχουν»: προτεραιότητα είναι ασφάλεια δορυφόρων και περιορισμός ζημιών.

Η άσκηση κλιμακώθηκε σε τρία κύματα: αρχικά, ηλιακή έκλαμψη κατηγορίας X45 «τυφλώνει» επικοινωνίες, ρίχνει GPS και Galileo και κόβει την επαφή με τον νεοεκτοξευμένο δορυφόρο. Ακολουθεί καταιγίδα σωματιδίων (πρωτόνια, ηλεκτρόνια, άλφα) που «χτυπά» τα ηλεκτρονικά των δορυφόρων μέσα σε 10–20 λεπτά. Τρίτο, μια στεμματική εκτίναξη μάζας (CME) φτάνει ~15 ώρες αργότερα, προκαλώντας γεωμαγνητική καταιγίδα, ορατό σέλας ακόμη και σε νότιες χώρες όπως η Ελλάδα και κίνδυνο για εκτεταμένα μπλακάουτλόγω επαγόμενων ρευμάτων στα δίκτυα.

Στην τροχιά, η διεγερμένη ατμόσφαιρα αυξάνει την αεροδυναμική αντίσταση· η διάρκεια ζωής δορυφόρων μειώνεται καθώς καίνε περισσότερο καύσιμο για να διατηρήσουν ύψος—με πιθανή αύξηση της αντίστασης έως και 400%. Οι ειδικοί της ESA προειδοποιούν: το ζήτημα δεν είναι αν, αλλά πότε θα συμβεί. Στο πλαίσιο ενίσχυσης της έγκαιρης προειδοποίησης, η αποστολή Vigil (2031) θα παρακολουθεί μόνιμα τον Ήλιο για άμεσο συναγερμό σε εκλάμψεις ή CME.

• CME
• ESA
• Sentinel-1D
• διαστημικός καιρός
• ηλιακή καταιγίδα
• Συμβάν Κάριγκτον