Κατατέθηκαν στο Κογκρέσο τροπολογίες-κόλαφος για την συμπεριφορά της Τουρκίας σε Κύπρο και Αιγαίο – Κίνδυνοι ασφαλείας, Κατοχή και παραβιάσεις

Η Τουρκία και ο ρόλος της στην Ανατολική Μεσόγειο βρέθηκαν ξανά στο επίκεντρο της αμερικανικής πολιτικής σκηνής, αυτήν τη φορά μέσα από το νομοσχέδιο για τον αμυντικό προϋπολογισμό των Ηνωμένων Πολιτειών (NDAA). Σειρά τροπολογιών που κατατέθηκαν στο Κογκρέσο φέρνουν στο φως τις αυξανόμενες ανησυχίες της Ουάσιγκτον για τις τουρκικές πρακτικές, από την κατοχή της Κύπρου και τις παραβιάσεις κυριαρχικών δικαιωμάτων συμμάχων, έως τις σχέσεις με τρομοκρατικές οργανώσεις. Οι πρωτοβουλίες, που φέρουν τη σφραγίδα Δημοκρατικών βουλευτών και τη στήριξη της ελληνοαμερικανικής ομογένειας, επιχειρούν να επιβάλουν πιο αυστηρούς όρους στην πώληση όπλων προς την Άγκυρα και να θέσουν στο μικροσκόπιο τους κινδύνους που απορρέουν από την πολιτική της. Πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν αφορά μόνο τις ελληνοτουρκικές ισορροπίες, αλλά και το ίδιο το πλέγμα ασφάλειας των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στην περιοχή.

Συγκεκριμένα οι προτάσεις, οι οποίες εξετάζουν την τουρκική πολιτική υπό το πρίσμα των αμερικανικών συμφερόντων ασφαλείας, θέτουν στο μικροσκόπιο κρίσιμα ζητήματα που επηρεάζουν τη σταθερότητα της περιοχής.

Μεταξύ άλλων, οι τροπολογίες προβλέπουν:

1.   Προσωρινή απαγόρευση πώλησης όπλων στην Τουρκία έως ότου η αμερικανική κυβέρνηση πιστοποιήσει τα βήματα που έχει κάνει για την αποθάρρυνση της παραβίασης της κυριαρχίας των συμμάχων της από την ‘Αγκυρα.
2.   Αξιολόγηση των κινδύνων ασφαλείας που απορρέουν από την τουρκική κατοχή της Κύπρου, με έμφαση στις συνέπειες για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
3.   Ανασκόπηση των σχέσεων της ‘Αγκυρας με τη Χαμάς και άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις, που προκαλούν ανησυχία στην Ουάσιγκτον και στην περιοχή.

Πίσω από τις πρωτοβουλίες βρίσκονται οι Δημοκρατικοί βουλευτές ο Νταν Γκόλντμαν από τη Νέα Υόρκη και ο Τζος Γκότχαιμερ από το Νιου Τζέρσεϊ.

Η ελληνοαμερικανική ομογένεια είχε ενεργό ρόλο στην προώθηση των τροπολογιών, καθώς η διαδικασία ξεκίνησε με τη στήριξη του Αμερικανικού Ελληνικού Ινστιτούτου (AHI) και του Συμβουλίου Ελληνοαμερικανικής Ηγεσίας (HALC).

Τροπολογία για τους Κινδύνους από την Τουρκική Κατοχή της Κύπρου

Ο Αμερικανός βουλευτής Νταν Γκόλντμαν κατέθεσε τροπολογία στο νομοσχέδιο για τον αμυντικό προϋπολογισμό (NDAA), με την οποία ζητάει την εκπόνηση έκθεσης για τις απειλές ασφαλείας που απορρέουν από την τουρκική κατοχή της Κύπρου.

Η πρόταση προβλέπει ότι ο υπουργός ‘Αμυνας των ΗΠΑ θα πρέπει να υποβάλει στο Κογκρέσο εντός 180 ημερών μια αναλυτική έκθεση σε συνεργασία με την υπουργό Εσωτερικής Ασφάλειας και τη Διευθύντρια της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών.

