Κάτω τα χέρια από την παράδοση

Όταν χάνονται ζωές, οι κουβέντες για την αξία παραδόσεων και εθίμων, όπως ο σαϊτοπόλεμος, είναι περιττές, απαράδεκτες και προκλητικές. Φυσικά, με τέτοια φόρτιση κανένας δεν δίνει σημασία στο υπερασπιστικό επιχείρημα για την καταγωγή και την αφετηρία του συγκεκριμένου εθίμου.

Δηλαδή, ότι οι σαϊτες ήταν αμυντικό όπλο των υπόδουλων Ελλήνων απέναντι στην βία των Τούρκων. Κι όμως, αυτό ήταν οι σαΐτες της Καλαμάτας, του Αγρινίου (την Μεγάλη Παρασκευή, κατά την περιφορά του Επιταφίου) και άλλων πόλεων και περιοχών.

Ιδού, όμως οι θλιβεροί εμείς, οι επίγονοι: Αντί να διατηρήσουμε  άσβεστη την μνήμη μέσω της εκπαίδευσης και της ενημέρωσης-ναι, ακόμη και για τέτοιες λεπτομέρειες  σχετικά με την αντίθεση των προγόνων στον κατακτητή- συντηρήσαμε τις εγκληματικές σαΐτες, τα χαλκούνια κλπ, χωρίς καν την στοιχειώδη μέριμνα για την ασφάλεια πρωταγωνιστών και θεατών.

Η παράδοση δεν είναι παίξε γέλασε. Ανήκει στα τιμαλφή κάθε λαού. Αποτυπώνει και υπενθυμίζει την διαδρομή του, τους αγώνες, τις επιτυχίες, τις ήττες, την επίδραση άλλων πολιτισμών, την πολυπόθητη πρόοδο και την γόνιμη συντήρηση.

Όπως σωστά σημειώνει εκείνος ο (συντηρητικός) Ιρλανδός φιλόσοφος και πολιτικός, ο Εντμοντ Μπέρκε (Burke), τα έθιμα, η παράδοση και οι «προκαταλήψεις» είναι προϋποθέσεις της πολιτικής τάξης, ότι περιέχουν σοφία κι ότι χωρίς αυτά οι κοινωνίες θα διαλυθούν «στη σκόνη και στον κουρνιαχτό της ατομικότητας».

Παράδοση δεν συνιστά η αμήχανη και κατασκευασμένη-για την τηλοψία και τον τουρισμό- αναβίωση εθίμων και παραδόσεων. Ούτε, βέβαια, η ασθματική εμμονή σε αυτά.

Στον αντίποδα, οι απαξιωτικές προσεγγίσεις για όψεις της παράδοσης (π.χ. απέχθεια για το κλαρίνο και τα δημώση άσματα), συνιστούν κακοχωνεμένο νεωτερισμό και σύμπτωμα συμπλεγματικής συμπεριφοράς και αφόρητου μιμητισμού.

Την παράδοση και τα μάτια μας, λοιπόν. Χωρίς υπερβολές και λιγωτικές υμνωδίες, αλλά και δίχως περιφρονητική ματιά εν ονόματι του γενικόλογου προοδευτισμού και του πολύφερνου-και άσαρκου- ευρωπαϊσμού…

Διότι ο Πετρολούκας Χαλκιάς και ο Μπάχ μπορούν-και είναι ευχής έργον- να συνυπάρχουν…

• Καλαμάτα