Καταλήψεις 1979 (backstage)

Νέο νόμο πλαίσιο για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, ετοιμάζεται να καταθέσει στην Βουλή η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως. Μάλιστα το καινούριο πόνημά της για τον εκσυγχρονισμό της Ανώτατης Εκπαίδευσης της χώρας μας a la manière de Χριστόφορος Πισσαρίδης, το παρουσίασε ήδη στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου ενώ στις 18 Δεκεμβρίου προτίθεται να εκθέσει αναλυτικά τις διατάξεις του στην Σύνοδο των Πρυτάνεων.

Δεν ξέρω ποια θα είναι η τύχη του καινούριου νόμου, ξέρω όμως ποια ήταν η τύχη ενός άλλου νόμου πλαισίου για την Παιδεία, του περίφημου 815, που κατέθεσε στην Βουλή το 1979 η κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή. Ενός νόμου που μεταξύ άλλων προέβλεπε περιορισμό των εξεταστικών περιόδων από 3 σε 2, κατάργηση της δυνατότητας μεταφοράς μαθημάτων, και κυρίως την επιβολή ανώτατου χρονικού ορίου σπουδών με το επιχείρημα ότι έτσι θα λυθεί το πρόβλημα των «αιώνιων φοιτητών». Σας θυμίζει κάτι; Όμως ο όγκος των φοιτητικών αντιδράσεων ανάγκασε την κυβέρνηση να αποσύρει τον νόμο στις 3 Ιανουαρίου 1980 ενώ η αδυναμία της ΕΦΕΕ να συντονίσει τις αντιδράσεις οδήγησε τελικά στην διάλυσή της. Μ’ ένα σμπάρο , δυο τρυγόνια δηλαδή.

Επειδή τα πράγματα τα έζησα από πρώτο χέρι, επιτρέψτε μου να καταθέσω δυο τρία πράγματα που θυμάμαι από τότε. Κάτι σαν backstage των φοιτητικών αντιδράσεων που προκάλεσε ο 815.

Η ΕΦΕΕ, στην οποία πλειοψηφούσαν η Πανσπουδαστική του ΚΚΕ και η ΠΑΣΠ του ΠΑΣΟΚ, εξαρχής αντιμετώπισε τον νόμο με κάποια «μετριοπάθεια» ( το λέω όσο πιο κομψά μπορώ..), γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα να πάρουν την υπόθεση στα χέρια τους οι εξωκοινοβουλευτικές οργανώσεις και οι ανένταχτοι στον χώρο της Αριστεράς. Έτσι αρχές Δεκέμβρη άρχισαν οι καταλήψεις στις σχολές.

Επειδή στην Πάντειο που σπούδαζα η κατάληψη ήταν «υπό την αιγίδα» της Πανσπουδαστικής και της ΠΑΣΠ, την κοπάνησα και ανέβηκα στην Νομική, που η κατάληψη είχε γίνει από τις Επιτροπές των φοιτητών. Εκεί έζησα κι εγώ μερικές μέρες στον μεταπολιτευτικό «επαναστατικό παράδεισο» της φοιτητικής ζωής μου. Ατέλειωτες οι ιδεολογικές συζητήσεις. Χιλιάδες τα πλαστικά ποτήρια με τους καφέδες. Καραβιές τα πακέτα τα τσιγάρα, αλλά και… κινηματογραφικές προβολές.
Ένα βράδυ μπήκε μέσα στην κατάληψη ο σκηνοθέτης Κώστας Φέρρης, παλιά καραβάνα και με «τεχνογνωσία» από την κατάληψη του ελληνικού περιπτέρου στο Παρίσι τον Μάη του 68. Αρχίσαμε την συζήτηση μαζί του και κάποια στιγμή έπεσε η ιδέα να προβάλλουμε την αισθησιακή ταινία «Σεξ 13 Μποφόρ» με τον Κώστα Γκουσγκούνη, επειδή σ΄ αυτήν έπαιζε και ο γνωστός ηθοποιός αλλά και βουλευτής τότε του ΚΚΕ Λυκούργος Καλλέργης. Ο ενθουσιασμός μας όμως βρήκε «τοίχο» στους μαοϊκούς της ΠΠΣΠ που θεώρησαν ότι η προβολή μιας τέτοιας ταινίας θα ήταν άκρως αντικομουνιστική ενέργεια. Αντ΄ αυτού, προβλήθηκε η ταινία «Οι γενναίοι του Βορρά» στην οποία πρωταγωνιστούσε η Αιμιλία Υψηλάντη, στέλεχος κι αυτή του ΚΚΕ. Την άλλη μέρα τόσο ο «Ριζοσπάστης» όσο και η «Προλεταριακή Σημαία» του ΚΚΕ(μ-λ) μας πέρασαν γενεές δεκατέσσερις…

Επίσης εκείνο που θυμάμαι από την Νομική, ήταν τα πανέξυπνα και ευρηματικά συνθήματα που είδα γραμμένα στους τοίχους της. Λες και η κατάληψη είχε απελευθερώσει την φαντασία μας και τα αποτελέσματα της αποτυπώθηκαν στους τοίχους του κτιρίου. Ένα βράδυ, είχα μια θυελλώδη συζήτηση με έναν μαοϊκό.( Είχαν αρχίσει από τότε οι πρώτες μου αμφισβητήσεις των κειμένων του «παππού» Κάρολου…). Κάποια στιγμή λοιπόν ο συνομιλητής μου, αποκαμωμένος από την συζήτηση και μισοπιωμένος, μου εξέφρασε το κομμουνιστικό του παράπονο : «Τελικά ρε φίλε ,τι τα θες… Ο Χαρίλαος Φλωράκης είναι ο πατέρας του μαρξισμού,..» μου είπε. «Γιατί;…» τον ρώτησα απορημένος. Κι εκείνος : « Γιατί του γαμ@σε τη μάνα»! Την άλλη μέρα, την φράση του την είδα γραμμένη στον τοίχο..

Όλα αυτά τα συνθήματα, ένας δημοσιογράφος των “Νέων” και μετέπειτα πολιτικός, ο Γιάννης Δημαράς, μπήκε μια μέρα στην Νομική, τα φωτογράφησε και τα εξέδωσε σε βιβλίο με τίτλο «Εμπρός στον έτσι που χάραξε ο τέτοιος». Ξεσκίσθηκε στις πωλήσεις…

• καταλήψεις