Ειδικότερα, η έκθεση θα πρέπει να καταγράφει:

1.   Τους κινδύνους ασφαλείας για τις ΗΠΑ, τους συμμάχους και εταίρους τους, μεταξύ των οποίων το Ισραήλ, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία, που προκύπτουν από την παρατεταμένη τουρκική κατοχή.
2.   Την παρουσία τρομοκρατικών οργανώσεων όπως η Χαμάς, η Χεζμπολάχ και οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης στις κατεχόμενες περιοχές.
3.   Χρονολογική ανασκόπηση τρομοκρατικών επιθέσεων που διαπράχθηκαν ή επιχειρήθηκαν στην Κύπρο ή στις βρετανικές βάσεις Ακρωτηρίου και Δεκέλειας, με αναφορά στον ρόλο των κατεχόμενων περιοχών.
4.   Εκτίμηση απειλών κατά αμερικανικών δυνάμεων και εγκαταστάσεων στην Κύπρο και στις βάσεις.
5.   Τον βαθμό εμπλοκής ή ανοχής της Τουρκίας σε τρομοκρατικές ενέργειες, περιλαμβανομένης της διευκόλυνσης τρομοκρατικών οργανώσεων και της στήριξης μέσω χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στα κατεχόμενα.
6.   Τη χρήση αμερικανικών όπλων από την Τουρκία που συνδέεται με την κατοχή και ενδεχομένως με τρομοκρατικές ενέργειες.
7.   Την καταγραφή οποιονδήποτε μέτρων έχει λάβει η ‘Αγκυρα για την αποτροπή τέτοιων επιθέσεων.

Τροπολογία στο Κογκρέσο για περιορισμό στην πώληση όπλων προς την Τουρκία

Η τροπολογία του Τζος Γκότχαϊμερ θέτει αυστηρούς περιορισμούς στη μεταβίβαση αμερικανικών όπλων και αμυντικών υπηρεσιών προς την Τουρκία, έως ότου η ‘Αγκυρα συμμορφωθεί με συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η αναστολή πώλησης αμερικανικών όπλων προς την Τουρκία, έως ότου η αμερικανική κυβέρνηση παρουσιάσει τα βήματα που έχει κάνει για να αποθαρρύνει την ‘Αγκυρα από παραβιάσεις της κυριαρχίας της Ελλάδας, της Κυπριακής Δημοκρατίας και άλλων συμμάχων.

Ειδικότερα, η έκθεση θα πρέπει να περιλαμβάνει:

1.    Βήματα για τον τερματισμό παραβιάσεων κυριαρχίας άλλων κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, συμμάχων εκτός ΝΑΤΟ ή της Κυπριακής Δημοκρατίας, καθώς και την αποφυγή κάθε μορφής υποστήριξης προς οργανώσεις που έχουν χαρακτηριστεί τρομοκρατικές από τις ΗΠΑ.
2.    Μέτρα αποτροπής αγοράς αμυντικών συστημάτων από αντιπάλους των ΗΠΑ, όπως είχε συμβεί με την προμήθεια των ρωσικών S-400.
3.    Εξασφάλιση ότι αμερικανικά όπλα δεν χρησιμοποιούνται στην Κύπρο για τη διευκόλυνση της τουρκικής κατοχής, καθώς και αποτύπωση της κατάστασης των ήδη μεταβιβασμένων συστημάτων που βρίσκονται εκεί.
4.    Καταγραφή επιθέσεων εναντίον Αμερικανών στρατιωτών ή οικογενειών τους, αλλά και των μέτρων που λαμβάνει η τουρκική κυβέρνηση για την πρόληψη νέων επιθέσεων.
5.    Μετά την ολοκλήρωση της έκθεσης, ο υπουργός Εξωτερικών θα πρέπει να ενημερώσει το Κογκρέσο πριν από οποιαδήποτε απόφαση για πώληση ή μεταβίβαση όπλων στην Τουρκία.

Η διάταξη θα ισχύει για πέντε χρόνια από την έναρξη εφαρμογής του νόμου ή μέχρις ότου ο Πρόεδρος πιστοποιήσει στο Κογκρέσο ότι η Τουρκία έχει σταματήσει τις επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις κυριαρχίας εναντίον κρατών μελών του ΝΑΤΟ, συμμάχων εκτός ΝΑΤΟ ή της Κυπριακής Δημοκρατίας.

• Αιγαίο
• Ελληνοτουρκικές σχέσεις
• Κογκρέσο
• Κύπρος
• Του​ρκία